Haksız gözaltı ve tutukluluk sonucu beraat eden davacının maddi ve manevi tazminat talebinde, hükmedilen manevi tazminatın yetersiz bulunması üzerine Yargıtayın bozma kararı.
Özet: Haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle tazminat talepli davada, 177 gün haksız yere gözaltında ve tutuklu kaldıktan sonra beraat eden davacının, ilk derece mahkemesince kısmen kabul edilen maddi ve manevi tazminat talebinin, bölge adliye mahkemesince maddi tazminat kısmının reddedilerek düzeltilmesi üzerine, yapılan temyiz incelemesinde, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının sosyal ve ekonomik durum, suç niteliği ve tutukluluk süresi gibi faktörler ışığında hakkaniyete aykırı derecede eksik bulunması nedeniyle bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI
: ████████ E., █████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Onamaİlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 500.000 TL maddi ve 500.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.523.12 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının, davacının eksik aldığı maaş ve ek ders ücretlerinin CMK'nın 141 ve devamı maddeleri kapsamında talep edilebilecek tazminatlardan olmadığından bahisle maddi tazminata ilişkin kısım hüküm fıkrasından çıkarılıp, ''davacının maddi tazminat talebinin reddine'' ibresinin eklenmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının eksik aldığı maaş, ek ders ücreti ile cezaevi harcamaları ve yurt dışına çıkmak zorunda kalması sebebiyle yapmış olduğu harcamalara ilişkin tutarların maddi tazminat kapsamında hükmedilmesi gerektiğine, hükmedilen tazminat miktarının eksik olduğuna ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUİlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 12. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas – ████████ Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan 28.05.2009 - 21.11.2009 tarihleri arasında 177 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda mahkumiyetine hükmedilip, hükmün kesinleştiği, hükmün infazı için yakalama kararı çıkarıldığı ancak yakalama kararının infaz edilemediği, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduğu ve hak ihlali kararı verilmesi nedeniyle yargılamanın yenilenmesi üzerine beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 22.10.2021 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının gözaltına alındığı tarihte devlet memuru olduğu, eksik aldığı maaşlar ve cezaevi masraflarının CMK'nın 141 ve devamı maddeleri kapsamında olmadığı ancak eksik ödenen ek ders ücretleri bakımından kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince, maddi tazminata ilişkin hüküm fıkrası çıkarılıp, ''davacının maddi tazminat talebinin reddine'' ibaresi eklenmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.IV. GEREKÇE VE KARARYapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,24.02.2025 tarihinde karar verildi.