davacıya teslim edilmeyen ticari mallar karşılığı verilen avans çeklerinin kötü niyetle ciro edilmesi üzerine açılan istirdat davası.

Davacıya teslim edilmeyen ticari mallar karşılığı verilen avans çeklerinin kötü niyetle ciro edilmesi üzerine açılan istirdat davası.

Özet: Davacı, birinci davalıdan sipariş ettiği mallar karşılığında avans çekleri verdiğini ancak malların teslim edilmemesine rağmen birinci davalının bu çekleri kötü niyetli bir şekilde organik bağ içinde olduğu ikinci davalıya ciro ederek tahsile koyduğunu, bunun sonucunda karşılığı olmayan çeki ödemek zorunda kaldığını belirterek, ödediği meblağın avans faiziyle birlikte iadesini talep etmiş, davalıların cevap dilekçesi sunmadığı ve özellikle birinci davalının bilirkişi incelemesi için ticari defterlerini ibraz etmediği ve mal teslim ettiğini ispat edemediği durumda, davacının alacağının bulunup bulunmadığının ve çekin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti amaçlanmıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:███████

DAVA

: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinen, davalı ---- kablo sipariş ettiğini ve davalıya 3 adet avans çeki verdiğini, davalı ------ tarafından müvekkile fatura kesilmesine rağmen fatura içeriği malların teslim edilmediğini, müvekkilinin, çeklerin keşide gününe kadar oyalandığını, nihayetinde davalı ------ aldığı avans çeklerini kötü niyetli biçimde organik bağ içerisinde olduğu kişilere ciro ettiğinin ve bu kişiler üzerinden tahsile koyduğunun anlaşıldığını, müvekkilin ----bedelli bedelsiz çeki ödemek zorunda kaldığını, taraflar arasında ---- tutarlı çekin davalı ---------avans çeki olarak verildiğine dair bir sözleşme bulunmasa dahi, davalı ----- tacir olması sebebi ile iş bu çek karşılığında dava konusu faturalarda yer alan malları müvekkile teslim ettiğini, yani çekin bedelsiz olmadığını ispat etmekle yükümlü bulunduğunu, somut olayda davalı tarafın aldığı çek karşılığında müvekkile herhangi bir mal teslim etmediğini, Müvekkilin, davalıya aynı şekilde verdiği çeklerden -----bedelli çek ile ilgili açılan menfi tespit-istirdat davasında alınan ---- tarihli bilirkişi raporu ile davalı ------ müvekkilden aldığı 3 adet çek karşılığında müvekkile herhangi bir mal vermediğini, buna karşılık bedelsiz çeki hayatın olağan akışına ters bir biçimde gerçekte alacağı olan şirkete ciro etmek suretiyle kötü niyetli ciro ve teslim ile tahsile koyduğunun sübuta erdiğini, ----tutarlı çek karşılığında davalı ---- müvekkile herhangi bir mal teslim edip etmediği hususunun araştırılmasına, ilgili çekin diğer davalı ----- ciro edildiği tarihte bu iki şirket arasındaki borç alacak ilişkisinin, çekin ---- ciro ve tesliminin herhangi bir mal alışverişine dayanıp dayanmadığının araştırılmasına, davanın kabulüne, müvekkilin her türlü hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

:Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş davalılarca cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

:Dava, hukuki niteliği itibariyle dava konusu çekin istirdatı istemine ilişkindir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.------ takip dosyasının ---- celp olunarak yapıla incelemesinde; alacaklı ----- tarafından davalı -------- aleyhine çeke dayalı olarak ----- çek (İstenen: Yıllık Reeskont Avans), 214,66 TL çek komisyonu (İstenen: Yıllık Reeskont Avans)10.733,00 TL çek tazminatı (İstenen: Yıllık Reeskont Avans), 1.075,50 TL ihtiyati haciz tutarı (İstenen: Yıllık Reeskont Avans) 394,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 119.747,19 TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; davacı ile davalı ------- arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, █████/2021 tarihli çekin davacı tarafından bu davalıya avans çeki olarak verilip verilmediği, karşılığında bu davalının kabloları davacıya teslim edip etmediği, davalı ------ çeki kötü niyetle iktisap edip etmediği, davalılar arasında organik bağ bulunup bulunmadığı, bu sebep ile davacının----- bedelli çek sebebi ile davalılara karşı borçlu olup olmadığının tespiti, çekin -----tarihinde ödendiğinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ---alınıp davacıya verilmesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez █████/2024 tarihli bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi kök raporunda özetle; davacı şirketin 2021 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin bulunmadığı, diğer defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, mahkememizin █████/2023 tarihli ara kararı ile tarafların ticari defterleri üzerinde █████/2023 günü saat 10.00'da bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, kararın taraflara ihtar ve tebliğ edildiği, davalı------- bulunmadığı, herhangi bir ticari defter veya kayıt ibraz etmediği, davalı ------- tarihli dilekçesi ile yerinde inceleme talebinde bulunduğu, yerinde incelemenin gerçekleştirilmesi amacıyla ilgili dilekçede irtibat telefon numarası olarak belirtilen ------- numaralı telefonun muhtelif tarihlerde müteaddit defalar arandığı, ancak her aramada “aradığınız kişi şu an telefon kabul etmiyor, daha sonra tekrar arayınız” sesli mesajı ile karşılaşıldığı, sonrasında --------numaralı telefonundan iletişime geçilmeye çalışıldığı, ancak iletişim sağlanamamış olması sebebiyle davalının defter ve belgelerinin incelemesinin yapılamadığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre, davalı ---- öncesine dayanan ticari ilişkileri bulunduğu, davacı şirket ile diğer davalı ------ arasında bir ticari ilişki bulunmadığının anlaşıldığı, davacı şirketin, davalı -------tarafından tanzim edilen iki faturaya süresinde itiraz etmediği, Ancak, Davalıların ticari defterleri ibraz edilmediğinden incelenememiş olması, dosya kapsamında davalı ----- tarafından malın teslim edildiğine ilişkin belge ve bilgi ibraz edilmemiş olması nazara alındığında takdiri mahkememize ait olmak üzere söz konusu malların davacı şirkete teslim edilmemiş olduğu kanaatine varıldığı, Davalı ----- tarafından tanzim edilen ----- tutarlı faturaların, fatura tarihleri itibariyle davalı ----- cari hesabına alacak kaydedildiği, dava konusu çekin ise ---- tarihinde davalı----- cari hesabına borç kaydedildiğinin görüldüğü, dava konusu çekin ------ oluşan cari hesap alacağına karşılık verildiğinin anlaşıldığı, hal böyle olunca söz konusu çekin avans çeki olmadığı, cari hesap borcuna karşılık verildiği sonucuna varıldığı, davalı ---- inceleme günü hazır bulunmadığı ve ticari defterlerini ibraz etmediği, diğer davalı------- ulaşılamadığından yerinde inceleme talebinin yerine getirilemediği, hal böyle olunca davalı şirketler arasındaki ilişkinin de incelenemediği, ancak, dava konusu çekin Davalı ----Tarafından diğer davalı ---- ciro edilmesi, ilgili çekin ----- tarafından bankaya ibraz edilmiş olması ve en nihayetinde dosyada mübrez çek örneği üzerinde ------ kaşe ve imzasının bulunduğu ““İş bu çek bağlamında borçlulardan hiçbir hak ve alacağımız kalmamıştır. Çek bedeli tahsil edilmiştir. Çek aslı borçluya iade edilmiştir ----- beyanına göre davalılar arasında bir ilişki bulunduğunun anlaşıldığı, davalıların ticari defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış olmalarına nazaran takdiri Sayın Mahkeme'ye olmak üzere davalı -------çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığı, davalı şirketler tek ortaklı olup, ortakları ayrı gerçek kişilerdir. ------- kayıtlı adreslerinde farklılıklar mevcut olup, faaliyet alanlarında benzerlikler bulunmakla beraber ortaklarının ayrı gerçek kişiler olduğu (bu gerçek kişi ortakların bağlantılı kişiler olup olmadığı bilinemediğinden) nazara alındığında takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere davalıların arasında organik bağ bulunmadığının düşünüldüğü, davalı ----- dava konusu çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığı, çek bedeli olan -------- günü nakden tahsil etmesine nazaran davacının asıl alacağının 90,000,00 TL olduğu, davacının asıl alacağına----- ödeme gününden ---- dava tarihine kadar işleyen faiz miktarının ---olduğu, tüm delillerin takdiri, hukuki değerlendirmenin tamamı mahkememize ait olmak üzere kanaatlerini bildirmiştir. Dava istirdat davasıdır. Davacı davalı ----- ticari ilişki kapsamında davalı ------tarafından kablo satışının gerçekleşeceği davacının bu kapsamda bu davalıya 3 adet avans çeki verdiğini, davalılar arasında organik bağ olduğunu ve çeki kötü niyetle iktisap ettiğini bu kapsamda ---------- bedelli çeki ödemek zorunda kaldıklarını iddia etmiştir. Kural olarak menfi tespit davalarında ispat külfeti davalı alacaklıdır. Ancak alacaklının elinde kambiyo senede bulunması halinde ispat külfeti yer değiştirip borçlu davacıya geçmektedir. Davacının ticari kayıtlarına göre davalı ------- tarafından kesilen 2 adet faturanın davacının kayıtlarında cari hesap alacağı olarak kayıt edildiği, dava konusu çekin ise ------- tarihinde davalı ünlü hesabına borç kaydedildiği, taraflar arasında "fatura kesildikten sonra mal teslim edilecek" şeklinde yazılı bir protokol yoktur. Davacı tacirdir. Kabloyu teslim almadan davalı tarafından kesilen faturayı ticari defterlerine kayıt etmemelidir. Etmiştir. Sonucuna katlanır. Bu haliyle davacı tarafından çek borcuna karşılık verilmiş olup avans çeki değildir. Davalı şirketlerin adresinin farklı olduğu, faaliyet alanlarının benzerlik olmalarına rağmen ayrı gerçek kişiler olduğu, davalı ---- kablonun kötü niyetle çeki iktisap ettiğini davacı tarafından ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-DAVANIN REDDİNE

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 1.536,98 TL harçtan mahsubu ile bakiye 921,58 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.200,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalılarca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Hüküm tarihindeki tarife uyarınca reddedilen dava yönünden 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı --------- verilmesine,

7-Davalı -------vekil ile temsil olunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,

Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup anlatıldı. █████/2025