Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi, iş yeri devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında Hendek Asliye Hukuk ile Sakarya Asliye Ticaret arasındaki görev uyuşmazlığını çözerek yargı yerini belirledi.
Özet: Bu karar, bir işyeri devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, tapulu mülk satışı beklentisiyle yapılan ödemenin iadesi ve sözleşmenin iptali talebiyle açılan davada, Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin davanın ticari nitelikte olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermesi, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin ise tarafların tacir olmadığı ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle yine görevsizlik kararı vermesi üzerine ortaya çıkan yargı yeri belirleme uyuşmazlığını inceleyerek, Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğuna hükmetmiştir.
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
:█████/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: HENDEK 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas - ███████ KararDAVACI
: ... - ...VEKİLİ
: Av. ... - [16592-95940-05968] UETSDAVALI
: ... -... ...VEKİLİ
:Av. ... - [16342-43928-50951] UETSDAVA
: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)HÜKÜM
: Hendek 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesiTaraflar arasında görülen davada Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Hendek Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkill ... ile davalı ... ... arasında Hendek Pazar Yeri 06/1 girişinde bulunan çay ocağı ve aperatif dükkanının 1.250.000,00-TL bedelle satışına ilişkin █████/2023 tarihli iş yeri devir ve teslim sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin, işbu sözleşme gereğince davalı adına kayıtlı bulunan iş yerinin tapusunu alacağını düşünerek sözleşmeyi imzaladığını ve 1.250.000,00 TL'yi davalıya peşin olarak elden ödediğini, müvekkilinin iradesi, sözleşmeye konu iş yerinin satın alınması ve kendi adına tesciline yönelik olmasına rağmen iş yerinin sadece işletmesinin devrinin yapıldığını, █████/2023 tarihli iş yeri devir ve teslim sözleşmesinin iptalinin gerektiğini, satışa konu iş yerinin sadece işletmesinin devrinin yapılması halinde devir bedelinin 1.250.000,00 TL olamayacağı ve devir bedelinin en az 5 kat daha düşük olacağı Müvekkilinin TBK'nın 31/5. Maddesi gereğince esaslı hataya düşmüş olduğunu, TBK'nın 30. Maddesi gereğince █████/2023 tarihli iş yeri devir ve teslim sözleşmesinin iptalinin gerektiğini davalarının kabulü ile taraflar arasından akdedilen █████/2023 tarihli iş yeri devir ve teslim sözleşmesinin iptalini, satış bedeli olarak ödenen 1.250.000,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakları kalmak ve sonradan artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'sinin sözleşme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ederiz. talep ve dava etmiştir.II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİHendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;Hakim ve Savcılar Genel Kurulu'nun █████/2021 tarihli 608 numaralı kararı ile Sakarya mülki sınırlarını yargı çevresi olmak üzere Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ve kararın █████/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle davada Mahkememizin görevsiz olduğu, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla; görevin dava şartlarından olması ve Mahkemece dava şartlarının davanın her aşamasında resen araştırılması gerektiğinden HMK 114/1-c ve 115/2.madesi gereği davanın usulden reddine karar verilerek, HMK.nın 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, kararı verilmesine karar verilmiş, karar █████/2024 tarihinde kesinleşmiştir.Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;Somut olayda, Liman Vergi Dairesi Müdürlüğünün ve Hendek Vergi Dairesi Müdürlüğünün █████/2024 tarihli cevabi yazılarınDan, Davacını Meslek Bilgisi Elektrik Motorları, Jeneratörler Ve Motor. Jeneratör Setlerinin Bakım Ve Onarımı Olarak Yer Aldığı, Davalının Meslek Bilgisi Motorlu Kara Taşıtların Yağlama, Yıkama, Cilalama Vbç Faaliyetleri Olarak yer aldığı, Çay ocağı işletmeciliği ile ilgili ve ayrıca işyeri satışı ile ilgili bir ticari faaliyetinin bulunmadığı; tarafların işletme hesabına göre defter tuttuğu, Vergi Usul Kanunu' nun 177. Maddesinde belirlenen sınırları (2023 yılı için defter tutma ve sınır değiştirme hadlerine dair vergi usul kanunu genel tebliği sıra no: 544'den yapılan incelemeye göre, yıllık alımlarının tutarı 890.000,00 TL'yi veya satışlarının tutarı 1.270.000,00 TL'yi) aşmadığı bildirilmiş olup, bu haliyle tarafların tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve esnaf olarak kabulü gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşıldığından, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna ilişkin, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, ... şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar █████/2025 tarihinde kesinleşmiştir.III. İSTİNAFYargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.IV. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 Sayılı HMK, Türk Ticaret KanunuV. DEĞERLENDİRME ve KARARDava, Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (A) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarıyla çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut kanunda sayılan hallerden birine dahil olması gerekmektedir.Somut olayda; taraflar arasındaki uyuşmazlık alım satım sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin borçlar kanunu hükümleri gereği iptaline ilişkin olup, her iki tarafın tacir olmadığı, mutlak ticari dava söz konusu olmadığından genel hükümlere göre davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olup Bu nedenlerle; Hendek 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-6100 Sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23.maddeleri gereğinceHendek 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİ,2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. █████/2025*...Başkan ...¸e-imzalı...Üye ...¸e-imzalı...Üye ...¸e-imzalı...Katip ...¸e-imzalı