türkiyede yabancı plakalı araca çarpılmasıyla oluşan maddi ve kullanım kaybı zararlarının, yurt dışı ekspertiz raporuyla sigorta şirketinden tazmini talepli dava.

Türkiyede yabancı plakalı araca çarpılmasıyla oluşan maddi ve kullanım kaybı zararlarının, yurt dışı ekspertiz raporuyla sigorta şirketinden tazmini talepli dava.

Özet: Bu dava, park halindeki aracına çarpan davalı sigorta şirketinin sigortalısı sebebiyle yabancı uyruklu davacının ülkesinde yaptırdığı eksper raporuna dayanarak 3.504,62 Avro maddi hasar, 260 Avro kullanım kaybı, eksper ve tercüme masrafları talebiyle açtığı bir tazminat davasıdır; davalı sigorta şirketi ise, raporun fahiş olduğunu, onarımın Türkiye şartlarına ve kaza tarihindeki kura göre değerlendirilmesi gerektiğini, kendi sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, davacının yeşil kart poliçesi olmaması, emniyete haber vermemesi ve usulüne uygun başvuru yapmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini ve zaman aşımı itirazları olduğunu savunmaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Yaşamını ---- ikame ettiren Müvekkili ---- , Türkiye’de bulunduğu esnada, kendisine ait “----” plakalı araç park halindeyken Davalı ---- Şirketi'nin sigortalısı -----ait ve kendi idaresindeki “-----” plakalı aracın çarpması neticesinde, 23.08.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini iddia etmiştir. 23.08.2022 tarihli Kaza Tespit Tutanağı incelendiği görüleceği üzere; Sürücü -----, park halinden geri geri çıkarken Müvekkilinin park halindeki aracının sağ arka kısmına çarptığını belirtmiştir. Müvekkili, yaşamını -----’da ikame ettiğini belirterek, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği, Türkiye’de kazaya karışan yabancı plakalı araç sahiplerinin, araçlarını yaşadıkları ülkede tamir ettirme hakları bulunduğunu ileri sürerek ve Müvekkil de bu yöndeki seçimlik hakkını kullandığını belirtmiştir. Müvekkili işbu hakkını kullanarak ----, bünyesinde trafik kazasından doğan zararın tespiti için Ekspertiz Raporu tanzim ettirdiğini, ilgili 08.09.2022 tarihli Ekspertiz Raporu'na göre, Müvekkilinin aracındaki hasara ilişkin onarım bedeli, KDV dahil 3.504,62-€ tutarında olduğunu, tespit edilen bu zarara, Davalı'nın Sigortalısı'nın kazadaki asli ve tam kusuru ile sebebiyet verdiğini iddia ederek, bu durum göz önüne alındığında, Davalı'nın, Müvekkilinin zararının tamamını karşılaması gerektiğini, ayrıca kullanım kaybı tazminatı olarak 260,00-€ (65,00-€ x 4 gün) ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Anacak kazaya sebebiyet veren “----” plakalı aracın kaza tarihinde KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında Davalı Şirket’in ----- numaralı poliçesi ile sigortalısı olduğunun tespit edilmesi üzerine, Müvekkil adına gerekli başvuru yapılmış ve Davalı Şirket tarafından Müvekkilinin zararının tazminine yönelik olarak hiç bir ödeme yapılmadığını ve zararı karşılanmadığını iddia etmiştir. Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce re’sen nazara alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin tüm talep, dava, ıslah ve sair hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulüne, müvekkilinin kaza nedeniyle oluşan 3.504,62-€ tutarındaki maddi zararının ve kullanım kaybı tazminatı 260,00-€’nun (65,00-€ x 4 gün) fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden; davalı sirket’in temerrüt tarihinden (24.07.2024) itibaren 3095 s. Kanun'un 4/a maddesine göre "€" için devlet bankalarınca verilen en yüksek mevduat faizi ile birlikte, ilgili ZMMS Poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla davalıdan tahsiline, ekspertiz ücreti olarak ödenen 864,65-€’nun karar tarihindeki kur üzerinden TL’ye çevrilmiş karşılığının ve 9.491,04-TL tercüme giderinin de yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi suretiyle, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu trafik kazasına karışan ---- plakalı araç Müvekkili -----. tarafından 03.02.█████████ tarihlerini kapsayan ---- numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını ve müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu ileri sürmüştür: Taraflarına ibraz edilen yurtdışı eksper raporunun fahiş olduğu tespit edildiğini, söz konusu rapor tutarı kazanın gerçekleştiği ülke olan Türkiye şartlarına göre yüksek rakamlar olduğunu savunmuştur. Davacı taraf aracının onarımı konusunda fiili kur tarihindeki hesaba göre ödeme yapılmasını talep etmişse de tespit yapılırken kaza tarihinin baz alınması gerektiğini ileri sürmüştür. Sigorta şirketleri, hasarlı aracın değiştirilmesi gereken yedek parçalarının tedarik sürecinde, toplu ve büyük tutarlı yedek parça alımı yapabilme kapasitelerinden kaynaklanan rekabet gücünü kullanarak indirim hakkı elde edebildiğini, farklı servislerden fiyat teklifi alarak rekabet ortamı içerisinde alternatif onarım metotları kullanabildiğini ileri sürmüştür. Yukarıda açıklanan sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, zamanaşımı itirazlarımızın kabulüne, davacının HMK md.84 gereği teminat yatırması gerektiğinden, buna ilişkin kesin süre verilmesine yahut davanın usulden reddine, yeşil kart poliçesi bulunmayan davacı taraf ile tutulan anlaşmalı tutanak geçersiz olduğunu savunarak ve müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmamış sayılacağını ileri sürerek, emniyet birimlerine haber vermeyerek ağır kusur ihlali yaptığını savunarak davanın reddine, kaza Türkiye sınırları içerisinde gerçekleşmiş olduğunda, araç Türkiye'de onarılsa idi tespit edilecek bedelin dikkate alınmasına, buna ilişin bilirkişi rapor düzenlenmesine, kaza tarihi dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, TTK md.1426 kapsamında bulunmayan ekspertiz rapor ücreti talebinin reddine, yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Hasar dosyası ve poliçe, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

21.11.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir hasar ve kusur konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 03.02.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle; 1- Bu kazanın oluşumunda ---- plakalı araç sürücüsü ------’ın Trafik Kazasının oluşumunda, yukarıda açıklanan 2918 Sayılı Trafik Kanunun ve Bağlı yönetmeliğin ilgili Maddelerinin ihlali ile ASLİ VE TAM KUSURLU bulunduğu, Bu kazanın oluşumunda ---- Tescilli ---- plakalı aracın sürücüsü davacı ----- Atfı kabil bir kusuru olmadığından, KUSURSUZ bulunduğu, Bu kazanın sonucunda-----plakalı araçta oluşan toplam hasar bedelindeki değişmesi gereken yedek parçaların toplam bedeli ülkemiz şartlarında, 15.428,97 TL + KDV olup döviz cinsinden 845,21 Euro + KDV olduğu Ülkemiz şartlarında 28.09.2022 itibariyle ---- Tescilli -----plakalı araçta oluşan hasarın onarımı için gerekli olan işçilik bedelinin ortalama olarak 5.750,00 TL + KDV döviz cinsinden KDV hariç 312,58 Euro olduğu, bu durumda TOPLAM (21.297,89 TL ) 1.157,79 Euro + (%18) KDV olarak Genel Toplam (KDV Dâhil) 1.366,19 Euro olduğu, ---- şartlarında -----tarafından hazırlanan 08.09.2022 tarihli -----numaralı Ekspertiz raporuna göre dava konusu araçta bu kaza nedeniyle ---- Tescilli ------ plakalı araçta oluşan toplam hasar bedelindeki değişmesi gereken yedek parçaların toplam bedeli, 737,85 Euro + KDV olup hasar kalemlerinin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, ---- şartlarında ---- tarafından hazırlanan 08.09.2022 tarihli -----numaralı Ekspertiz raporuna göre dava konusu araçta bu kaza nedeniyle oluşan hasarın onarımı için gerekli olan işçilik ve boya bedelinin 2.184,95 Euro + KDV olduğu, ----- işçilik bedelleri yönünden takdir Yüce Mahkemeye ait olduğu, Bu kazanın sonucunda ---- Tescilli ----- plakalı araçta oluşan toplam hasar bedelinin ----- şartlarında 08.09.2022 itibariyle TOPLAM 2.945,06 Euro + (%19) KDV olarak genel Toplam 3.504,52 Euro olduğu, (-----’daki işçilik bedelleri yönünden takdir Yüce Mahkemeye ait olduğu) Kaza tarihi itibariyle ---- devletine tescilli ----- plakalı aracın bu kaza nedeniyle oluşan hasarın onarım süresinin 3 gün olacağı, Aracın Onarımı süresinde mahrum kalınan tazminat bedeli, 3 gün * 62,00 Euro/gün = 186,00 Euro olarak hesaplanmıştır Tespit edilen hasar tutarına iskonto uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacak ise iskonto oranının takdiri tamamen Yüce Mahkemeye ait olduğu, Kanaatine varıldığı görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kazasından kaynaklı olarak hasar tazminatı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. -----Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.

-- BAM ----Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamında "Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı delillerle usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacıya sigortalı aracın yabancı plakalı olduğu, davacının sigortalısı tarafından kaza sonrası ikamet edilen ----- dönülmesi nedeniyle, araç hasarının ikamet edilen yabancı ülke koşullarına göre ve bu ülkede hazırlanan ekspertiz raporundaki pert çalışması da gözetilerek düzenlendiği anlaşılan dosya oluşa uygun denetlenebilir gerekçeler içeren, █████/2017 günlü bilirkişi raporunun, aracın Türkiye'de tamir ettirilmesi zorunluluğu bulunmaması nedeniyle hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön tespit edilemediğine," şeklinde açıklandığı,

---- BAM ----Hukuk Dairesi'nin ----- Esas ve---- Karar sayılı ilamında " ----- ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağının kabulü gerekir. Araç maliki, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir." şeklinde açıklanmıştır.

Somut olayda; 23.08.2022 tarihinde saat

12.30 sularında ---- ili ---- ilçesi ----- Mahallesi anılan mahalde yol kenarında

beklemekte olan davacıya ait---- plakalı aracın sağ yan arka kısımlarına geri manevra yapan sürücü

davalı sigorta şirketini sigortaladığı ---- plakalı aracın ----- sevk ve idaresindeki sol arka köşe kısımları ile çarpması sonucu maddi

hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurunun kazanın meydana gelmesinde geri manevra yaparken dikkat ve özen yükümlülüğüne dikkat etmeme eylemleriyle %100 olduğu, dava dışı sürücünün meydana gelen kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı, davacının arcında meydana hasarın

kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, bilirkişi raporunda hasarın ----- piyasa şartlarına göre KDV dahil 3.504,62 Euro olduğunun tespit edildiği, trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalı sigorta şirketinin, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne, ikame araç tazminatı talebi trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığından bu talep yönünden reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davacı yanca eksper giderine ilişkin fatura ibraz ettiği görülmüştür. Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir.( Yargıtay ----HD'nın 21.10.2019 tarih ve -----Yine davacı tarafça ------ yazılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki euro kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekir.(Yargıtay ----. HD'nın05.03.2015 tarih ve -----) Davalı yanın zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde kaza tarihinin █████/2022, arabulucuğa başvurma ve bitiş tarihlerinin █████/2021 ile █████/2024 tarihleri arasında olduğu, davanın ise █████/2024 tarihinde açıldığından, davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla bu yöndeki defi yerinde görülmemiştir.

Davalı trafik sigortasının kaza tarihini kapsayan trafik poliçesi incelendiğinde limitin araç başına 50.000,00 TL olduğu anlaşılmış, cevap dilekçesinde limit ileri sürülmüş, limit ile sınırlı olmak kaydıyla kabul kararı verilmesi gerekli olduğu, kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulamayacağından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının hasar tazminatı bakımından davasının KABULÜ ile; 3.504,62 Euro hasar bedelinin temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca hesaplanacak 1 yıllık Euro mevduat hesabına devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacının ikame araç tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 131.844,85 TL lik kısım yönünden alınması gereken 9.006,32 TL harçtan peşin alınan 2.408,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.598,15 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalı sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 9.781,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafından yapılan toplam 2.408,17 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 6.000,00TL bilirkişi ücreti, 9.491,04 TL tercüme gideri, 34.505,50 TL Ekspertiz gideri (864,65 Euro 864,65x39.9069= 34.505,50 TL) ve 67,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 52.899,31 TL yargılama giderinden kabul (%94)-red oranına göre belirlenen 49.725,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,

7-Kabul red oranına göre belirlenen 3.572,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 228,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; ikame araç bakımından KESİN olmak üzere hasar tazminatı bakımından gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.