İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sigorta şirketinin alkollü sürücüden rücu talepli itirazın iptali davasında kusur ve illiyet bağının değerlendirilmesi.
Özet: Bu dava, bir sigorta şirketinin, alkollü olduğu tespit edilen sigortalısının neden olduğu zincirleme trafik kazası sonucu üçüncü şahıslara ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla sigortalısına karşı açtığı itirazın iptali davasıdır; sigorta şirketi, sigortalının alkol nedeniyle güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğini ve kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu savunurken, davalı sigortalı kazanın alkol etkisiyle değil, başka araçların çarpması ve ani frenleme gibi farklı nedenlerle meydana geldiğini, alkol ile kaza arasında illiyet bağı olmadığını ve Yargıtay içtihatları uyarınca rücu şartlarının oluşmadığını ileri sürmektedir.

T.C.

İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
:███████ Esas
KARAR NO
:███████
DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ
:█████/2024
KARAR TARİHİ
:█████/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA
:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen ... numaralı sigorta poliçesi ile sigortalanan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait, olay anında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, E-Tem Güney yoldan Ankara istikametine seyir halinde iken rengini ve plakasını alamadığı bir aracın, sağ arka kısımlarına çarpması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca çarparak savrulması ve savrulma sonrası sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması ve çarpmanın etkisiyle sürücü ...'ın yolun solundaki bariyerlere aracının ön kısımları ile çarparak durması ve ... plakalı aracın yeniden savrularak sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile ...'in aracının da sol ön kısımları ile demir bariyerlere çarparak durması, sürücü ...'ın ilk çarpmış olduğu sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın da ön kısımları ile bariyerlere çarparak ters dönmesi sonucu, sigortalı araçta/kazaya karışan diğer araçlarda/3. kişilerde sigorta kapsamında karşılanması gereken zararlar meydana gel söz konusu kaza nedeniyle hak sahipleri tarafından müvekkili şirkete yapılan tazminat talepli başvuru neticesinde şirket nezdinde ...-2 numaralı hasar dosyası açıldığını, Uzman kişilere yaptırılan hesap sonucunda tespit edilen zarara karşılık gelen tazminat miktarı tespit edildiğini, poliçe limiti dahilinde Müvekkili Şirketin, oluşan hasar sebebiyle, sigortalısı adına 92.643,00 -TL Sigorta tazminatı ödediğini, ... plakalı sigortalı araç sürücüsü ...'ın alkollü olduğu polis memurlarınca yapılan testle tespit edildiğini, bu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsü ...'ın yüksek derecede alkollü olması nedeniyle güvenli iş yeteneğini kaybettiğini, sürücülerden beklenen dikkat ve özeni gösteremediği, sevk ve idare hatası yaparak direksiyon hakimiyetini kaybettiği kazanın gerçekleşmesinde tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, ZMMS genel şartları dahilinde, zarar gören 3. Şahısa ödenen maddi tazminatın sigortalıdan rücuen talep etme haklarının bulunduğunu, bu amaçla başlatılan .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafından itiraz edilerek takibin durdurulduğunu belirterek davalının .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına havi itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazanın oluş biçimi biçimi dikkate alındığında müvekkil şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın kazada ağır kusur ile ihlalinin söz konusu olmadığı açık şekilde ortaya çıkacağını, ...'ın sevk ve idaresindeki araç Tem Güney yoldan Ankara istikametinde orta şeritte hız sınırları içerisinde seyir halinde iken ... Marka ... tipi aracın ... plaka sayılı araca çarpmasından sonra yavaşladığı esnada, ... plaka sayılı aracın ani şekilde fren yapması sebebiyle ona çarptığını ve kazanın bu şekilde meydana geldiğini, nitekim kaza tespit tutanağı incelendiğinde sürücülerin beyanları da bu şekilde olduğunu, sürücü ...'ın trafiği aksatacak şekilde şerit değiştirdiğini kabul etmemekle birlikte; polis memurları tarafından tutulan zaptın son kısmında ...'ın Karayolları Trafik Kanun'un 46/2-C (trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek) maddesi kuralını ihlal ettiği kanaatine varılmıştır beyanına yer verildiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere, kaza davalı tarafın iddia ettiği gibi araç sürücüsünün alkollü oluşu sebebiyle meydana gelmediğini, Trafik kazası tespit tutanağındaki beyanlar ve saptanan olgularla da çok açık şekilde görüleceği üzere kazanın gerçekleşme sebebinin ...'ın alkollü olması ile arasında illiyet bağı bulunmadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K, İlamında; "alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir." ve "..rücu şartlarının gerçekleşebilmesi için alkol miktarının belli bir oranın üzerinde olması gibi soyut ifade kabul edilmemiş, aksine her durumun, her somut olayın, yol durumunun, olayın oluş şekline göre, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenledir ki davaya konu kazada araç sürücüsünün kaç promil alkollü olduğunun sonuca etkisi olmadığını, önemli olan sürücünün Alkollü olup olmadığı ve olayın oluş şekline göre kazanın gerçekleşmesinde salt alkolün etkisi olup olmadığının belirlenmesidir." Hükmüne yer verildiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K. İlamında; "O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt(münhasıran) alkolün etkisi altında kaza “yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün Alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez." hükmüne yer verildiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine ve .... İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini, kötü niyeti aşikar olan davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, ayrıca yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin dahi davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
:
.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak Davacı, ... Vergi Numaralı ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nizin ... numaralı sigorta poliçesi ve ...-2 numaralı hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
█████/2024 tarihli Aktüerya bilirkişisi ..., Adli Trafik bilirkişisi Uğur Karadavut ve Makine Mühendisi bilirkişisi Prof. Dr. ...'ın sunmuş olduğu bilirkişi raporunda ; " Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Yüce Yargı Makamlarına ait olmak üzere; dosya incelemesi kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle; Rapor, tazminat talebinin hukuken oluşup oluşmadığına dair bir değerlendirme içermeyip, sadece tazminatın hesabına ilişkindir.
6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisindedir.
Kusur Yönüyle;
* Maliki ... San. Tic. Ltd. Şti.' ne ait ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...” IN, rapor kapsamında izahatları yapıldığı üzere, bahse konu kazanın oluşumunda Asli ve Tam Kusurlu ( %100 oranında ) olduğu. diğer araçlar olan ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...” ın, ... PLAKA SAYILI ARACI SEVK VE İDARE EDEN ...” İN ve ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...” in, hem 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, hem de 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında herhangi bir kural ihlallerinin olmadığı ve Ayrı Ayrı Atfı Kabil kusurlarının bulunmadıkları ( % 0 oranında ).
* ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...' IN. 19 promil ALKOLLÜ olarak araç kullandığı kolluk kuvvetleri tarafından kaza sonrası yapılan ölçümlerde tespit edildiği
Maddi Tazminat Miktarı Yönüyle ;
Dosya içindeki davacı tarafından hasar bedeli ödenen sigortalı aracın hasarlı hali incelendiğinde, ekspertiz raporunda belirtilen onarım masrafının aracın hasar durumuna ve günün rayiç bedellerine uygun olduğu, parçalar tutarından önemli oranda iskonto yapılmış olması da dikkate alındığında, daha düşük değer de onarımın söz konusu olamayacağı, onarımının yapılmasının yerinde ve ekonomik olduğu (total hasar olarak değerlendirilemeyeceği) ve onarım bedeli olarak toplam ödenen parça ve işçilik dahil toplam 92.643,00 TL 'nin kadir maruf olduğu,
Sigorta Yönünden;
ZMMS poliçesi; █████/2023 kaza tarihini kapsar, davalı ... San. ve Tic. Ltd.Şti. firması adına kayıtlı, ... plakalı 2016 model ... tipi otomobil cinsi aracın Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... Poliçe No ve █████/2023-2024 vadesinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğu; araç başına maddi teminatın 120.000,00TL olduğu;
Kusur Durumu; Davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altında olan- davalı ... firmasının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü 1,19 promil alkollü ... “ın kazanın oluşumunda % 100 asli ve tam kusurlu olduğu, diğer araç sürücülerine atfi kusur bulunmadığı Alkolün kazaya münhasıran etkisi; Dava dışı ZMMS sigortas temiant altında olan ... plakalı araç sürücüsü ...” ın münhasıran güvenli sürüş yeteneğini kaybedecek derecede alkollü olması nedeni ile meydana gelip gelmediği, bir başka değişle kazanın meydana gelmesine, sadece münhasıran alkollü olmasının etkili olup olmadığının hukuki takdiri Sayın Mahkemeye aittir.
Ödeme belgesi; █████/2023 tarihinde 92.643,00 TL dava dışı sigorta şirketine rtücuen ödeme yapıldığına dair toplu ödeme makbuzunun ve ödemeye istinaden listenin dosyaya sunulduğu, bu bağlamda, rücuen ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizin hesaplanabileceği, Sayın Mahkeme tarafından kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiğine karar verilmesi durumunda, heyetimizce tespit edilen 92.643,00 TL (ödenen ve rücuen talep edilen kadri maruf olarak değerlendirilmiş olan asıl alacak) “nin ZMMS sigortası Genel Şartları dahilinde, sigortalı araç işleteninden rücuen ödeme tarihinden itiabren işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği,İşbu raporda sadece görüş verilmiştir. Hukuki takdir elbette Yüce Mahkemenindir.
İcra Takibi; .... İcra Dairesinin █████/2023 harçlandırma tarihli ve ... E. Sayılı İlamsız Takiplerde Ödeme Emrinde; “92.643,00 Asıl alacak, 3.153,04 TL İşlemiş Faiz olmak üzere 95.796,04 TL Toplam alacak” olarak belirtildiği; Borcun sebebinin “SİGORTA POLİÇESİ - ÖDEME DEKONTU 92.643,00 TL... "olarak belirtildiği, “Tutarındaki toplam alacağın tahsilde tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren Asıl alacağa (Rücu Tutarı) - YILLIK (9616.75) oranında ve değişen oranlarda işleyecek Ticari İşlerde Temerrüt Faizi, icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır)TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. (TBK 100. Md., ) Uygulanacaktır.” Denildiği, ödeme tarihinden itiabren işlemiş ticari avans faizi ile birlikte talep edildiği,
... plakalı hususi aracın davalı tüzel kişi adına kayıtlı olması nedeni ile taraflar arasında ticari bir ilişki olduğunun Sayın Mahkeme tarafından kabulü durumunda, yıllık %16,75 faiz oranı ile hesaplandığında işlemiş faiz tutarının 3.868,80 TL olabileceği, icra takibinde 3.153,04 TL olarak hesaplandığı ve takip tutarının uygun olacağı,
Ancak aracın hususi araç / otomobil olması nedeni ile yıllık % 9 yasal faiz ile talep edilebileceğine Sayın Mahkeme tarafından kabulü durumunda 2.078,76 TL işlemi faizi ile birlikte 94.721,76 TL üzerinden takip başlatılması gerekeceği hesaplanmış olup, hukuki takdirin elbette Sayın Mahkemeye ait olduğu, Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.
GEREKÇE
:
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı idaresindeki sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği , trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek alkollü araç kullandığı, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araçların ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, diğer kazaya karışan araç sürücülerinin kazada kusurunun bulunmadığı tespit edilmiş olup davaya konu ... plakalı aracın davalı adına kayıtlı olup aracın sigorta şirketinin ise davacı ... Sigorta olduğu görülmüştür.
KTK'nun 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.
Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir.
Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı , ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Davalı, davacının ödediği miktardan değil, kaza nedeni ile ortaya çıkan gerçek zarardan kusuru oranında sorumludur.
Meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören araç malikine 92.643,00 TL ödeme yapılmış olup davacı tarafça sigortalısının alkollü araç kullandığı bu sebeple sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsil talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, maddi hasarlı trafik kazası tutanağı ile mahkememizce aldırılan 20.10.2024 tarihli Bilirkişi raporunda sigorta tarafından yapılan ödemelerin belirtilen üccretlerin kaza ile uyumlu olduğu, yapılan hesaplama neticesinde aracın ticari araç olarak kabul edilmesi neticesinde 16.75 oranında faiz işletilmesi dosya kapsamında uygun görülmüş olup, 92.643,00 TL asıl alacak 3868,80 TL işlemiş faiz yönünden tespit edilmiş olup, taleple bağlılık ilkesi gereğince toplam 95.796,04 TL üzerinden takibin devamına karar verilerek, alacağın likit olduğu tespit edildiğinden %20 oranında icra inkar tazminatı talebinin de kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜNE,
Davalının .... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 95.796,04-TL üzerinden devamına,
2-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si (19.159,20-TL) oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-İcra takibine vaki itirazın bu şekilde iptali ile icranın devamına,
4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.543,83-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.156,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.386,85-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 1.156,98-TL Peşin/nisbi Harcı, 15.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 170,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 16.754,58TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!