davacının askerlik borçlanması ödemelerinin yaşlılık aylığı hesabına yansıtılmaması sonucu oluşan eksik aylıkların tahsili ve aylığın yeniden hesaplanması talebi.

Davacının askerlik borçlanması ödemelerinin yaşlılık aylığı hesabına yansıtılmaması sonucu oluşan eksik aylıkların tahsili ve aylığın yeniden hesaplanması talebi.

Özet: Davacının emeklilik aylığının, 1994 yılında işveren tarafından maaşından kesinti yoluyla ödenen askerlik borçlanması süresinin dikkate alınmaması nedeniyle düşük hesaplandığı iddiasıyla açtığı davada; davalı kurum (SGK) banka dekontu olmaması gerekçesiyle borçlanmayı kabul etmezken, mahkemeler davacının çalıştığı kurumun resmi kayıtlarında (tahakkuk müzekkeresi, verile emri) ödemenin yapıldığına dair yeterli delil bulunduğunu belirlemiştir. Bu doğrultuda, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, askerlik borçlanmasının emekliliğe esas hizmete eklenerek davacının yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması ve eksik ödemelerin faiziyle birlikte ödenmesine karar vermiş olup, dosya davalı kurumun temyizi üzerine Yargıtayın incelemesindedir.

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ███████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Samsun 3. İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Taraflar arasındaki askerlik borçlanması nazara alınarak yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti ile fark aylığın tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı Havza Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü bünyesinde 18.04.1986-14.03.2017 tarihleri arasında çalışıp emekli olduğu, davacının 07.11.1983-07.05.1985 tarihleri arasında askerlik görevi yaptığı, askerlikte geçirdiği süreleri Kuruma borçlanmak için başvurduğu, Kurumun 10.01.1994 tarihinde 3.844.260 TL tahakkuk yaptığı, bu tahakkukun davacının çalıştığı Kurum tarafından aylık ücretlerden kesilerek 15.06.1994 tarihinde 878.000 TL, 15.07.1994 tarihinde 986.000 TL, 15.08.1994 tarihinde 986.000 TL, 15.09.1994 tarihinde 994.000 TL olmak üzere 3.844.000 TL olarak Kuruma ödediği, davacının emeklilik işlemleri sırasında askerlik borçlanmasının nazara alınmadığını fark ettiği, bu konuda Kuruma ve çalıştığı Kurum ve Mal Müdürlüğüne başvurarak belgeleri Kuruma sunduğu, ancak davalı Kurumun banka dekontları ibraz edilemediği için işlem yapılamayacağı bilgisini verdiği, dekontların zaten davacıda ya da Kurumda olmayıp tahakkuk müzekkeresi ve verile emri ile ödeme yapıldığı, bunların yeterli olduğu, davacının askerlik borçlanmasının aylığında nazara alınmadığı için düşük aylık hesaplandığı iddiasıyla davacının askerlik borçlanmasının emekliliğe esas hizmetine eklenerek aylığının hesaplanması ve eksik ödemelerden şimdilik 1.500,00 TL'nin ödenmesine, davacının emeklilikte yapılan toplu ödemenin farkının faizi ile ödenmesine, dilekçe tarihindeki emekli maaşına askerlik yıllarının yansıtılarak maaşın ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 10.01.1994 tarihinde askerlik borçlanmasının tahakkuk ettirildiği ancak bunun ödendiğine dair Kurum kayıtlarında dekont olmadığı, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacının askerlik borçlanmasının aylığında nazara alınmadığı için düşük aylık hesaplandığını ileri sürerek davacının askerlik borçlanmasının emekliliğe esas hizmete eklenerek aylığın hesaplanması ve eksik ödemelerden şimdilik 1500,00 TL'nin ödenmesini, ödenecek toplu ödemenin faizi ile ödenmesini, ayrıca alacağa yaşlılık aylığında askerlik yıllarının işbu maaş aylığına yansıtılarak maaşının ödenmesini talep ettiği; davacının, 18 aylık askerlik süresini borçlanma talebi ile 22.12.1993 tarihinde Kuruma başvurduğu; bu borçlanma talebine yönelik Kurumca davacıya 3844,62 TL borçlanma bedeli tahakkuk ettirildiği; davacının 14.03.2017 tarihinde Kurumdan tahsis talebinde bulunduğu; Kurumca davacıya 15.03.2017 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı; bu yaşlılık aylığına askerlik borçlanmasının hesaba katılmadığı; davacının Kuruma başvurarak ödemeleri çalıştığı Kurum tarafından yapıldığını Kuruma bildirdiği, buna dair belgeleri sunduğu ve davacının çalıştığı iş yerindeki ücret bordrolarına askerlik borçlanması adı altında kesintilerin çalıştığı Kurum İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından kayıtlandığının anlaşıldığı; ilgili İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından tahakkuk müzekkeresi ile verilen belgelerde 15.06.1994 tarihinde 878.000,00 TL, 15.07.1994 tarihinde 986.000,00 TL, 15.08.1994 tarihinde 986.000,00 TL, 15.09.1994 tarihinde 994.000,00 TL olmak üzere toplam 3.844.000,00 TL askerlik borçlanması bedeli kesildiği; fakat Kurumdan gelen belgelerde davacıdan kesilen borçlanma bedelinin Kuruma veya hesabına yatırıldığına dair herhangi bir belge veya bilgi dosyasına sunulmadığı; dosyanın bilirkişiye gönderildiği, 07.01.2021 tarihli bilirkişi raporu ile 20.08.2021 tarihli ek rapor alındığı; bu raporların denetlendiği, raporların hukuka uygun olarak düzenlendiği; dosya kapsamında Sosyal Güvenlik Müdürlüğünden gelen belgelerden davacının Havza Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından yukarıda tarihleri ve dönemlerini belirtilen kesintilerin Kurumdan gelen ödenen aylık listelerinde tahsiste davacının yaşlılık aylığına yansıtılmadığının anlaşıldığı; ayrıca Kuruma davacının askerlik borçlanmasına ilişkin bilgi ve belgeler talep edildiği, gelen belgelerde davacının tahsis tarihinde aldığı aylığı askerlik borçlanmasına ilişkin 539 gününün yansıtılıp yansıtılmadığına ilişkin her hangi bir bilgi verilmediği; buna istinaden Mahkemece davacının aldığı yaşlılık aylığı ve eğer borçlanma yansıtılsa idi alacağı yaşlılık aylığına ilişkin doğacak farkların Kurumdan talep edildiği; Kurumca da bunun hesaplamalarının kendi Kurumlarında yapılamayacağının bildirildiği; askerlik borçlanmasını davacının yaşlılık aylığında nazara alındığı yönünde her hangi bir cevap Kurumca verilmediği; bu nedenle dosya bilirkişiye gönderildiği, bilirkişi tarafından gerekli hesaplamalar yaptırıldığı; davacıya ödenen aylık listelerinin Kurumdan talep edildiği ve aylık listeleri dosyaya getirtildiği; böylelikle bilirkişinin muhtemel aylık ile fiilen ödenen aylıklar arasındaki farkı hesapladığı; ilgili bilirkişi raporu denetlendiğinde hesaplamanın hukuka uygun olarak bir şekilde yapıldığının anlaşıldığı; davacının bilirkişi tarafından 2000 öncesi aldığı aylıklar 2000-30.09.2008 tarihinde aldığı aylıklar, 04.01.2008-01.10.2008 tarihleri arası ayrıca 01.10.2008 tahsis talep tarihi itibarı ile aldığı aylıklara bilirkişi tarafından hesaplama yapılarak toplam 539 gün askerlik borçlanması yansıtıldığı; 5510 sayılı Kanun'un 55. maddesi gereği alt sınıra esas ortalama kazanç asgari ücret olup alt sınır aylık oranı %40 olup davacının oranı bunun üzerinde olmakla hesaplanan aylığın alt sınırdan yukarıda olacağının açık olduğu; davacının 539 gün askerlik borçlanması tahsiste nazara alınması gerektiği; bu durumda davacının yaşlılık aylığının dava tarihini takip eden ilk ödeme dönemi Nisan 2019 için ek ödeme hariç 4.310,08 TL olması gerektiği; buna göre eksik ödenen aylığın 2.760,51 TL olarak hesaplanığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının 539 günlük askerlik borçlanmasının yaşlılık aylığı tahsisinde Kurumca nazara alınması gerektiğinin ve yaşlılık aylığı miktarının dava tarihini takip eden ilk ödeme dönemi olan Nisan 2019 için ek ödeme hariç 4.310,08 TL olacağının tespitine, davacıya dava tarihine kadar ödenmeyen 2.760,51 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Kurumdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, davalılarca ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının askerlikte geçirdiği süreler için 21.12.1993 tarihinde askerlik borçlanması başvurusunda bulunduğu, Kurumca 10.01.1994 tarih 1-V 15837283 sayılı yazı ile toplam 3844,260 TL tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen tutarın davacının Havza Gıda Tarım Ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünün daimi işçisi olması sebebiyle Kurumu tarafından aylık ücretinden kesilerek ödendiğini ve bu tutarların askerlikten sayılmadığını iddia etse de davacı sigortalının tahsis dosyasının tetkikinde askerlik borçlanmasına yönelik ödemeye ilişkin herhangi bir banka ödeme makbuzu bulunmadığı ve yine 18.02.1997 tarih 013280 sayılı askerlik borçlanması başvuru belgelerine karşılık ödeme yapıldığına dair Havza Mal Müdürlüğünün ödeme dekontu ve saymanlık listesi de Kuruma ibraz edilmediğinden, askerlik borçlanmasının sisteme yüklenemediği, Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırı yanlış bir işlem bulunmadığı, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, askerlik borçlanması nazara alınarak yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti ile fark aylığın tahsiline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.