Bir tacirin mahkeme dosyasında zayi olan 2021 yılı yevmiye defterleri için Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebinin değerlendirilmesi.
Özet: Davacı tacir, 2021 yılına ait yevmiye defterlerinin, önceki bir itirazın iptali davasında mahkemeye ibraz edilmesinin ardından istinaf aşamasındaki dosya kapsamında kaybolduğunu, diğer ticari defterlerin ise dosyada bulunduğunu, kayıp durumunu 04.10.2024 tarihinde öğrendiğini ve kanuni süresi içinde başvurduğunu beyan ederek, gerekli özeni göstermesine rağmen defterlerin zayi olduğunu ve kusuru bulunmadığını iddia ederek Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesini talep etmektedir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA VE SAVUNMA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkilin TTK'nın 12. maddesi uyarınca tacir olup yine TTK'nın 18. maddesi gereği ticari defter tutmakla yükümlü kişilerden olduğunu, müvekkil aleyhine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edilmiş, yargılama esnasında mahkemece müvekkilin 2021 yılına ait ticari defterlerinin ibrazının talep edilmesi üzerine 22.09.2022 tarihinde müvekkilin 2021 yılına ait yevmiye defterleri, 22.02.2023 tarihinde ise müvekkilin yine 2021 yılına ait kebir ve envanter defterleri ibraz edilmiş, ibraz olunan bu ticari defterler incelenerek 30.09.2022 tarihli kök ve 21.08.2023 tarihli ek bilirkişi raporları tanzim edildiğini, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyasında tesis edilen yargılama neticesinde "davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline" karar verilmiş, tarafımızca yerel mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, bahse konu dava dosyası halen istinaf aşamasında olup ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi nezdinde 2023/... esasına kaydedildiğini, ... Kurumu tarafından müvekkilin 2021 yılına ait tüm ticari defterlerinin talep edilmesi üzerine tarafımızca ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2023/... esas sayılı dosyasından müvekkile ait 2021 yılına ait ticari defterlerin dava dosyası uhdesinde bulunduğuna dair derkenar talep edilmiş, 7. Hukuk Dairesi tarafından tanzim edilen 04.10.2024 tarihli derkenar yazısından müvekkilin 2021 yılına ait 10 sayfadan ibaret envanter defteri ile 79 sayfadan ibaret kebir defterinin dosya içerisinde bulunduğu, ancak 22.09.2022 tarihinde dosyaya ibraz edilen 2021 yılına ait yevmiye defterlerinin dosyada bulunmadığı anlaşıldığını, TTK'nın 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceğini, mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü amir olduğunu, müvekkilin 2021 yılına ait yevmiye defterlerinin dava dosyasına ibraz edildikten sonra kaybolarak zayi olduğu, bu hususta basiretli bir tacir olarak hareket ederek özen yükümlülüğünü eksiksiz bir şekilde yerine getiren müvekkile herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğini, müvekkilin 2021 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun açılış ve kapanış tasdikleri yapılmış olup 2021 yılı yevmiye defterlerinin zayi olduğunun tarafımızca 04.10.2024 tarihinde öğrenildiği göz önünde bulundurulduğunda zayi belgesi verilmesi bakımından tüm yasal şartların tahakkuk ettiği ve huzurdaki davanın hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiğini, açıklanan ve kamu düzeni gereği mahkemenizce re'sen nazara alınacak nedenlerle davanın kabulü ile müvekkile ait 2021 yılının yevmiye defterlerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Belgelerin saklanması ve saklama süresi başlıklı TTK'nun 82.maddesinin 7.fıkrası " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. 6102 sayılı TTK 82/7 maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiş, aynı maddenin 82/1-d maddesinde de, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgelerin, tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu öngörülmüş, yasa'nın 64/1 maddesinde de defter tutma yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca açılan iş bu davada davacı yan, saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı gösterdiği halde belgelerin zayi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür. Dava konusu ticari defterler, TTK'nun 82/7 maddesinde ifade edilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgeler niteliğinde olup, mahkememizce incelenen ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında ticari defter incelemesi sonrasın davacının ticari defterinin kaybolduğu, anılan dosyada davacı ya da vekiline defter iadesine yönelik tutanak da olmadığı gözetildiğinde , davacının talebinde haklı olduğu anlaşılmakla, zayi olduğu iddia edilen karar defterinin kaybolması nedeniyle TTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle,1-Davanın kabulü ile davacı şirkete ait 2021 yevmiye defterinin zayi olduğunun tespitine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerinde bırakılmasına,4-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip¸E-imzalıdır.Hakim¸E-imzalıdır.