Sigortasız çaycı olarak 2005-2012 dönemi hizmet tespit talebiyle açılan davada, tanık beyanlarıyla doğrulanan çalışmanın Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtay 10. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi.
Özet: Bu hizmet tespiti davasında, davacı 2005-2012 yılları arasında davalı işyerinde sigortasız çaycı olarak çalıştığı iddiasıyla hizmet süresinin ve asgari ücret üzerinden prim esas kazancının tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, tarafsız tanık beyanlarına dayanarak çalışmanın ve asgari ücret üzerinden hizmet süresinin tespitine hükmetmiş; davalı ile feri müdahilin hak düşürücü süre ve ispat eksikliği itirazları, tanık ifadeleriyle davacının davalı işyerindeki kesintisiz çalışmasının doğrulandığı gerekçesiyle bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul Anadolu 18. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı vekili, davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.04.2005-30.06.2012 tarihleri arasında davalı işveren yanında aralıksız ve sürekli olarak çaycı olarak çalıştığını, müşterilere ve yakın esnafa çay servisi yaptığını, mutfakta aşçıya yardım ettiğini, davacının işe giriş bildirgesinin verilmediğini, primlerinin ödenmediğini, maaşlarını elden aldığını, en son aldığı ücretin 1.200,00 TL olduğunu beyan ederek, 01.04.2005-30.06.2012 tarihleri arasında çalışmalarının tespitini, davacının geçmişe dönük sigortasının davalı tarafından ödenmesini talep etmiştir.II.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş yerinin 30'dan fazla çalışanı olduğunu, sigortasız işçi çalıştırılmadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davacının hasta eşi olduğu için ona baktığını, ayrıca davanın 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının esas olduğunu, fiili çalışmanın kuşkudan uzak bir şekilde tespit edilmesi gerektiğini, prime esas kazanç iddiasının yazılı delille ispatlanması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.III.İLK DERECE MAHKEME KARARIİlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulü ile hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı, davalı iş yerinin Kanun kapsamında olduğu, yerleşik Yargıtay içtihatları gereği fiili çalışmanın en önemli kanıtlarından olan tanık ifadeleri göz önünde bulundurulduğunda; dinlenen tarafsız tanıkların davacının davalı iş yerinde çaycı ve garson olarak çalıştığını ifade ettiği; tanık beyanlarıyla davacının fiili olarak çalıştığının ortaya konulduğu, davacının davalı işvereni nezdinde 04.04.2005-30.06.2012 tarihleri arasında dava dosyası kapsamında çalıştığı ispatlandığından hizmet süresinin tespitine, ücrete ilişkin olarak sunulan yazılı delil bulunmadığından tespite konu edilen dönem yönünden davacının prime esas taban ücretle (asgari ücretle) kesintisiz çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.IV.İSTİNAFA.İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.B.İstinaf Sebepleri
:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi'nin hizmet tespitine ilişkin kararının onanmasını, elden ödeme iddiasının tanıklarca doğrulanmış olması nedeniyle prime esas kazançlarının tespiti yönünden taleplerinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetli ve çelişkili tanık beyanlarının hükme esas alındığını, komşu iş yeri tanıklarının beyanının alınmasına ilişkin taleplerinin reddedildiğini, davacının hizmet akdine dayalı kesintisiz bir çalışmasının bulunmadığını, hak düşürücü sürenin dolduğunu beyan ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; çalışmanın kuşkudan uzak bir şekilde ispat edilemediğini, dava kısmen kabul edilmiş olmasına rağmen lehlerine yargılama gideri hükmedilmediğini, beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C.Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... dosyada dinlenen davacı tanığı ...'ün, davacı tanığı Medeni ...'ın, davacı tanığı ...'in, kamu tanığı...'ın beyanlarında davacının haftanın 6 günü, hizmet akdi ile kesintisiz olarak davalı şirkete ait iş yerinde çalıştığını doğruladıkları, tanıklardan ...'ün ███████-███████ tarihleri arasında, ...'in ███████-███████, ███████-███████ tarihleri arasında, Medeni ...'ın ███████-███████, ███████-███████ tarihleri arasında, ...'ın ███████-███████ tarihleri arasında davalı işveren nezdinde bordrolu çalışmalarının bulunduğu, dinlenen bordrolu işçilerden davacı tanıklarının husumetli tanık olduğu itirazı ileri sürülmüş ise de husumeti bulunmayan tanıklar tarafından da çalışmanın doğrulandığı, davalı tanıklarınca davacının yoğun dönemlerde yevmiyeci olarak çalışmaya geldiği beyan edilerek dolaylı yoldan davacının çalışmaları bulunduğunun beyan edildiği, davacının en son net 1.200,00 TL ücret karşılığı çalıştığı iddia edilerek prime esas kazancın tespiti talebinde bulunulmuş ise de talebin tanıkla ispat sınırı üzerinde olduğu, dönem bordrolarının dosyaya ibraz edilmediği, ücretlerin elden ödendiği beyan edilmekle, iddiayı destekler nitelikte banka kaydı ve yazılı delil dosyaya ibraz edilmediği ve prime esas kazancın ispat edilemediği, işçilik alacakları dava dosyasında hüküm altına alınan tutarın işveren tarafından ödendiğine dair dosyaya belge ve kayıt sunulmadığı, İlk Derece Mahkemesi'nin davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, her ne kadar davalı vekilince komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesi talep edilmiş ise de davalı iş yerinde bordrolu çalışan işçilerin beyanlarının alındığı ve tanık beyanlarının uyuşmazlığın çözümü açısından yeterli olduğu anlaşılmakla bu istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Feri müdahil Kurum vekilince kısmen kabul edilen davada lehlerine yargılama gideri hükmedilmediği istinaf konusu edilmiş ise de feri müdahil leh ve aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceğinden bu istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında, istinaf kanun yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355. maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin, davalı şirket vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.V.TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının farklı bir iş yerinde ilk işe giriş tarihinin 29.11.2013 tarihi olduğunu, davalı müvekkil iş yerinde çalıştığına dair bir kaydın bulunmadığını, davacı tarafça tanık dışında iddialarını ispatlayacak hiçbir delil ve belge sunulmadığını, karar esas alınan tanık beyanlarında tanıkların davalı ile husumetli olduklarını, yine dinlenen tanıklardan davacının iddiasını çürüten beyanlar olduğunu belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğunu, aksinin aynı değerde yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, sadece tanık dinletilerek eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmedilmediğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık; davacının, 01.04.2005-30.06.2012 tarihleri arasında hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.2.İlgili Hukuk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi ilgili hükümlerdir.3. Değerlendirme1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.