İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince, kasko teminatı dışı araç arızası nedeniyle SIBISe hatalı işlenen hasar kaydının iptali davasına ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Davacıya ait aracın kasko poliçesi kapsamında olmayan bir arıza nedeniyle oluşan hasar kaydının sigorta şirketi tarafından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (SİBİS) bildirilmesi üzerine, bu kaydın aracın piyasa değerini olumsuz etkilediği ve gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle iptali talep edilmiş; ilk derece mahkemesi, poliçe teminatına girmeyen ve bir kaza sonucu oluşmayan arıza kaydının SİBİSte yer almasının hatalı olduğuna ve aracın piyasa durumunu doğrudan etkileyeceğine hükmederek davayı kabul etmiştir.
T.C.
İZMİRBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 09.11.2021NUMARASI
: ███████ E. - ████████ K.DAVANIN KONUSU
: SİBİS Kaydının İptaliKARAR TARİHİ
: 27.02.2025KARAR YAZIM TARİHİ
: 27.02.2025İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.11.2021 tarih ███████ E. - ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye Mehmet Gökçe tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili, davacı adına davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesi ile sigortalandığını, davacının aracının seyir halinde iken arızalandığını, arıza bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanma ihtimali olup olmadığını öğrenmek için davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun yerinde görülmediğini, ancak sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açılarak ve ...'ne bildirimde bulunduğunu, davalı ... nezdinde yapılan sorgulamada 123.861,00-TL hasar kaydının görüldüğünü, hasar kaydının sistemden kaldırılması amacıyla davalılara yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, sisteme girilen "KZ1: █████/2020 ERP-Diğer 123861 TL" kaydı herhangi bir kaza neticesinde oluşmadığını, bu kaydın terkin edilmesi gerektiğini, belirterek SİBİS kaydının iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.CEVAP
: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı yana ait aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Tüm Oto Kasko Poliçesi kapsamında sigortalandığını, araçta meydana gelen arızadan kaynaklı oluşan hasarın karşılanması için davalı şirkete başvuru yapıldığını, davalı şirketin ihbar edilen tüm hasarları veri tabanına girdiğini ve üye sigorta şirketlerinin kendilerinden istenen tüm bilgileri doğru ve eksiksiz olarak belirlenen şekilde sürede merkeze iletmekle yükümlü olduklarını, bu nedenle bildirimde bulunduklarını, davalı şirketin kayıtları silmek gibi bir yetkisi olmadığını, beliretek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili, davalı kurumun davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu olayda davalı şirket tarafından girilen bir hasar kaydının olmadığını, ilgili sigorta şirketi tarafında girilen hasar bilgisi ve eksper raporunun kayıtlarda yer aldığını, dava konusu talebe ilişkin en son yapılan hasar sorgulamasında █████/2020 tarih 2020 K 944 dosya numaralı hasar bilgisine ait 12295105 numaralı eksper raporunun bulunduğunun görüldüğünü, davalı merkeze elektronik ortamdan transfer edilen kayıtların içeriğinin değiştirilemediğini, bu poliçe ve hasar bilgilerinin sigorta şirketleri tarafından elektronik ortamdan sistemlerine aktarıldığını, dava konusu edilen olayda girilen verilerin hatalı girilmesi söz konusu ise bundan davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
: Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe kapsamında teminat altına alınan herhangi bir olay veya hasarın bulunmadığı, davacıya ait aracın herhangi bir kazaya karışmadığı, yolda seyir halinde iken arızalandığı, davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamında bir durum olup olmadığının tespiti ve poliçe teminatı içinde ise bu konuda işlem yapılması için başvuruda bulunulduğu, bu başvuru sonrasında araçtaki arızanın kasko poliçesinde gösterilen teminatlardan herhangi birine uymadığı, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, her ne kadar davalı sigorta şirketine bildirilen hasar kayıtlarının doğrudan ...'ne bildirilmesi zorunluluğu olduğu beyan edilmiş ise de, sigorta şirketi nezdinde bildirim yükümlülüğünü doğuran herhangi bir hasar durumunun olmadığı, her ne kadar sigorta şirketinin hasar bildirimini bilgi ve gözetim merkezine bildirmek ile yükümlü ise de, sigorta şirketi tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmesi sırasında araçta oluşan arızanın veya hasarın poliçe teminatı yönünden hangi sebep ile teminat dışında kaldığının tam ve net olarak belirlenmesi gerektiği, zira sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilmeyecek ve her hangi bir şekilde teminat hususunun tartışılmasını dahi gerektirmeyecek bir arıza nedeni ile davalı ...nin kayıtlarına böyle bir hususun bildirilmesinin dava konusu aracın piyasa durumunu doğrudan etkileyeceği, kaldı ki gerçeğe uygun olmayan bir durumun kayıtlarda olduğu sonucunu doğuracağı, davacı tarafça istenen hususların yerinde olduğu, belirtilerek; davanın kabulüne karar verilmiştir.Karara karşı davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF NEDENLERİ
: Davalı ... vekili, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu olayda davalı şirket tarafından girilen bir hasar kaydının olmadığını, ilgili sigorta şirketi tarafından girilen hasar bilgisi ve eksper raporunun kayıtlarda yer aldığını, dava konusu talebe ilişkin en son yapılan hasar sorgulamasında █████/2020 tarih 2020 K 944 dosya numaralı hasar bilgisine ait 12295105 numaralı eksper raporunun bulunduğunun görüldüğünü, davalı merkeze elektronik ortamdan transfer edilen kayıtların içeriğinin değiştirilemediğini, bu poliçe ve hasar bilgilerinin sigorta şirketleri tarafından elektronik ortamdan sistemlerine aktarıldığını, dava konusu edilen olayda girilen verilerin hatalı girilmesi söz konusu ise bundan davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.GEREKÇE
: Dava, kasko sigorta poliçesi kapsamında SİSBİS kaydının kaldırılması istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.2. 30.04.2011 tarihinde 27920 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti Bildirimi Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in, “Bildirim Yükümlülüğü” başlıklı 11.maddesinde “sigorta şirketleri yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu ilgiliye yazılı olarak bildirmek ve Merkezde bu amaçla hazırlanan veri tabanına işlemek zorundadırlar.” düzenlemesi yapılmıştır. Verilerin kim tarafından silineceği hususunda bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür. Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’nın █████/2017 tarihli ███████ sayılı Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelgesinde ise, yanlış sigorta uygulamalarına ve sigorta suistimaline ilişkin veriler hakkındaki esaslar belirlenmiştir. Genelge’nin 3.4 m. uyarınca bu verilere ilişkin kaydın düzeltilmesine ilişkin başvurular Merkez tarafından 1 iş günü içerisinde kayda ilişkin değerlendirmeyi yapan kuruma güvenli elektronik ortamda iletilecek ve ilgili kurumca 7 iş günü içerisinde kayıt hakkında Merkez’e gerekçeli açıklama yapılacaktır. ...Anılan kaydı oluşturan kurum bu açıklamanın yanında gerekçesini belirterek SİSBİS’teki kaydı silebilecektir. 3.5 m. uyarınca tesis edilen işlem ise Merkez tarafından başvuru sahibine gerekçeli olarak iletilecektir. Aynı genelgenin 3.1. m. ''Merkez,yönetmeliğin 14. Maddesindeki haller saklı kalmak üzere, hakkında sisbis kaydı oluşturulan ilgililere asgari olarak yanlış sigorta uygulamasına ilişkin değerlendirmeyi yapan şirket, olay tarihi ve ilgili sigorta branşını içeren bilgileri'' iletir düzenlemesi yapılmıştır.3. Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Sıfat, davanın tarafı ile dava konusu hak arasında hak ilişkisine dayalı bağdır. Taraf ve dava ehliyeti; davanın tarafları ile ilgili olduğu halde, sıfat, dava konusu hakka ilişkindir. Mahkeme önünde, maddi hukuka dayalı hakkına dair uyuşmazlığın çözümünü ve himayesini isteyen kişi davacı, kendisine karşı hakkın himayesi istenen kişi de davalıdır. Davacı, dava konusu hakkın sahibi, davalı ise hakka uymakla yükümlü olan ve bu hakkı ihlal ettiği düşüncesi ile kendisine karşı hakkın himayesi istenen kişidir. Bir davada, davacı ve davalı sıfatının kime ait olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir. Dava dilekçesinde, davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler şeklen taraf ise de; hakkın sahibi veya kendisine karşı hakkın himayesi istenmesi gereken kişiler olmadıkları belirlenir ise, davanın sıfat yokluğundan (husumetten) reddi gerekir. Husumetten red kararı usule ilişkin bir karar olmayıp; davada taraf olarak gösterilenlerden birinin taraf sıfatının bulunmadığını belirleyen esasa ilişkin bir karardır. Husumetten red kararı, davada taraf olarak gösterilenler arasında kesin hüküm teşkil eder. Uygulamada sıfat yerine genel olarak husumet, davacı bakımından aktif husumet ehliyeti, davalı bakımından pasif husumet ehliyeti tabirleri kullanılmaktadır. Husumet dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.4. Eldeki dava dosyası kapsamında, davacı adına kayıtlı davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesi ile sigortalı araçta meydana gelen arızanın kasko sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi trafından karşılanıp karşılanmayacağı için sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine davaya konu kaydın oluşturulduğu, başvuruya ilişkin sigorta şirketi nezdinde bildirim yükümlülüğünü doğuran herhangi bir hasar durumunun söz konusu olmadığı, davacının hakkındaki suistimal kaydının silinmesi ve suistimal kaydının oluşturulmasına dayanak tüm bilgi ve belgelerin verilmesi hususunda davalıya ve ...'ne başvuruda bulunulduğu, ... tarafından suistimal ihbarında bulunan sigorta şirketine başvuruda bulunulması gerektiği yönünde cevap verildiği, müteakip davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu, davalı sigorta şirketi tarafından bu başvurunun yerinde görülmemesi üzerine davalılara karşı eldeki dava dava açılmış ise de yukarıda anılan genelge gereğince yanlış oluşan bu kaydın silinmesine ilişkin talebin yalnızca davalı sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiği, davalı ...'ne husmet düşmeyeceği anlaşılmaktadır.5. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince davacının davasının davalı ... yönünden pasif dava ehliyeti ( husumet ) yokluğu nedeniyle esastan reddine, karar verilmesi gerekirken aksi yönde davanın bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Bu itibarla, istinaf talebi yerindedir.Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ E. - ████████ K. K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;Davacnın davasının davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden KABULÜ ile,Davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ilişkin olarak kayıtlı bulunan KZ1:█████/2020 ERP-DİĞER 123.861,00-TL şeklinde gösterilen hasarın bulunmadığının tespitine,Davalı sigorta şirketi nezdinde mevcut dava konusu "... plakalı araca ilişkin olarak kayıtlı bulunan KZ1:█████/2020 ERP-DİĞER 123.861,00-TL şeklinde gösterilen hasar" kaydının terkinine,Davacının davasının davalı ... yönünden ise sıfat yokluğundan (husumetten) REDDİNE,492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL'den peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.den alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine,Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 127,10-TL harç toplamı, 1.100,00-TL bilirkişi ücreti, 142,50-TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 1.369,60-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine,Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,3-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan 220,70-TL başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 27.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.