Çalınan ve Rızası Dışında Elinden Çıkan Çekin Son Yetkili Hamili Olduğunun Tespiti, Ticari Satıma Konu Malın İadesi ve Haksız İcra Takibinin Durdurulması Talebiyle Açılan İstirdat Davası
Özet: Bu istirdat davasında, davacı şirket kargoda çalındığını iddia ettiği 60.000 TL bedelli bir çekin davalı tarafından haksızca ele geçirilip icra takibine konulması üzerine, çekin son yetkili hamilinin kendisi olduğunun tespitiyle iadesini, davalı aleyhine tazminat ve icra takibinin durdurulmasını talep ederken; davalı, çeki ticari ilişkisi sonucu iyi niyetle edindiğini, kendisinin meşru hamil olduğunu, ödeme yasağı nedeniyle mağdur olduğunu savunarak davanın reddini ve karşı tazminat istemiştir.
T.C.
İSTANBUL5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lehtar olarak hamili olduğu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin müvekkili şirket tarafından ...'nun ... Şubesinden ... kargo takip numarası ile ... isimli firmaya kargolandığını ve çekin kargoda iken çalındığını, mezkur çek ve diğer çekler için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas numarası ile çek iptali davası açıldığını ve çekler üzerine ödeme yasağı konulduğunu, kargonun durumunun sorgulandığında ise teslim alanın .... isimli bir firma yahut şahıs olduğunu, müvekkilinin böyle bir firmayı tanımadığını ve kargoyu da bu firmaya göndermediğini, söz konusu çekin davalı ... Tic. A.Ş. tarafından ele geçirildiğini ve ... 1. İcra Dairesi'nin ... esas numaralı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, çekte görünen ciro silsilesinde yer alan şahıs ve firmaların hiç birini müvekkilinin tanımadığını, müvekkilinin bu firma ve şahıslarla hiç bir ticari ilişkisi olmadığını, davalı dahil olmak üzere çek üzerinde ciranta olarak yer alan firmaların hepsi hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... soruşturma sayılı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, yine aynı kargoda çalınan ... Bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2023 tarihli, 34.000,00-TL bedelli, keşidecisi .... olan, ... seri nolu çeki müvekkilinin tanımadığı bir firmanın ciro ettiğini ve müvekkili aleyhine ... 14. İcra Dairesinin ... esas numaralı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas numaralı dosyası kapsamında verilen tedbir kararı ile durdurulduğunu, henüz icra takibi başlatılmayan diğer çeklerinde aynı kişi ve kişiler tarafından çalınarak piyasaya sürüldüğünü, çekte görünen tüm cirantalar arasında mutlak bir bağlantı olduğunu ve haksız kazanç elde etmek amacıyla çeklerin çalındığından bahisle müvekkilinin ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, █████/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin son yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile çekin müvekkili şirkete ait olduğundan dolayı müvekkili şirkete iadesine, davalı aleyhine asıl alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, .... 1. İcra Dairesi'nin ... esas numaralı dosyası kapsamında başlatılan kambiyo takibinin yargılama sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve reddinin gerektiğini, müvekkilinin iş yerinin bulunduğu adresin İstanbul olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkilinin söz konusu çeki ticari faaliyetleri neticesinde iktisap ettiğini, ticari defter kayıtlarına intikal ettirdiğini ve akabinde nakit ihtiyacı sebebiyle çeki yasaya uygun şekilde tahsil yoluna gittiğini, TTK'nun 792. maddesinin çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunun hükme bağladığını, davacının müvekkilinin kötü niyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, TTK'nın 790. Maddesine göre müvekkilinin çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, müvekkilinin, dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... şirketinden aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini ve bu nedenle büyük bir mağduriyet yaşadığını, çeki kendisine veren ... şirketi ve yetkilisi hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda dahi bulunduğunu, müvekkilinin somut olayda hiçbir kötü niyeti bulunmadığını, bizzat suçun mağduru olduğunu, müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
:Dava, ... bankası ... şubesi █████/2023 tarihli 60.000,00-TL bedelli keşidecisi ... olan ... nolu çekin davacının rızası dışında elinden çıktığı iddiası ile çekin son hamili davacı şirket olduğunun tespitine ve çekin davacıya iadesine ilişkin istirdat davasıdırDavacı taraf davaya konu ... bankası ... şubesi █████/2023 tarihli 60.000,00-TL bedelli keşidecisi ... olan ... nolu çekin ... isimli firmaya kargolandığı ve kargoda çalındığını bu çekin davalı şirketçe ele geçirilip ... 1 İcra Müd.... esas sayılı icra takibi başlatıldığını çek üzerinde cirantaları bulunan hiçbir şirketle ticari ilişkilerinin olmadığını aynı kargoda çalınan başkaca çekleri de çekte ciroları bulunan şirketlerin birbirlerine cirolayarak farklı icra dairelerinde takip başlattıklarını davalının çeki haksız olarak elinde bulundurduğunu çekte ilk ciranta olan ... isimli şahısla davacı şirketin herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını bildirerek çekin yetkili hamilinin davacı olduğunun tespiti ile çekin davacı şirkete iadesini talep etmiştir.6102 sayılı T.T.K.'nun 792. maddesinde; "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır. Davacı tarafın iddiası açısından dosya incelendiğinde dava konusu çek dışında başkaca çeklerin de aynı şekilde lehtara gönderilmek üzere kaybedildiği, bu çeklerde de aynı şekilde sahtecilik işlemi yapılarak çeklerin tedavüle koyulduklarının iddia edildiği, dosyamıza konu çekin ciro silsilesi incelendiğinde ... tarafından düzenlenip ilk cirantanın ... olduğu sonra sırası ile ..., ..., ..., ...Şirketlerinin ciranta olarak görüldüğü yine davacının kaybettiğini beyan ettiği 34.000,00-TL bedelli başkaca çekte de yine bu dört şirketin ciranta olarak gözüktüğü anlaşılmıştır.Dosya davacı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak ve davacının davaya konu çekteki cirantalar ile ticari ilişkisinin olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmek üzere talimat mahkemesine gönderilmiş talimat mahkemesince aldırılan raporda bilirkişi Dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait, 30.05.2023 tarihli, ... seri numaralı, 60.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi ... tarafından hamiline olarak düzenlendiği, Çekin keşide yerinin ..., keşide tarihinin 30.05.2023 olduğu, çekte ciranta olarak ...Şti., ... Şti., ...Tic. A.Ş. ve davalı ... A.Ş. isim/unvanları, kaşeleri ve imzaları bulunduğu, Davacı ...Şirketi'nin 2023 yılı ticari defter (Yevmiye Defteri, Kebir Defteri) kayıtlarında çek keşidecisi ... adına 120.01.38.0044 numaralı Alıcılar Hesabı'nın açılmış olduğu, bu hesabın açılışında ...'ın şirketten 100.000,00 TL alacak kaydı olduğu, yıl içerisinde kendisine düzenlenen (3) adet satış faturası ile 141.000,00 TL toplam tutarlı satış kayıtların yapıldığı, defter kayıtlarında yapılan ödemelerle ilgili kayıt bulunmadığı, Davacı şirketin 2023 yılı yasal defterlerinde ve defter kayıtlarında, dava konusu çekte cirantaları bulunan ...Ltd. Şti., .. Şti., ... Tic. A.Ş. ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş. adlarına borç, alacak kaydı bulunmadığı, Davacı şirket ile çek keşidecisi ... arasında süregelen bir ticari ilişkinin olduğu, çekte cirantaları bulunan ...Şti., ... Şti., ...Tic. A.Ş. ve davalı ..A.Ş.'ler ile davacı şirket arasında ticari bir ilişki kaydının olmadığı şeklinde rapor ibraz edilmiştir.Dosya davalının dava konusu çeki ne suretle elde ettiği kendisinden önce gelen cirantalar ve davacı ile ticari ilişkisinin olup olmadığı hususunda bilirkişiye gönderilmiş bilirkişi █████/2025 tarihli dosyaya sunmuş olduğu raporda Davacı taraf ticari defterlerinin talimat yolu ile incelenmesinde; davacı ile davaya konu çekin keşidecisi arasında ticari ilişki olduğunun tespit edildiği, Davalı ...A.Ş.” nin vekilinin çekilme dilekçesi verdiği, inceleme günü davalı tarafından katılan olmadığı, dosya içerisinde yerinde inceleme talepleri olmadığından defter incelemesinin yapılamadığı, Davalı ..A.Ş. tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan fatura ve tahsilat makbuzu incelemesinde davalı şirketin dava dışı kendinden önceki ciranta olan ... firmasına fatura düzenlediği ve şirketten tahsilat olarak davaya konu çeki aldığı, Çek keşidecisi ile çekin dördüncü cirantası olan ... şirketi arasındaki cirantaların ticari ilişkilerinin olup olmadığının dosya içeriğinden anlaşılamadığı tespit edilmiştir.Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davacı tarafın çekin keşidecisi olan ... ile ticari ilişkisi olduğu çeki bu ticari ilişki kapsamında aldığı anlaşılmış davacının çekte ciroları bulunan diğer ...Ltd. Şti., ... Şti., ... Tic. A.Ş. ve davalı ... Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Şirketleri ile bir ticari ilişkisinin olmadığı anlaşılmış davacı taraf çeki ismet yılmazdan ticari ilişki kapsamında aldığını ispatlamıştır.Bilirkişi raporunda davacının davaya konu çekte kendisinden sonra gelen ciranto olan karnallar ve diğer cirantalar olan ... ve ...ve çekte son hamil olarak gözüken ... sistemleri ile bir ticari ilişkisinin olmadığı anlaşıldığından davacının dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığı ve davacının dosyamız davalısı ... sistemlerine davaya konu ... bankası ... şubesine ait █████/2023 tarihli 60.000,00-TL bedelli keşidecisi ismet yılmaz olan çekin yetkili hamilinin davacı olduğunun tespiti ile çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine karar verilmiş davalının kötü niyetli olduğu tespit edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:yukarıda gerekçesi açıklanacağı üzere,1-Davanın kabulü ile, ... bankası ... şubesine ait █████/2023 tarihli 60.000,00 TL bedelli ... numaralı keşidecisi ... olan çekin yetkili hamilinin davacı olduğunun tespiti ile çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine2-Davacının tazminat talebinin reddine,3-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.098,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.024,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcının ve 1.024,65-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 8.540,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,7-Davalı tarafından yapılan bir gider olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, diger tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2025Katipe-imzalıdırHakime-imzalıdır"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."