İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, davacıya ulaşmadan kargoda kaybolan çekin zilyetliği edinilmediğinden hukuki yarar eksikliği nedeniyle kıymetli evrak iptali davasını reddetmiştir.
Özet: Davacı şirketin, keşideci tarafından genel müdürlük adresine kargo aracılığıyla gönderildiği sırada kaybolan ve kendisine hiç teslim edilemediği için hukuki zilyetliğini iktisap edemediği belirli seri numaralı ve bedelli bir çekin ödeme yasağı ile birlikte iptalini talep ettiği davada, mahkeme, kıymetli evrak niteliğindeki çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması nedeniyle davacının çek üzerinde hamil sıfatı kazanamadığını ve dolayısıyla kaybolan çekin iptali için dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar vermiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu çekin ---- tarafından davacı lehine keşide ettirildiğini, Akabinde keşidecinin çeki davacıya gönderebilmek için kargo firmasına teslim ettiğini, söz konusu çekin kaybolduğunu, davacıya teslim edilemediğini, çekin yetkili hamilinin davacı olması nedeni ile davayı açma zarureti olduğunu, ---- ait, ----- seri numaralı, █████/2025 tarihli, 228.116,00 TL bedelli çeki keşideci firmanın, söz konusu çeki davacı firmanın genel müdürlük adresine ----- kargo firması vasıtasıyla ------ barkod numarası ile gönderdiğini, ancak kargonun teslim alınamadığını, kaybolduğu bilgisinin verildiğini ileri sürerek, ----- bankasına ait ----- çek numaralı, █████/2025 tarih ve 228.116,00 TL tutarlı Çekin ödenmesini önlemek üzere gerektiği taktirde teminat mukabili ödeme yasağı kararı verilmesine, söz konusu çekin iptaline Karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, TTK 757 vd. Maddelerine dayalı zayi nedeniyle davaya konu çekin iptali istemine ilişkindir.Dava, basit yargılama usûlüne tabi olup, çekişmesiz yargı işlerindendir.Kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan şahıs, zayi nedenine dayalı olarak kıymetli evrakın iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu şahıs kıymetli evrakın maliki, zilyedi, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların vekilleri yahut komisyoncusu olabilir.----.Çekin tedavüle çıkarılması, düzenleyenin çeki doldurup imzaladıktan sonra, zilyetliğini başka bir kimseye intikal ettirmesiyle sağlanır. Çek üzerinde lehtarın hak sahibi olabilmesi; düzenleyen ile lehtar arasında bir zilyetlik anlaşması olması ve senet zilyetliğinin lehtara geçirilmesi ile gerçekleşir-----). Kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay ----.Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve ---- Esas, ---- Karar sayılı kararı da benzer yöndedir). Lehtar, çekin zilyetliğini iktisap etmediği sürece hak sahibi sıfatını kazanamadığından, çek ile ilgili herhangi bir talep ileri süremeyecektir...."Bu kapsamda dava dilekçesindeki beyanlardan iptali istenen çek keşidecisinin dava dışı ----- olduğu, söz konusu çekin keşideci tarafından kargo ile davacı şirkete gönderildiği sırada kaybolduğu ve davacı şirkete ulaşmadığı anlaşılmakta olup, çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve "teslim" söz konusu olmamasına göre, davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yarar bulunmadığı ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-)Davanın REDDİNE,2-)Harç peşin alınmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-)Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca re'sen yatırana iadesine,5-)Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildiğinden, 6100 sayılı HMK madde 27/1-2 uyarınca kararın davacıya tebliğine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere karar verildi.