haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan tazminat davasında, maddi tazminatın gelir beyanı ve manevi tazminatın hakkaniyet ilkelerine aykırı hesaplanması sebebiyle bölge adliye mahkemesi kararının bozulması.

Haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan tazminat davasında, maddi tazminatın gelir beyanı ve manevi tazminatın hakkaniyet ilkelerine aykırı hesaplanması sebebiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması.

Özet: Haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, yerel mahkemenin kısmi kabul kararını istinaf incelemesinde maddi tazminatı indirip manevi tazminatı artıran bölge adliye mahkemesi kararı, davacının tutukluluk öncesi gelir beyannamesine göre aylık kazancının doğru hesaplanmaması ve hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete uygun olmayacak şekilde eksik bulunması gerekçeleriyle Yargıtay tarafından bozulmuştur.

12. Ceza Dairesi ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

DAVA

: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM

: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

: Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 1.000.000 TL maddi ve 5000.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 23.224.82 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, maddi tazminat miktarı 22.957.41 TL'ye indirilip, manevi tazminat miktarı 46.000 TL'ye yükseltilmek suretiyle değişen vekalet ücreti yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri; tazminat şartlarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna, davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının tutuklanmadan önceki döneme ilişkin gelir vergisi beyannameleri ibraz edilmesine karşın maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hukuka aykırı olduğuna, hükmedilen tazminat miktarının eksik olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas – ████████ Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan 04.04.2018 - 10.05.2019 tarihleri arasında 401 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 15.01.2020 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, tutuklama süresinin mahsuba konu yapılmadığı, davacının vergi kayıtlarından tutuklanmadan önceki 2018 yılına ait net gelirinin asgari ücretin altında olduğu, 2019 yılına ilişkin kayıtlarda ise zarar beyan edildiği, bu itibarla maddi tazminatın net asgari ücrete göre hesaplanması gerektiği kabulüyle kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince, maddi tazminat miktarı indirilip, manevi tazminat miktarı yükseltilmek suretiyle değişen vekalet ücreti yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1-Davacının 2018 yılı gelir beyannamesinin 04.04.2018 tarihinde gözaltına alınması nedeniyle 01.01.2018 -03.04.2018 tarih aralığına ilişkin gelirlerini kapsadığının anlaşılması karşısında, 2018 yılı gelir beyannamesine göre belirtilen tarih aralığı esas alınmak suretiyle aylık ortalama kazancı tespit edilerek, maddi tazminatın bulunan aylık ortalama kazanç üzerinden belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.02.2025 tarihinde karar verildi.