fatura alacağına dayalı icra takibine itirazın iptali davasında davalının ayıplı mal, yetki ve zamanaşımı itirazları inceleniyor.

Fatura alacağına dayalı icra takibine itirazın iptali davasında davalının ayıplı mal, yetki ve zamanaşımı itirazları inceleniyor.

Özet: Davacı şirket, davalı eczacıya katlanır baston, terlik, tabanlık gibi çeşitli ürünler satışı sonrası oluşan ve 20.000 TL ödeme sonrası kalan 7.682,18 TL anapara ile işleyen faiz toplamı 11.258,97 TLlik alacağı tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine, davalının borca, yetkiye ve zamanaşımına itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, icra takibinin devamını, %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalıdan tahsilini talep ederken; davalı ise ürünlerin bir kısmının ayıplı olduğunu, iade etmek istediğini ancak davacının bunu kasıtlı olarak geciktirdiğini, dolayısıyla borcun ve faizin haksız olduğunu, ayrıca yetkisiz icra dairesinde takip başlatıldığını savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı/alacaklının davalı/borçludan alacağı için ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile fatura alacağı ve cari hesap ile faizinin davacıya ödenmesi talebi ile icra takibi başlatıldığını, işbu icra dosyasında davalı/ borçluya ödeme emri yollandığını, ödeme emri davalı tarafından 04.03.2022 tarihinde tebliğ alındığını, 07.03.2022 tarihinde ise borçlu söz konusu ödeme emrine itiraz ettiğini, borçlunun ödeme emrine itirazı sonucunda, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu sebeple İstanbul Ticaret Mahkemelerinde işbu davanın açılması zaruri hale geldiğini, ... 30. İcra Müdürlüğü ...Esas numaralı icra dosyasına konu ... tarih ve ... nolu, ... tarih ve ... nolu, ... tarih ve ... nolu, ... tarih ve ... nolu, ... tarih ve ... nolu, 29.01.2019 tarih ve ... nolu, ... tarih ve ... nolu faturalar ... A.Ş. tarafından ...'ye katlanır baston, terlik, tabanlık, korse, diyabet çorabı gibi çeşitli ürünlerin satılması üzerine düzenlendiğini, bu ürünlerin bedelleri karşılığı 15.11.2018-14.02.2019 tarihleri arasında toplam 27.682,18 TL'lik 7 adet fatura kesildiğini, 10.01.2019 tarihinde davalı/borçlu tarafından 20.000,00 TL'lik ödeme yapıldığını, yapılan ödeme sonucu kalan bakiye 7.682,18 TL'lik alacak ise ödenmediğini, bunun üzerine ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile 02.03.2022 tarihinde 7.682,18 TL fatura alacağı ve cari hesap ile 3.576,79 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.258,97 TL alacağın faiziyle birlikte davacıya ödenmesi talebi ile icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu itiraz dilekçesi ile ... 30. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte borca, yetkiye, işlemiş ve işleyecek faize ve tüm feri'lerine karşı itiraz ettiğini, söz konusu takibin durduğunu, bunun üzerine ... Arabuluculuk Bürosuna ...başvuru numarası ile arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... Arabuluculuk Numarası ile taraflar arasında dava şartı arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, tarafların mevcudiyetinde gerçekleştirilen görüşmede anlaşma sağlanamadığını ve son tutanak düzenlendiğini, borçlunun ödeme emrine itirazı sonucunda, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, akabinde taraflar arasında dava şartı arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, görüşmelerde anlaşma sağlanamadığını, bu sebeple ... 30. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı/borçlunun takibe konu miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile tebliğe çıkartılan ödeme emri, davalıya 04.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ilgili icra dosyasına, yasal süresi içerisinde zaman aşımı definde bulunduğunu, yetki itirazı ile ilgili ödeme emri içeriğinde yer alan borcun tamamı ile işletilen faize ve tüm fer'ilerine itirazları bildirdiğini, davacı şirket ile davalı arasında, herhangi bir yetki sözleşmesi yapılmadığını, söz konusu takibin, yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını, bu nedenle yetki itirazının kabulüne, davalının, uzun yıllardır eczacı olarak çalıştığını, eczanesinde satışını yapmak üzere davalıdan çeşitli ürünler satın aldığını, son aldığı ürünlerin bir kısmı ayıplı çıktığını, ayıplı olmayan ürünlerin bedeli davacıya ödendiğini, kalan ürünlerin ise ayıplı olduğunu, satışa uygun olmadığını, ürünlerin eczanenin deposunda olduğu davacı şirketin çalışanı ve satış temsilcisi olan ...'" ye bildirildiğini, ilgili çalışan, ayıplı ürünlerin teslim almaya gelineceğini ve ayıplı olmayan benzerleri ile değiştirileceğini davalıya bildirdiğini, davalının aradaki güven ilişkisine dayanarak ve iyi niyetli olarak, karşı tarafın gerekli işlemleri yapmasını beklediğini, davalının deposunda bulunan ve iadeye hazır olan ayıplı ve sağlığa uygun olmayan ürünlerin geri alınması davacı şirket tarafından kasıtlı olarak geciktirildiğini, davacı şirketin, davalının her seferinde hatırlatmasına rağmen ürünleri teslim alacağını davalıyı oyaladığını, ürünlerin ayıplı olduğunu ve satışının yapılamayacağını, bu nedenlerle de ürünlerin geri alınmasını bildiren davalının, bu bildiriminden bir süre sonra davacı şirket, takibe ve davaya konu alacağın ödenmesi için ... 16. Noterliğinin ... tarih ... Yev. numarası ile ihtarname keşide ettiğini, söz konusu talebin ve ihtarın haksız olduğu hususu ... 1. Noterliğinin ... tarih ... Yev. Numaralı cevabı ihtarnamesi ile alacaklı şirkete ihtaren bildirildiğini ve gerekli itirazlar yapıldığını, gerekli bildirimleri yapan davalının, icra dosyasında alacaklı olarak görünen davalı ... A.Ş.'ye herhangi bir borcu bulunmadığını, iadeye hazır olan ayıplı ürünler, davalının deposunda bulunduğunu, zaman aşımı definde bulunarak, yetkiye, takibe, borca, ödeme emrine, faize ve borcun tüm fer'ilerine itiraz ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini, usul ve yasaya aykırı davanın reddine, davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklığı iddia edilen alacağın tahsili maksadıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... dosyası uyap sureti, faturalar ve cari hesap, Arabuluculuk Son Tutanağı, Ticari defterler, Tanıklar, Bilirkişi İncelemesi, Keşif v.s her türlü yasal delil

dosya arasına alınmıştır.

... 30. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 11.258,97 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın Elektrik-Elektronik Mühendisi ... , Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin █████/2024 tarihli raporunda özetle; Davalının yerinde incelemede davaya konu terliklerde herhangi bir ayıp ve kusur görülmediği, davalının işyerinde toplam 91 çift terlik olduğu, davalının davacıdan satın aldığı diğer ürünlerin iş yerinde görülemediği, bu bakımdan davalının ayıp iddiasının ispata muhtaç olduğu, dava konusu fatura bedelinin ödenmesi gerektiği, icra takibi ile talep edilen 7.682,18 TL. ana para talebinin yerinde olduğu, 3.576,79 TL işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, icra takibine kadar 2.183,53 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.865,71 TL talep edebileceği tespit edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 23/1-Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 227- Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.

Madde 229- Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir 1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi 2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi 3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.

Açıklandığı üzere ayıp iddiasında bulunan taraf, bu durum teslim sırasında açıkça belli ise iki gün içinde, açıkça belli değilse malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Her ne kadar davalı taraf, davacı tarafından hakkında yapılan icra takibine itiraz ederek takibin durmasına neden olmuş ise de; dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile, davalının yerinde incelemede davaya konu terliklerde herhangi bir ayıp ve kusur görülmediği, davalının işyerinde toplam 91 çift terlik olduğu, davalının davacıdan satın aldığı diğer ürünlerin iş yerinde görülemediği, bu bakımdan davalının ayıp iddiasının ispata muhtaç olduğu, dava konusu fatura bedelinin ödenmesi gerektiği, icra takibi ile talep edilen 7.682,18 TL. ana para talebinin yerinde olduğu, 3.576,79 TL işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, icra takibine kadar 2.183,53 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.865,71 TL talep edebileceğinin tespit edildiği, davalı taraf ayıp iddiasında bulunmuş ise de ayıp ihbarına ilişkin dosyada somut bir delil bulunmadığı gibi yerinde yapılan incelemede ayıplı ürün de tespit edilmediği, yine bir kısım ürünlerin ise hiç olmadığı, davalı tarafın davacı tarafa takipteki miktar kadar değil ancak 7.682,18 TL ana para ve 2.183,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.865,71 TL borçlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 7.682,18 TL ana para ve 2.183,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.865,71 TL üzerinden devamına, ana para olan 7.682,18 TL ye takip tarihinden avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

İcra inkar tazminatı talebi yönünden; İİK 67/2 maddesinde " Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." denilmektedir. Borçlunun icra inkar tazminatı ile mahkumiyeti açısından itirazın kötü niyetli olması şartı aranmayıp geçerli bir takibin ve itirazın bulunması, takip konusu alacağın belirlenebilir (likid) alacak olması ve davalının itirazında haksız olması gerekmektedir.

"Likid alacak" kavramına gelince; eğer borçlu, ödeme emri ile kendisinden istenilen alacak bakımından borçlu olduğunu bilmekte veya bilmek durumunda ise ve buna rağmen itiraz ederse, itirazında haksızdır. O halde, borçlunun haksız olup olmadığının saptanabilmesi için, “alacağın bilinmekte veya bilinmek durumunda olması”nın ne anlama geldiği önem arz etmektedir.

Öğretide genel olarak kabul edildiği üzere, borçlu, alacaklının icra takibinde talep ettiği alacağı veya alacağın bütün unsurlarını bilmekte veya bilmek (kolayca hesap edebilmek) durumunda ise ve alacağın miktarının belirlenmesi için tarafların ayrıca mutabakata varmasına (anlaşmasına) veya mahkemenin tayin edeceği bilirkişi eliyle bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç yoksa, alacak likidedir.

Yargıtay’ın çeşitli kararlar vesilesiyle genel olarak yaptığı tanım da buna paraleldir: Ör- neğin, Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarında belirtildiği ve benimsendiği üzere , “alacağın gerçek miktarı belli ve sabit ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün ise başka bir ifadeyle, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacak likiddir."

Yargıtay'ın burada ifade ettiği, “borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise” ölçütü çok önemlidir. Burada dile getirilen borçlunun “yalnız başına” tespiti hususu, alacağın ve miktarının borçlu tarafından bütün unsurları ile bilinebilir (hesap edilebilir) olması ve bu konuda alacağın tespiti için ayrıca yargılama yapılmasına gerek olmaması anlamındadır.

Alacağın likid olması bakımından “alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması" da şart değildir.

Açıklamalar doğrultusunda; takibe konu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu, yine davalının hakkındaki icra takibine haksız olarak itiraz ederek durmasına neden olduğu da dikkate alınarak asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

-Davalının ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 7.682,18 TL ana para ve 2.183,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.865,71 TL üzerinden devamına, ana para olan 7.682,18 TL ye takip tarihinden avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Asıl alacak olan 7.682,18 TL üzerinden hesaplanacak %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 673,93-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 135,99-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 537,94-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 9.865,71-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.393,26-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 135,99-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 135,99TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

6-Davacı tarafından yapılan; 13.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 173,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.673,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.981,01-TL'lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıkma oranına göre 193,05-TL'sinin davacıdan, 1.366,95-TL'sinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,

8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. █████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır