Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin, Gebzedeki Asliye Hukuk, Tüketici ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığında itirazın iptali davası için yargı yeri belirleme kararı.
Özet: Bir emlak şirketi ile açık artırmaya katılan tüketici arasındaki gayrimenkul katılım bedeli alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, Gebze Asliye Hukuk, Asliye Ticaret ve Tüketici Mahkemelerinin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesiyle oluşan yargı yeri uyuşmazlığına çözüm arayan Bölge Adliye Mahkemesi, tarafların sıfatlarını (profesyonel satıcı ve tüketici) ve uyuşmazlığın niteliğini (tüketici işlemi) inceleyerek, davanın hangi mahkemede görüleceğini belirleme kararı vermiştir.
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
: █████/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GEBZE 4.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ███████ Esas - ████████ KararİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GEBZE TÜKETİCİ MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ███████ Esas - ███████ KararDAVACI
: EMLAK YÖNETİM HİZMETLERİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİVEKİLİ
: Av....DAVALI
: ...DAVA
: İtirazın İptaliHÜKÜM
: Gebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesiTaraflar arasında görülen davada Gebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gebze Tüketici Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil şirket tarafından davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından bu takibe itiraz edildiğini, haksız olan itirazın iptali için işbu davayı açtığını belirterek; icra dosyasına sunduğu itirazın iptali ile itiraz eden davalının takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİGebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;''..Eldeki davada, davacının Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na ait gayrimenkullerin açık arttırılması ile satışı işlemlerine aracılık eden şirket olduğu, bu işi meslek olarak yerine getirdiği, davalının ise bu açık arttırmaya katılan tüketici konumunda olduğu, davaya konu icra takibinin müzayedeye katılım için yatırılan katılım bedelinden kaynaklanmakta olup açık arttırma ile satış şartnamesinden kaynaklandığından girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin işbu uyuşmazlıkta görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK 114/1 c ve 115/1-2 maddeleri uyarınca davacının davasının dava şartı (görev) yokluğundan usulden reddine,, karar verilmiştir.Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;Eldeki davada, davacının Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na ait gayrimenkullerin açık arttırılması ile satışı işlemlerine aracılık eden şirket olduğu, bu işi meslek olarak yerine getirdiği, davalının ise bu açık arttırmaya katılan tüketici konumunda olduğu, davaya konu icra takibinin müzayedeye katılım için yatırılan katılım bedelinden kaynaklanmakta olup açık arttırma ile satış şartnamesinden kaynaklandığından girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin işbu uyuşmazlıkta, esasen taşınmaz alımına yönelik komisyonculuk sözleşmesinin tartışılması gerektiği ve görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu, Mahkememizin uyuşmazlığın çözümünde görevli olmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine, karar vermek gerekmiş ve açılan davada HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine,... şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar █████/2025 tarihinde kesinleşmiştir.III. İSTİNAFYargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.IV. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 Sayılı HMK, Türk Ticaret KanunuV. DEĞERLENDİRME ve KARARDava, İtirazın İptali istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (A) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarıyla çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut kanunda sayılan hallerden birine dahil olması gerekmektedir.6502 sayılı Kanunun 3/1-(k) maddesinde tüketici, "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden" gerçek veya tüzel kişi; tüketici işlemi ise, "mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına hareket eden kişilerle tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak ve aynı Yasa'nın 3/1-(l) maddesinde Tüketici işlemi, "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" şeklinde tarif edilmiştir.Somut olayda; dava TOKİ konutlarından satışa sunulan dükkan ihalesinden alınan taşınmazın, satışından kaynaklanan itirazın iptaline ilişkin olup, dava konusu taşınmazın dükkan niteliği nedeniyle, taraflar arasındaki ilişki 6502 madde kapsamında tüketici işlemi olmayıp , davalı Mehmet Reşat Tekiroğlu'nun kayıtlı tacir ve bu yönde bir niteliği de tespit edilemediğinden genel hükümlere göre davaya bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine ait olup, Bu nedenlerle; Gebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-6100 Sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23.maddeleri gereğince GEBZE 4.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.█████/2025...Başkan ...¸e-imzalıdır...Üye ...¸e-imzalıdır...Üye ...¸e-imzalıdır...Katip ...¸e-imzalıdır