Haksız gözaltı ve tutuklama kaynaklı koruma tedbirleri tazminat davasında manevi tazminatın yetersizliği ve faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlenmesi hususunda temyiz incelemesi.
Özet: Haksız gözaltı ve tutuklama sebebiyle istenen tazminat davasında, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin sınırlı maddi ve manevi tazminat hükmünü inceleyen Yargıtay, hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği, tutukluluk süresi gibi faktörler dikkate alınarak hakkaniyete uygun ve makul bir miktarda belirlenmesi gerektiğini, ayrıca taleple bağlılık ilkesi gereği tazminata gözaltı tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek önceki kararı kısmen bozmuştur.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: İstinaf başvurularının esastan reddiTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Onamaİlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutuklama ve adli kontrol nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 600,00 TL maddi ve 3.600,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavacı vekilinin temyiz istemi; gelirinden mahrum kaldığına, cezaevi masrafları ve soruşturma aşamasında kendisini avukat ile temsil ettirdiğinden vekalet ücretinin maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğine, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın düşük olduğuna ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUİlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Adana Cumhuriyet Başsavcılığının █████████ Esas, █████████ Karar sayılı soruşturma dosyasında, davacının FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 14.08.2016-30.09.2016 tarihleri arasında 47 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 07.02.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve itiraz edilmeden kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacının tutuklu kaldığı süre için bir maddi kaybının bulunmadığı, adli kontrol tedbiri uygulanmasının tazminat istenebilecek haller arasında sayılmadığı, yine cezaevi masrafları ve vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında istenemeyeceği ancak soruşturma dosyasında kendisini vekil ile temsil ettirmesinden dolayı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen vekalet ücretinin maddi tazminat olarak verilmesi gerektiği, ayrıca sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun ağırlığı, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı ve tutuklulukta kaldığı süre, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun manevi tazminat verilmesi gerektiği belirlenerek kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğundan bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının, esastan reddine karar verilmiştir.IV. GEREKÇE VE KARARTazminat talebinin dayanağı olan soruşturma dosyasında davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği dikkate alınarak, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen vekalet ücreti olan 600,00 TL'nin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, tutuklama tarihinden itibaren faize hükmedilmesi, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;1.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,2.Davacının dava dilekçesinde talep ettiği tazminat miktarlarına gözaltı tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunduğu anlaşıldığından taleple bağlılık ilkesi gereği davacının gözaltına alınıp alınmadığı araştırılarak alımışsa gözaltı tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Adana 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,25.02.2025 tarihinde karar verildi.