Koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasında, haksız arama, el koyma ve tutukluluk sonrası manevi tazminatın azlığı ile eksik inceleme hususlarında Yargıtayın içtihadı.
Özet: Bu hukuki evrak, haksız gözaltı, tutukluluk, arama ve el koyma nedeniyle açılan tazminat davasına ilişkin olup, terör örgütü üyeliği suçlamasıyla 185 gün gözaltında ve tutuklu kaldıktan sonra beraat eden davacının kısmen kabul edilen maddi ve manevi tazminat talebinin istinaf ve temyiz sürecini ele almaktadır. Yüksek mahkeme, davacının dijital materyallerine el konulması ve zamanında iade edilmemesiyle ilgili tazminat talebinin CMK 141/1-j kapsamında eksik incelendiğini ve hükmedilen manevi tazminat miktarının davacının sosyal, ekonomik durumu, suçun niteliği, tutukluluk süresi gibi faktörler dikkate alınarak hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir şekilde yeniden belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: İstinaf başvurularının esastan reddi kararıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasıİlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacının haksız arama, el koyma, gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 100.000,00 TL maddi, 650.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 6.704,87 TL maddi ve 16.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz istemlinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavacının temyiz sebepleri; hakkında yapılan arama ve sonrasında el koyma işlemleri nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine, ihraç tarihi sonrası maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hukuka aykırı olduğuna, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUİlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Balıkesir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas – ████████ Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 02.08.2016-03.02.2017 tarihleri arasında 185 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 19.03.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının gözaltına alındığı ve tutuklandığı tarihte kamu görevlisi olduğu, 01.09.2016 tarihinde ihraç edildiği, davacının gözaltına alındığı tarihten, ihraç olduğu tarihe kadar maddi bir kaybının bulunmadığı, maddi tazminat talebi yönünden görevinden ihraç edildiği 01.09.2016 tarihinden tahliye edildiği 03.02.2017 tarihi arasındaki dönemin dikkate alınacağı, bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.IV. GEREKÇE VE KARARYapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;1-Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında ikamet ettiği evinde ve çalıştığı kurumdaki odasında arama yapılması, cep telefonu, tablet ve dijital materyallerine el konulması, el konulan eşyaların zamanında iade edilmemesi nedenine dayalı olarak da tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; el koyma işlemleri esnasında davacıya ait tablet ve dijital materyallerden imaj alınması suretiyle işlem yapılabilecekken el konulmasının CMK 141/1-j maddesindeki ''Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen'' kapsamında değerlendirilebileceği, her ne kadar 668 sayılı KHK'nın 3-j bendi uyarınca el koyma işlemine ilişkin ayrıksı düzenleme yapılmışsa da, bahse konu yargılamada suç tarihinin 02.08.2016 ve öncesi olarak belirtilmesi nedeniyle anılan KHK'nın yürürlükte bulunmadığı döneme ilişkin de olabileceği anlaşılmakla, tazminata konu dava dosyasının incelenerek davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un CMK 141/1-j bendi kapsamında kalıp kalmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Bandırma Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,24.02.2025 tarihinde karar verildi.