Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında maddi tazminat istemine dair istinaf kararı.
Özet: Davacı, 2018 yılında yolcu olarak bulunduğu otobüsün karıştığı trafik kazasında yaralanması sonucu, otobüsün zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı şirketten toplam 56.975 TL maddi tazminat talebinde bulunmuş; ilk derece mahkemesi tedavi giderleri dahil olmak üzere bu tazminatın avans faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmişken, davalı sigorta şirketi, tedavi giderlerinin poliçe teminatı dışında kaldığını ve davacının maluliyetin tespiti için zorunlu belgeleri sunma şartını yerine getirmediğini iddia ederek kararı istinaf etmiştir.
T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 09.01.2024NUMARASI
: ████████ Esas - ███████ KararİSTİNAF YOLUNABAŞVURAN DAVALI
: TÜRK NİPPON SİGORTA A.Ş.VEKİLİ
: Av. ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazm.)BAŞVURU TARİHİ
: 25.02.2024İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ
: 12.03.2024KARAR TARİHİ
: 14.03.2025YAZIM TARİHİ
: 14.03.2025İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.08.2018 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüste yolcu olarak bulunduğunu, tek taraflı ölümlü yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu otobüsün şirkette zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi bulunduğunu, kaza nedeni ile yaralandığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın maluliyet, işgücü kaybı ve diğer maddi zararlar zorunlu ferdi kaza poliçesinden kaynaklanan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 07.11.2023 tarihli talep arttırım (ıslah) dilekçesi ile taleplerini 56.975,00 TL ye yükseltmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kazaya karışan ... Plaka sayılı aracın davalı Türk Nippon Sigorta A.Ş. nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirket tarafından düzenlenen poliçenin meblağ sigortası olduğu sorumluluk sigortası olduğunu, ödenecek tazminatın Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A 3.2 ye göre belirlendiğini, ödenecek bedelin buradaki sakatlık kalemlerindeki oranlara uygulanması sonucunda belirleneceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesi tarafından Davanın Kabulü ile, 55.475,00 TL zorunlu koltuk sigortasına ilişkin zarar, 1.500,00 TL tedavi giderine ilişkin zarar olmak üzere toplam 56.975,00 TL maddi tazminatın davalı Türk Nippon Sigorta A.Ş. yönünden 02.11.2018 tarihinden itibaren poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.Davalı sigorta vekili istinaf dilekçesinde; öncelikle tedavi gideri tazminatı işbu Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığını, yerel mahkeme kararının kaldırılarak tekrar hüküm kurulmasını talep ettiklerini, davacı tarafından dava şartı yerine getirilmemiş olup, eksik evrakla başvuru yapıldığını, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nda başvuranın, sigorta ettirenin talep ettiği belgeleri iletmek zorunda olduğu belirtildiğini, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası dahilinde tazminat ödemesi yapılabilmesi için genel şartlara göre ödeme oranının belirlenmesi gerektiğini, davacının maluliyetin net olarak tespit edilmesi için Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları uyarınca ATK raporu alınıp davalı şirkete sunulması gerektiğini, Sağlık Kurulu Raporu sunulmadan sigorta şirketine yapılan yapılan başvurunun olumlu sonuçlanamayacağını, davacı tarafından ilgili evrakın sunulmadığını, eksik evrakla başvuran davacının davasının reddi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava, sigorta şirketine yöneltilen zorunlu koltuk sigortası tazminat istemine ilişkindir.Somut olayda, 04.08.2018 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüste yolcu olarak bulunduğu sırada tek taraflı ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davacının bu kaza nedeni ile yaralanmış olduğu ve davaya konu otobüs nezdinde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi düzenlenmiş olduğu ve poliçe üst limitinin ise yaralanmada 175.000 TL olduğu anlaşılmaktadır.Davalı şirket kazaya sebebiyet veren aracın karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısıdır Bu sigorta, can sigortası türlerinden olup bir meblağ sigortası olması itibariyle de ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavinin giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden bu yönlerin ispatlanması yeterli olup gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.25.03.2004 tarihli Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesinde " Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir." şeklinde düzenlenilmiştir. Maluliyetlerin sayıldığı fıkranın sonrasında yer alan fıkrada ise "Yukarıdaki tabloda zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin oranı, daha az vahim olsalar bile, bunların önem derecelerine göre ve tabloda yazılı oranlara kıyasen tayin olunur." denilmiştir.Buna göre, Mahkemesince, Adli Tıp Kurumunun, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2. Maddesine göre maluliyet durumunun tespiti hususunda bir görev ve çalışma alanı bulunmadığı gözetilmeksizin Adli Tıp Kurumundan bu hususta birden fazla talepte bulunulduğu ve Kurum tarafından; ...’ın 04.08.2018 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı olarak sorulan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın maluliyet oranı hesaplanmasına yönelik bir durum olmadığı, kişiye hak edilen tazminatın belirlenmesine yönelik bir ölüm halinde tazminat, sakatlık tazminatı ve tedavi giderleri tazminatını içerir bir durum olup, içeriğinde sakatlık oranı hesaplanmayı gerektirir bir ölçme-değerlendirme hususu bulunmadığının bildirilmesine rağmen ve davanın konusunun bir meblağ sigortası olarak düzenlenen Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olduğu ve hesaplamanın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2. Maddesine göre yönetmeliğin ekindeki cetvellere göre yapılması gerektiği husus gözden kaçırılarak; yeri olmadığı halde İstanbul ATK 2. İhtisas Dairesine dosyanın gönderilmiş olduğu ve bu nedenle Adli Tıp Kurumu tarafından █████/2022 tarihli ATK Kurul Raporu'nda; 03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyet oranın belirlendiği anlaşılmaktadır.Yanı sıra ilk derece mahkemesince, davacının maluliyet derecesinin tespiti bakımından esas alınan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 02.07.2021 tarihli rapor ise Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiştir. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2. maddesi uyarınca düzenlenmeyen bu rapora itibar edilerek hüküm tesis edilmesi de isabetli değildir.İlk Derece Mahkemesince davacının maluliyetinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2. maddesi uyarınca poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvellerinden hangisi kapsamında kaldığının, değilse bunların önem derecelerine göre cetvelde yazılı oranlara göre belirlenmesi gerektiğinden; buna göre; mahkemece, doktor ve sigortacı bilirkişiden rapor alınarak, davacının maluliyetinin poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmeli, değilse bunların önem derecelerine göre ve cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir.Örnek hesaplama bakımından söz gelimi; otobüste yolcu olarak taşınan bir kişinin yaralanmasından kaynaklı olarak alınacak doktor raporu ile belirlenecek maluliyet durumu ve marazlarına göre yapılacak tespitin "Kırılan bir bacağın iyi kaynamaması " olması halinde poliçe de belirlenen limitin %30'u , "her iki kulağın tamamen sağırlığı " halinde %40'ı, "Sağ Omuz hareketinin tamamen kaybı" halinde %25'i "Bel kemiğinin belirgin bir eğilme nedeniyle hareketsizliği" nedeniyle %30'u, kendisine maktu olarak ödenecektir. Yanı sıra aynı kazadan dolayı çeşitli organlarda veya organ kısımlarında meydana gelen sakatlık durumları için ayrı ayrı hesap edilecek tazminatın toplamı poliçede gösterilen meblağı geçemeyecek ve sigortalının solak olması halinde tabloda sağ ve sol organlar için belirlenen oranlar ters olarak uygulanacaktırAçıklanan bu hususlar çerçevesinde, bir meblağ sigortası olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalının sorumluluğunun, tespit edilen sakatlık oranı ve Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre ödenmesi gereken meblağın, konusunda uzman bir doktor ve sigortacı bilirkişi marifetiyle tespit ettirilerek davalının sorumluluğunun tespiti gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm verilmesi hatalıdır. (Emsal nitelikteki Yargıtay 17. HD. ██████████ E-█████████ K , ████████ E-██████████ K)Ayrıca, Zorunlu Koltuk Sigortası, ölüm ve yaralanmalar yönünden bir "can sigortası” türü olmakla birlikte, tedavi giderleri yönünden “mal sigortası” özellikleri taşımakta ve buna ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Buna göre: a)Ölümlerde poliçe tutarının tamamı, bedensel zararlarda sakatlık oranının karşılığı ödenmekte iken, tedavi giderleri söz konusu olduğunda, “iyileştirme masrafları”nın poliçe limitine kadar olan tutarı ödenir. b)Ölümlerde ve kalıcı sakatlıklarda Koltuk Sigortasından alınan tazminat tutarları, maddi zarardan (destek tazminatından ve kazanç-güç kaybı zararlarından) indirilmez iken, Koltuk Sigortasından ödenen tedavi giderleri, kaza sorumlularına karşı açılan davada hesaplanan tedavi ve iyileşme masraflarından indirilir. c)Bunun gibi, Koltuk Sigortasından tedavi giderleri alınmışsa, ayrıca zorunlu sigortalardan (Taşıma Sigortasından ve Trafik Sigortasından) tedavi giderleri alınamaz. Çünkü bu iki kez ödeme olur ve geri verilmesi gerekir. d)Yolcu, sürücü ve yardımcılar sigortalı iseler ve tedavi giderleri kurum tarafından karşılanmışsa, ayrıca Koltuk Sigortasından, Taşıma Sigortasından ve Trafik Sigortasından tedavi gideri alınamaz. e)Tedavi giderlerinin bir “meblâğ sigortası” değil “tazminat sigortası” niteliğinde olması nedeniyle, Koltuk Sigortacısının, ödediği ölüm ve sakatlık tazminatı için ardıllığı ve dönme (rücu) hakkı yokken, tedavi giderlerini ödemesi durumunda, kaza sorumlularına ve zorunlu sorumluluk sigortalarına ardıllık yoluyla dönme (rücu) hakkı bulunmaktadır.Koltuk Sigortası Genel Şartlarında “tedavi giderlerine” ilişkin bölümler a)Koltuk Sigortası Genel Şartları’nın “Tedavi Giderleri Teminatı” başlıklı A.3.3. maddesine göre: “Sigortacı, sigorta poliçesinin kapsamına giren bir kaza nedeniyle, kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde ödenmiş doktor ücreti ile hastane ve diğer sağlık kurumlarında ayakta ve yatakta yapılan tedavilere ilişkin giderleri, nakil ücretlerini poliçede tedavi giderleri teminatı için belirlenen meblağa kadar öder. Doğal veya yapay sabit dişlerde kaza neticesinde ortaya çıkan hasarların protez giderleri, tedavi giderleri teminatı için belirlenen meblâğın âzami %30’una kadar tazmin olunur.Tedavi giderlerinin başka sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınmış olması durumunda, söz konusu giderler öncelikle bu sigortadan karşılanır.” b)Genel Şartlar’ın B.2 maddesi 2 nci paragrafında: “Yapılan tedaviye ilişkin ilgili sağlık kurumundan alınan bir rapor ile ödenmesi gereken tazminatın tespiti ile ilgili olarak sigortacının isteyeceği diğer gerekli belgelerin sigortacıya gönderilmesi zorunludur” denilmiş; B.2 maddesi 4. bendinde: “Sigortacı her zaman kazazedeyi muayene ve sağlık durumunu kontrol ettirme hakkına sahip olup, bu muayene ve kontrollerin yapılmasına izin verilmesi zorunludur. Kazazedenin tedavisi ve iyileşmesi ile ilgili olarak sigortacının tayin edeceği bir doktor tarafından yapılacak tavsiyelere ve verilecek direktiflere uyulması şarttır. Bu muayene ve kontrollere ilişkin her türlü masraf sigortacı tarafından karşılanır” şeklinde açıklanmıştır.Bu bakımdan, Mahkemesince davacının tedavi giderleri yönünden yukarıda yer verilen hususlar gözetilmeden ve yeterli araştırma yapılmadan; davalının zorunlu koltuk sigortası kapsamında davalı sigortacıdan talep edebileceği tedavi gideri olup olmadığı hususunda gerekli denetim yapılmadan hüküm kurulması da hatalı olmuştur.İlk derece mahkemesinin yaptığı yargılama, hükmüne esas aldığı bilirkişi raporu ve verdiği kararda tespit edilen ve yukarıda belirtilen eksiklik ve hatalar, dairemizce H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi kapsamında "uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli bazı delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması" olarak nitelendirildiğinden davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve anılan eksiklik ve hatalar giderilerek yeniden karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı Türk Nippon Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.01.2024 tarih ve ████████ Esas- ███████ sayılı kararının HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-Peşin alınan istinaf karar harcının talebi halinde yatırana iadesine,4-İstinaf yoluna başvuran davalının istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine,5-Harcanmayan istinaf gider avansının yatırana iadesine,6-Karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14.03.2025...Başkan ...¸e-imzalıdır...Üye ...¸e-imzalıdır...Üye ...¸e-imzalıdır...Katip ...¸e-imzalıdır*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*