Haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, bölge adliye mahkemesi kararının eksik araştırma ve tazminat miktarı hataları sebebiyle Yargıtay tarafından bozulması.
Özet: Bu karar, silahlı terör örgütü üyeliği ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından haksız yere 501 gün gözaltı ve tutuklu kaldıktan sonra beraat eden davacının koruma tedbirleri nedeniyle açtığı tazminat davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesince hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf mahkemesinin kararını bozmuştur; bozma nedenleri arasında fazla maddi tazminat hesabı, tazminat talepleri için eksik araştırma ve yetersiz gerekçelendirme ile hakkaniyete uygun olmayan derecede düşük manevi tazminat belirlenmesi bulunmaktadır, böylece dosyanın yeniden incelenerek bu hususların düzeltilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI
: █████████ E. █████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasıİlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı ... davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacının CMK'nın 141/1-a,d,i,j bentleri gereğince 1.100,000,00 TL manevi ve "e" bendi gereğince 400.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile; 49.488,00 TL maddi ve 40.080,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ... davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde; hükümdeki maddi ve manevi tazminat miktarlarının "21.269,48 TL" maddi ve "140.000,00 TL" manevi olarak düzeltilmesi sureti ile istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavacının temyiz sebepleri; hükmedilen tazminat miktarlarının eksik olduğuna , davanın tam kabulü gerektiğine, davalı vekilinin temyiz sebepleri; usul ve yasaya aykırı karar verildiğine, tazminat şartlarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının yüksek olduğuna, faize ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUİlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Adana 11. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas – ███████ Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından █████/2016 tarihinde göz altına alınıp, █████/2016 tarihinde tutuklandığı, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan takipsizlik kararı verilerek bu suçtan █████/2017 tarihinde tahliye edildiği, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün █████/2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile tebliğ edilmediği, bu suretle davacıının █████/2016 - █████/2017 tarihleri arasında 501 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, gözaltı/ tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince hükmün maddi ve manevi tazminat miktarı yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.IV. GEREKÇE VE KARARYapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı ... davacı vekillerinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;1- Maddi tazminatın, davacının ihraç edildiği tarihten tahliye edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "20.984,86" TL yerine, bu miktarın üstünde kalacak şekilde "21.269,48" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması,2- Davacının CMK'nın 141/1-a,d,i,j bentleri gereğince tazminat talebine ilişkin tazminat koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin her bir talep yönünden gerekçelendirme yapılmadan eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,3- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı ... davalı vekillerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,18.02.2025 tarihinde karar verildi.