Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, zamanaşımına uğramış bonoya dayalı itirazın iptali davasında, uyuşmazlığın ticari dava niteliğini kaybedip kaybetmediği ve görevli mahkemenin tespiti hakkında istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, zamanaşımına uğramış ve kambiyo senedi niteliğini yitirmiş bir bonoya dayalı genel haciz yoluyla icra takibine karşı açılan itirazın iptali davasında, alacağın artık temel ilişkiden kaynaklandığı varsayımıyla uyuşmazlığın ticari mahkemede mi yoksa genel hükümlere tabi asliye hukuk mahkemesinde mi görülmesi gerektiği hususunda alt mahkemeler arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını, ticari davaların kapsamı ve nitelikleri ışığında çözüme kavuşturmayı hedeflemektedir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ4. HUKUK DAİRESİESAS NO
:....KARAR NO
: .....T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: ....NUMARASI
: ..DAVACI
: ... -......VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
: 1-... - ...VEKİLİ
: Av. ...MÜTEVEFFA
: ... -......DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: ....KARAR YAZIM TARİHİ
: .....Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:dava, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin iptali istemine ilişkindir....... Davaya konu uyuşmazlık TTK hükümlerine tabi bonoya dayanmakta olup; davaya konu bononun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususunun TTK hükümlerine göre tartışılması ve değerlendirilmesinin gerektiği TTK hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi ile uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin ise 6102 sayılı . .maddesi uyarınca . . . olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir...... davaya dayanak bononun vade tarihi .. olup takip tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmuş ve bono kambiyo vasfını yitirmiş olduğu nitekim daha önce davacı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo takibine istinaden açılan davada dayanak bononun zamanaşımına uğramış olduğu ... Tarihli kararıyla hüküm altına alınmış olduğu zamanaşımına uğramış bir bono, kambiyo senedi vasfını yitireceğinden, eldeki uyuşmazlığın da kambiyo senedinden kaynaklandığı kabul edilemeyecektir. Bu durumda davanın mutlak ticari nitelikte bulunmamasına ve temel ilişkiden kaynaklı olarak alacak talep edildiğine göre uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelemesinde;Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır...... maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki . tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir...maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; . . ., kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması .. yeterli görülmüştür.Somut olayda; davacı tarafça davalılar aleyhine .... Esas sayılı takip dosyası üzerinden genel haciz yolu ile başlatılan icra takibi ve takibe dayanak belgeler incelendiğinde, alacağın kaynağı olarak .. vade tarihli bononun gösterildiği, icra takibinin kambiyo senetlerine dayalı haciz yolu ile takip olmayıp alacaklının genel haciz yolu ile icra takibine giriştiği, zamanaşımına uğramış bononun medeni usul hukuku anlamında yazılı delil başlangıcı olduğu, davanın mutlak ticari dava sayılamayacağı, yine incelenen dosya kapsamından davanın nispi ticari dava olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın genel hükümlere göre . . . görülmesi gerekmektedir.İzah olunan gerekçeler ışığında ..... görevli yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle;HMK'nın 21, 22 ve 23. Maddeleri gereğince .......MAHKEMESİNİN YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dosyanın ....... gönderilmesi amacıyla merci tayinine başvuran ...Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 23/2 ve 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.....Başkan...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır