istanbul 14. asliye ticaret mahkemesinin, ticari araç satışında fiyat farkı ve ayıplı teslimat nedeniyle fazla ödenen bedelin iadesi ve tazminat talepli alacak davası gerekçeli kararı.

İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari araç satışında fiyat farkı ve ayıplı teslimat nedeniyle fazla ödenen bedelin iadesi ve tazminat talepli alacak davası gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir aracın ticari satışından kaynaklanan alacak davasını özetlemektedir; davacı, sipariş sırasında vaat edilen indirim uygulanmadığı ve aracın fiyatının birkaç kez artması sonucu 404.999 TL fazla ödeme yaptığını, ayrıca teslim edilen araçta paspas eksikliği ve kapı hasarı gibi ayıplar bulunduğunu iddia ederek bu farkın iadesini, 10.000 TL maddi tazminat ve ayıp oranında satış bedelinden indirim talep etmektedir. Davalılar ise husumet, arabuluculuk şartının eksikliği, ayıp ihbarının süresinde yapılmaması, kaporanın fiyat garantisi sağlamadığı ve aracın sorunlarının giderildiği gerekçeleriyle davanın reddini savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile ... Otomotiv Tic. ve Hiz. A.Ş arasında ...-... Sipariş numarası ile düzenlenen 28.07.2023 tarihli sözleşme ile tarafların müvekkiline ... numaralı 31.07.2023 tarihli faturada yazılı ... şasi numaralı aracın teslimi ve araç bedeline ilişkin "sistem güncelleme indirimi" uygulanacağı hususunda anlaştığını, müvekkilinin 25 Mayıs 2023 tarihinde aracı 200.000.00-TL ön ödemeyi kredi kartı ile ödeyerek sipariş verdiğini ve 2.903.000,00-TL değeri ile satın almayı kabul ettiğini, ... A.Ş tarafından sipariş onay formu ile yetkili acentenin ... ... A.Ş. ... Şubesi - ... ... olduğunun bildirildiğini, ... A.Ş. ... Şubesi'nin satış temsilcisinin müvekkili yetkilisini 23 Haziran 2023 günü arayıp aracın bayiye indiğini ancak aracın siparişinin ... ... tarafından otomatik olarak iptal edilmesi sebebiyle tekrar 200.000,00-TL ödeme yapılması gerektiğinin söylendiğini, ... A.Ş. - ... Şubesi'nin umursamazlığı yüzünden müvekkilinin aracı satın alma döneminde arcın üç defa zam gördüğünü, 28.07.2023 tarihinde "sistem güncelleme indirimi" uygulanması suretiyle müvekkilinin fazla ödediği miktarın iade edileceğinin taahhüt edildiğini, taraflar arasında 28.07.2023 tarihli sözleşmede tutarın 3.092.073,00-TL iken, müvekkilinin araca toplam 3.497.072,00-TL ödediğini, bu nedenle müvekkiline 404.999,00-TL farkına iadesinin gerektiğini, son olarak müvekkilinin 04.08.2023 tarihinde ... ... A.Ş.'den teslim aldığı araçta; paspasların eksik ve sol ön kapı kısmının hasarlı olduğunu iddia ederek; davanın kabulünü, ... Otomotiv Tiv. Ve Hiz. A.Ş.'nin satmış olduğu araç bedelinin sözleşme ile anlaşılan tutardan 404.999,00-TL fazla olarak tahsil edilen tutarın iadesini, satın alınan aracın ayıplı çıkması nedeniyle 10.000,00-TL maddi tazminat ile ayıp oranında satış bedelinden indirimini, ayıp oranında satış bedelinden indirime karar verilmesi halinde ise davacıya iade edilecek meblağın davalıdan avans faiziyle alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş./... Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Öncelikle müvekkilinin diğer davalı ... Otomotiv A.Ş'nin yetkili bayii ve servisi olduğunu, ve satışların "www.....com.tr" adresinden direkt müşterilere yapıldığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin müşterilerin Online Store'den araç alması halinde aracın tescil ve teslim işlemleri ... nam ve hesabına gerçekleştirdiğini, davacının Satış Bedelinden İndirim Talepleri Yönünden Arabuluculuk Yoluna Başvurulmadığından Dava Şartı Yokluğu Nedeniyle Bu Talebin Reddine Karar Verilmesi gerektiğini, davacının hak düşürücü süre içerisinde ayıp İhbarında bulunmadığından ve yasanın tanıdığı hakları yine yasada belirtilen süre içerisinde kullanmadığından talep edilebilir bir hakkının olmadığını, mevcut eksiklikleri müvekkilinin diğer davalı şirketin onayı dahilinde giderildiğini, bu değişimlerin değer kaybına sebebiyet vermediğini, aracın; tescil, plakalandırma ve ruhsatlandırma süreci tamamlandıktan sonra müşteriye teslim ediliğinden, müvekkilinin kusuru ya da sorumluluğunun olmadığını iddia ederek; davanın; husumet, arabuluculuk dava şartı, talep sonucu ve harç eksikliği nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanatteyse davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının Satış Bedelinden İndirim Talepleri Yönünden arabuluculuk yoluna başvurulmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle bu talebin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının hak düşürücü süre içerisinde ayıp İhbarında bulunmadığından ve yasanın tanıdığı hakları yine yasada belirtilen süre içerisinde kullanmadığından talep edilebilir bir hakkının olmadığını, kapora bedelinin fiyat garantisi sağlamadığını, nihai fiyatın faturalandırma tarihinde belirlenen fiyat olacağının kararlaştırıldığını, bu doğrultuda davacının faturanın anlaşılan bedelden yüksek kesildiğine yönelik iddialarının kabul edilmediğini, araçta herhangi bir eksiklik ya da hasar bulunmadığını ve eksiklik ve şikayetler ücretsiz olarak giderildiğini son olarak araçta imalattan kaynaklı ayıp bulunmaması nedeniyle davacının talep ettiği 10.000,00-TL maddi tazminatın kanuni bir dayanağının bulunmadığını iddia ederek; davanın usulden reddini, yargılama giderinin ve vekâlet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.

Makina Mühendisi, Muhasebe Uzmanı ve Sözleşme Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin █████/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından satın alınan araçta sol ön kapı fitilindeki deformasyonun çıplak gözle görülen açık bir ayıp olduğu, araba paspaslarının eksikliğinin ise araca ait açık veya gizli ayıp olmadığı, dosyaya sunulan belgeler arasında davacının bu eksiklikleri kendisinin tamamladığını veya ayıbın halen devam ettiğini ispatlar belge, fatura, bilgi olmadığı, davalıların ise cevap dilekçelerinde bu eksikliklerin kendileri tarafından giderildiğini belirttiği ancak belge sunmadıkları, dosyadaki mevcut belge ve bilgiler kapsamında heyetimiz bu konuda kesin bir sonuca varamadığı, taşıtın üst segment olması, yetkili servis akış diyagramlarına riayet edilmesi gerekmesi ve fitil değişimi için müdahalenin araca ve modeline ait bilgi gerektirmesi nedeni ile garanti kapsamında imalatçı/ithalatçı/dağıtıcı firma sorumluluğunda yetkili servis şartlarında giderilmeleri gerektiği, sol ön kapı deforme fitilin değişimi, paspas ilavesi giderilebilir nitelikte bulundukları ve giderildikten sonra taşıtın ikinci el piyasada satışı sırasında değer kaybına neden olacak problemler olmadıkları, bu nedenle değer kaybına sebebiyet vermeyeceğinden araçta indirim yapılmasının gerektirmeyeceğini, davacı yatırdığı kaporanın araç rezervasyon işlemi için olduğu, bu işlemin kaparo yatırma tarihindeki araç anahtar teslim fiyatının, araç alınana kadar sabit kalacağı garantisi vermediği, bu durumu tarafların arasındaki sözleşme ile kabul ettikleri, bu nedenle yapılan satış işlemi ve alınan araç ücretinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Makina Mühendisi, Muhasebe Uzmanı ve Sözleşme Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin █████/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacı tarafından satın alınan araçta sol ön kapı fitilindeki deformasyonun çıplak gözle görülen açık bir ayıp olduğu, araba paspaslarının eksikliğinin ise araca ait açık veya gizli ayıp olmadığı, dosya içindeki tutanak cevap dilekçelerine bakıldığında TTK nin 23/1-C maddesi ile TBK 223 maddelerinde belirtilen sürelerin geçmiş olduğu ve ayıplı ihbarlarının da yapılmadığının görüldüğü, davada ayrıca ... ... A.Ş.’nin davada satılan aracı ... Otomotiv A.Ş. adına teslim ve tescili için acentelik hizmeti verdiği araç sipariş ödenmesi satış süresince satış bedelinin ödenmesi satış işlemlerinin tamamlanması faturalandırma işlemlerinin tamamlanması faturalandırma işlemlerinin vs tüm iş ve işlemlerin ise tamamen ... Otomotiv Tic. ve Hizmetleri tarafından yürütüldüğü de anlaşıldığı, Yetkili Acente Hizmet Ücret ve masraflari başlıklı sözleşmede davacı ve davalı ... ... A.Ş. arasında yapıldığından bu sözleşmeye göre satıcının araç fiyatı teslimi temini vs. gibi birçok konuda değişiklik yapma hakkının olduğu ve aracın tescil teslim tarihindeki bedelin geçerli olduğunun belirtildiği, dosyaya sunulan belgeler arasında davacının bu eksiklikleri kendisinin tamamladığını veya ayıbın halen devam ettiğini ispatlar belge, fatura, bilgi olmadığı; davalıların ise cevap dilekçelerinde bu eksikliklerin kendileri tarafından giderildiğini belirttiği ancak belge sunmadıkları, kök raporda belirtildiği ve işbu ek rapor aşamasında da korunan görüşle taşıtın üst segment olması, yetkili servis akış diyagramlarına riayet edilmesi gerekmesi ve fitil

değişimi için müdahalenin araca ve modeline ait bilgi gerektirmesi nedeni ile garanti kapsamında imalatçı/ithalatçı/dağıtıcı firma sorumluluğunda yetkili servis şartlarında giderilmesi gerektiği; sol ön kapı deforme fitilin değişimi, paspas ilavesi hususlarının giderilebilir nitelikte bulundukları ve giderildikten sonra taşıtın ikinci el piyasada satışı sırasında değer kaybına neden olacak problemler olmadıkları; bu nedenle değer kaybına sebebiyet vermeyeceğinden araçta indirim yapılmasını gerektirmeyeceği, işbu ek rapor aşamasında davacının bu eksiklikleri kendisinin tamamladığını veya ayıbın halen devam ettiğini ispatlar belge, fatura, bilgi sunmadığı, davalıların ise yine dilekçelerinde bu eksikliklerin kendileri tarafından giderildiğini belirttiği, ancak belge sunmadıkları sonuçta bu durumu açıklığa kavuşturur belge bilginin halen dosyaya sunulmadığının anlaşıldığı, bu durumda heyetimiz yaptığı değerlendirme ile araçtaki fitil deformasyonu ve paspas eksikliğinin KDV dahil giderilmesi maliyetinin dava tarihi itibariyle 11.246,93 TL, fatura tarihi itibariyle 11.569,39-TL ve araç tutarının davacı tarafından ödeme tarihi itibariyle 11.096,56-TL olacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-Davacı tarafından sunulan; 28.07.2023 tarihli sözleşme sureti, ön ödemeye ilişkin belge, kalan bakiyenin ödenmesine ait dekont, 31.07.2023 tarihli fatura, ... ... A.Ş.- ... tarafından düzenlenen hasar tespit tutanağı, ... Otomotiv Tiv. Ve Hiz. A.Ş ait "..." adresine gönderilen 08.08.2023 tarihli ihtar

-Bilirkişi raporları

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Arabuluculuk son tutanağı

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satılan araçtaki ayıp ve eksik ifaya dayalı tazmin ve fazladan ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının alıcı, davalıların satıcı olduğu iddiasıyla teslim edilen araçta açık veya gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın giderilip giderilmediği, ayıp oranında bedelde indirim şartlarının oluşup oluşmadığı, her iki davalının satış sözleşmesinin akidi ve sorumlusu olup olmadığı, sipariş ile teklif edilen bedelin proforma fatura gibi icap niteliğinde olup olmadığı, kesin ücretin teslim tarihinde veya başkaca bir tarihte belirlenip belirlenmeyeceği, davalı yanların güncel fiyattan indirim taahhüdünde bulunup bulunmadığı, fazlaca ödenen bedel bulunup bulunmadığı, miktarı ve davalılardan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Davacı, açıkladığı talep sonucu ile her iki davalıya karşı yönelttiği davasında, araç teslim edilirken paspas eksikliği ve fitil deformesinin bulunduğunu, bu ayıp ve eksikliğin giderilmediğini ve taahhüt edilenden fazla bedel alındığını iddia etmektedir. Davalı ..., araçta hasar ve eksiklik bulunmadığını, şikayetlerin ücretsiz giderildiğini, kaporanın fiyat garantisi sağlamadığını belirterek davanın reddini dilemiştir. Diğer davalı ... ise yetkili acente sıfatıyla ... nam ve hesabına hareket edildiğini, aracılıktan başka bir faaliyetinin olmadığını beyan ederek davanın reddini dilemiştir.

Dava konusu araç satımına ilişkin mesafeli sözleşme davalı ... ile davacı arasında kurulmuş ve aracın teslimi davalı ... tarafından ifa edilmiştir. Davacı özetle proforma faturadaki miktarın geçerli olduğunu, bu miktarın ödenmesine rağmen fark bedel istenerek aracın teslim edildiğini, mecburen ödenen bedelin fazlaca tahsil edildiğini, fazla ödenen bedelin indirim iadesi ile geri verileceğinin taahhüt edildiğini belirterek aradaki farkın tahsilini talep etmektedir. Bunun yanında paspas eksikliği ve fitil deformesi nedeniyle zararın tazmini talep edilmektedir.

Sunulan ve itiraza konu edilmeyen sözleşmede davalı ... acente konumunda olduğu, faturanın ... tarafından kesildiği, sunulan belgelerde de ... acente konumunda olduğunun açıkça anlaşıldığı, acentenin bağımsız tacir yardımcısı sıfatında olduğu, müvekkilini temsil kabiliyeti bulunsa da tahsil talebinin sadece akit sıfatıyla ...'e yöneltilebileceği anlaşılmakla davalı ... yönünden tüm talepler gözetilerek davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyaya sunulan sözleşmede kaporanın yatırılması halinde aracın rezerve edileceği (md.7), kapora bedelinin ödenmiş olmasının herhangi bir fiyat garantisi sağlamayacağı ve her türlü değişikliğin fiyata yansıtılacağı (md.8), ödenen kapora bedelinin nihai satış faturasından mahsup edileceği (md.20) düzenlenmiştir.

Temel manada sözleşme icap ve kabul beyanlarının uyuşması ile kurulur. Uygulamada sıkça rastlanan ve sözleşmenin imzalanmasından önce malın fiyatını, özelliklerini vs. göstermek amacıyla düzenlenen proforma fatura icap niteliğindedir. Geçerli satış sözleşmesinin bulunmadığı hallerde, düzenlenen böyle bir belge fatura niteliği taşımaz, ancak icap mahiyetinde olabilir. Davacı bu davete icabet ederek bildirilen bedeli ödemiş ise de ödeme tarihinde teslim edilen bir araç bulunmamakla beraber aracın kesin bir teslim tarihi de bulunmamaktadır. Tacir olan davacı, aracın teslim gününde fiyatının belirleneceğinden haberdardır. Sözleşme özgürlüğü kapsamında yasal ve emredici zorunluluk içermeyen bu yönden davacının araç henüz teslim edilmeden proforma faturadaki fiyatı esas alarak ödeme yapması sözleşmenin kurulduğu ve ödeme ile borçlarının sona erdiği sonucunu doğurmayacaktır. Anılan sözleşme koşulları uyarınca fiyatın teslim tarihi itibariyle belirleneceği, davacıya sabit fiyat veya indirim garantisi verilmediği, bu yönde delil bulunmadığı, teslim gününün davalı yanca kötüniyetli şekilde geciktirildiğinin ispatı bulunmadığı, yeni bir icap mahiyetindeki bedeli ödeyerek alınan araca dair önceki bedelin mahsubu ile aradaki farkın talep edilmesi mümkün olmadığından davacının ek bedelinin iadesine dair talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının eksik (paspas) ve ayıp (fitil deformesi) iddiası yönünden aracın teslim alınması anında teslim formuna ihtirazi kayıt konulduğu, açık ayıbın bu suretle davalının tacir yardımcısı olan ...'e bildirildiği, bunun süresinde ayıp ihtarı yerine geçtiği anlaşılmıştır. Bunun yanında davalı ..., cevap dilekçesinde bu yöndeki şikayetlerin ücretsiz giderildiğini beyan ederek ayıp ve eksik iddiasını ikrar ederek doğrulamıştır. Bu aşamadan sonra ayıp ve eksikliğin ispatından ziyade davalı tarafından ayıbın ve eksikliğin giderildiğinin ispatı aranacaktır. Bu yönde verilen süreye rağmen davalı fitil deformesine dair ayıbın ve paspas eksikliğinin giderildiğine dair delil sunmamıştır. Alınan bilirkişi raporundan bu ayıp ve eksikliğin derecesi önemli görülmemiş, değer kaybına sebep olacak oranda olmadığı tespit edilmiş, tamir dahi gerektirmeyen zararın kolaylıkla parasal olarak giderilebileceği tespit edilmiştir. Davacının ayıp ve eksikliğe ilişkin nihai talebi maddi tazminat niteliğindedir. Bu yönden seçimlik hak zarar giderimine yönelik olarak değerlendirilmiş ve bilirkişi ek raporunda dava tarihi itibariyle belirlenen 11.246,93 TL'lik bedele, 10.000,00 TL'lik taleple bağlı kalınacak şekilde hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulü ile,

a-Davacının ek bedelinin iadesine dair talebinin Reddine,

b-Davacının eksik ve ayıba dayalı talep edebileceği miktarın 11.246,93-TL olduğunun tespiti ile, taleple bağlı kalınarak, 10.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

c-Davacının eksik ve ayıba dayalı ... A.Ş. aleyhine ileri sürdüğü talebinin anılan davalının acente sıfatı nedeniyle Reddine,

2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 683,10-TL harcının peşin alınan 7.087,15 TL harçtan düşümü ile kalan mahsup edilerek artan 6.404,05-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iade edilmesine,

3-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvuru harcı ve 683,10-TL peşin harç olmak üzere toplam 952,95,00-TL harç bedelinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 64.749,85-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş.'ne verilmesine,

6-Davalı ... ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan toplam tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.570,50-TL yargılama gideri (kabul-ret oranına göre) 375,19-TL'lik kısmının davalı ... A.Ş'den tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin (kabul-ret oranına göre) 77,11-TL'sinin davalı ... A.Ş'den, kalan 3.122,89-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, kabul edilen kısım yönünden miktar itibariyle kesin; reddedilen kısım yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ... Hakim ...

e-imza e-imza