Oda kaydına dayalı Bağ-Kur sigortalılık tespiti talebinde usulsüzlük iddiaları, ceza davası bağlantısı ve eksik inceleme nedeniyle mahkeme kararının bozulması.
Özet: Davacı, oda kaydına dayalı olarak belirli dönemlerde Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep etmiş, ancak sigortalılığı usulsüzlük nedeniyle iptal edilmiş; ilk mahkeme davanın reddine karar vermişse de, yüksek mahkeme kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bularak, sosyal güvenlik hakkının kamusal niteliği gereği, sahtecilik suçlamalarıyla açılan ceza davası dosyasının incelenmesi, aidat makbuzları ile araç kayıtlarının araştırılması ve prim ödemelerinin isteğe bağlı sigortalılık yaratıp yaratmayacağının değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.
Mahkemesi :İş Mahkemesi
No
:365-566Davacı, ... Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydına dayalı olarak 15.10.1993-06.09.2002 ve 24.09.2003-01.02.2005 tarihleri arası dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitini istemiştir.Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.Nakliye işi nedeniyle, vergi ve oda kaydına dayalı olarak 13.01.1988-01.08.1991 ve 15.10.1993-01.02.2005 tarihleri arası dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılan davacının bu sigortalılığından, anılan oda kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu usulsüzlük sebebiyle geçersiz sayılması sonucu, oda kaydına dayalı 15.10.1993-06.09.2002 ve 24.09.2003-01.02.2005 tarihleri arası dönem sigortalılığı iptal edilmiştir.Davacı, ... Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydına dayalı olarak 15.10.1993-06.09.2002 ve 24.09.2003-01.02.2005 tarihleri arası dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitini istemiştir.Mahkemece, yapılan araştırma ve dosya içeriğine göre, Kurum işlemleri yerinde bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.Bağ-Kur sigortalılığı için asıl olan, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmaktır.Sosyal güvenlik hakkı Anayasamızda düzenlenmiş olup, bu hak ve yükümlülüklerden kaçınılamaz ve vazgeçilemez olması, bu nedenle de, iş bu tür davaların, kamusal niteliği gözetilerek, gerçeğin ortaya çıkartılması bakımından kanıtlar resen ve özenle toplanması gerekir.O halde, yapılması gereken iş; 25.12.2009 günlü iddianameyle, aralarında davacı ve birçok sigortalı ile, Oda yetkililerinin bulunduğu kişiler hakkında sahtecilik v.s suçlamalarıyla ceza davası açıldığının anlaşılması karşısında, ilgili ceza dosyasının sonucu araştırılmalı; anılan ceza dosyası içerisinde, davacının ikrara yönelik beyanları, ekspertiz raporları, kriminal incelemeler, usulsüz kayda dair tespitler v.s ceza dosyasıyla birlikte getirtilerek dosya içerisine konulup incelenmeli; kurum işlemine esas 31.10.2006 tarih ve 5 sayılı raporun, davacıya ilişkin saptamaları ve ikrara yönelik tespit ve beyanları içerir tüm kayıt -belgeler celbedilmeli; ... Şoförler ve Otomobilciler Odası’nın 25.11.2009 günlü yazısında, davacının oda aidatlarını muntazaman ödediği belirtildiğinden, anılan aidat makbuzları getirtilmeli; davacı üzerine kayıtlı nakliye araç kayıtlarının varlığı usulünce araştırılmalı; böylece, davacının, 1479 sayılı Yasanın 24.maddesi çerçevesinde, geçerli bir sigortalığın bulunup bulunmadığı usulünce araştırılıp, varılacak sonuca göre, bir karar verilmesi gerekir.Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda; bilahare iptale konu yapılan oda kaydının usulsüz olduğu ve sahtecilik kastıyla oluşturulduğu belirlenecek olunursa, iptale yönelik kurum işlemi yerinde olacaktır. Ancak, davacıya ait Bağ-Kur sicil kayıtlarına göre, davacının 29.06.1997 tarihinden itibaren prim ödemelerinin görülmesi karşısında, uyuşmazlığa konu (15.10.1993-06.09.2002 ve 24.09.2003-01.02.2005) Bağ-Kur sigortalılığı geçersiz sayılsa dahi, prim ödemelerinden fazla ödemenin bulunması halinde, fazla ödenen primlerin karşılık geldiği süre kadar, davacının, isteğe bağlı sigortalı sayılabileceği unutulmamalıdır.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.O halde, taraflar avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ
: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.