Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin, imalat hatasından kaynaklanan tekrarlayan arıza ve güvenlik riski içeren ayıplı aracın misliyle değişimini hükmeden ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir tüketici, davalılardan satın aldığı aracın defalarca tekrarlayan performans düşüklüğü, motor ve elektronik aksam arızaları gibi üretim kaynaklı gizli ayıplar taşıdığı ve can güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle ayıpsız misli ile değiştirilmesini veya güncel piyasa değerinin ödenmesini talep etmiş, davalılar ise zamanaşımı ve ayıp ihbarının usulüne uygun yapılmadığı savunmalarını ileri sürerek davanın reddini istemiş, ilk derece mahkemesi ise aracın turbo şarjından kaynaklanan bir imalat hatası olduğunu, bu ayıbın aracın beklenen performansını önemli ölçüde düşürdüğünü, tüketicinin ayıpsız misli ile değişim talebinin haklı olduğunu kabul ederek, davacının kendi kusuruyla neden olduğu kaza hasarları düşülmek suretiyle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmetmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - ████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İESAS NO
: █████████ (KABUL DÜZELTEREK YENİDENKARAR NO
: ████████ ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024ESAS NO
: ████████ E ████████ KDAVANIN KONUSU
: AlacakKARAR TARİHİ
: █████/2025YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜİDDİANIN ÖZETİDavacı vekili; davacının davalılardan ithalatçı ... A.Ş.'nin yetkili satıcısı olan davalı ... Motorlu Araçlar Tic. San. A.Ş.'den █████/2015 tarihinde ... plakalı aracı satın aldığını, garanti süresinin 3 yıl olduğunu, █████/2016 tarihinden itibaren farklı tarihlerde çeşitli hasarların meydana geldiğini, aracın son servisten çıkışından itibaren 6 gün hiç kullanılmadığı halde █████/2017 tarihinde aynı şekilde araçta performans düşüklüğü olduğunu, motor ikaz lambasının yandığını, elektronik aksamı yol boyunca hata verdiğini, aracın tekrar servise götürüldüğü ve kumanda ünitesinin değiştirildiğini, davaya konu aracın elektronik bir araç olduğunu, bu araçlarda kumanda ünitesinin hayati bir önem arzettiğini, kullanım sırasında bu panelin arızalanmasının son derece riskli ve can mal güvenliği açısında tehlikeli olduğunu, müvekkilinin aracın değiştirilmesi veya iade alınması hususunda davalı ... A.Ş.'ye █████/2017 tarihinde elektronik posta yolu ile talepte bulunduğunu, davalı firmanın kayıtsız kalarak aracın arızasının giderilebileceği bildirilerek talebin reddedildiğini, █████/2017 tarihinde müvekkilinin davalı ... Motorlu Araçlar Tic. Ve San A.Ş.'den arandığını bu araçların turbo şarjında imalat hatası olduğunu ve değiştirileceğini, aracı servise aldığını ve sol turbo şarjını değiştirildiğini, ancak araçta meydana gelen arıza her ne kadar giderilmiş gibi görünse de arızanın sürekli tekrarlaması, araçta bulunan kişiler ve trafikteki diğer araçlar yönünden can ve mal güvenliği açısından tehlike yarattığını belirterek müvekkilinin satın aldığı ... plakalı aracın ayıptan ari misli ile değiştirilmesine, mümkün olmadığı takdirde aracın karar tarihindeki serbest piyasa rayiç değerinin avans faizi oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİI-)Davalı ... Motorlu ...A.Ş. vekili; zamanaşımı itirazında bulunarak; davacının var olduğunu iddia ettiği ayıpla ilgili ücretsiz onarım hakkını kullandığını, aracın hali hazırda davacının tasarrufunda bulunduğunu, davacının ihbar mükellefiyetini yerine getirmediğini ayrıca vekalet ücretinin de aracın fatura bedeline göre yanlış hesaplandığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.II-)Davalı ... A.Ş. vekili; zamanaşımı itirazında bulunarak, süresinde ve usule uygun ayıp ihbarının bulunmadığını, kullanımı önemli derecede etkileyecek bir ayıbın varlığından bahsedilemeyeceğini, davacının araçla ilgili şikayetlerinin ücretsiz onarım hakkı kapsamında dava öncesinde giderildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece Dairemizin █████/2022 tarihli █████████ Esas ████████ Karar sayılı ve █████/2024 tarihli ████████ Esas, ████████ Karar kaldırma kararları doğrultusunda: Dava konusu aracın davalı ... Şirketinden alındığı, diğer davalı ...'in aracı ithal eden şirket olduğu, aracın arıza lambası yanmasa da özellikle eğimi biraz fazla olan yokuşlarda çekişinin düştüğü ve beklenen performansta aracın sürüşünü devam ettiremediği, bu arızanın turbo şarjdan kaynaklandığı, davacının davalılara süresinde ayıp ihbarında bulunduğu, davalıların ayıptan dolayı sorumlu olduğu, araçtaki ayıbın imalattan kaynaklı gizli ayıplı olup, kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, üst segment niteliğindeki araçtan davacının üst düzeyde konfor ve performans beklentisi içinde olmasının doğal olduğu, tespit edilen ve servis tarafından giderilmeyen ayıbın davacının araçtan beklediği performans düzeyini oldukça düşürdüğü, bu nedenle hakkaniyet kuralları gereğince Türk Borçlar Kanunu'nun 227/4. maddesi uyarınca satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi koşullarının davacı yararına oluştuğu, aracın uzun süredir kullanılıyor olmasının davacıya maddi yükümlülük olarak yükletilemeyeceğinden bu yönde bir indirime gidilemeyeceği ancak, davacının dava tarihinden önce ve dava sürecinde araç ile gerçekleştirdiği iki kaza neticesinde araçta (22.951,77 TL - 19.958,06 TL=2.993,71 TL) gerçekleşen ve █████/2023 tarihli ek rapor ile tespit edilen 2.993,71değer kaybının davacı tarafça davalılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle , davanın kabulü ile aracın davacı tarafından üzerindeki tüm takyidatlardan ari bir şekilde ve araç davacının elindeyken oluşan hasar nedeniyle toplam 2.993,71 TL'lik değer kaybı tutarının davacı tarafından davalılara ödenmesi koşuluyla aracın davalılara iadesine ve dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise İİK'nin 24. maddesine göre işlem yapılmasına karar verilmiş, hükme karşı davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİI-) Davalı ... A.Ş. Vekili ; ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını ve hak düşürücü sürede açılmadığını, iki yıllık garanti süresinin sona erdiğini, hükme esas alınan raporun çelişkili ve yetersiz olduğunu, davacının ücretsiz onarım hakkını kullandığını, araçtaki arızanın misli ile değişimi gerektirmediğini, aracın karıştığı kaza sonucu değer kaybının nasıl tespit edildiğinin anlaşılamadığını, bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.II-)... Motorlu Araçlar Tic. ve San. A.Ş. vekili; vekalet ücretinin fatura bedeli üzerinden hesap edilmeyerek fazla hesaplandığını, ayıp ihbarının süresinde olmadığına dair itirazların değerlendirilmediği, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, araç değer kaybının nasıl tespit edildiğinin anlaşılamadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık, satım sözleşmesine konu aracın ayıplı olup olmadığı ve buradan varılacak sonuca göre ayıplı olduğunun belirlenmesi halinde misli ile değişimine karar verilip verilemeyeceği hususuna ilişkindir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, ayıplı mal iddiasıyla malın misliyle değiştirilmesi olmadığı takdirde karar tarihindeki serbest piyasa rayiç değerinin tahsili istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına ve özellikle Dairemizin kaldırma kararına göre karar verildiğinin anlaşılmasına göre davalıların aşağıdaki bent dışında istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.Davalı ... Motorlu …A.Ş. vekilinin diğer istinaf nedenlerinin incelenmesinde; mahkemece, davalılar aleyhine hükmedilen vekalet ücreti fatura değeri olan 163.656 ,11TL üzerinden hesaplanmadığı dava değeri olan 175.000,00TL üzerinden hesaplandığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesindeki yargılama sırasında davalılar aleyhine takdir edilen vekaletin yanlış hesaplandığı ve bu hususu davalılardan ... Motorlu … A.Ş. vekilince istinaf konusu yapıldığı anlaşılmakla anılan davalı hakkında hükmün vekalet ücreti takdiri yönünden istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, vekalet ücreti yönünden hükmün düzeltilerek davalılardan ... Motorlu ….A.Ş. yararına yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2-Davalılardan ... Motorlu Araçlar Tic. Ve San. A.Ş.nin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;3-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas, ████████ Karar ve █████/2024 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,3-a)Davanın KABULÜ ile;b)Davaya konu ... şase nolu, aracın davacı tarafından üzerindeki tüm takyidatlardan ari bir şekilde ve araç davacının elindeyken oluşan hasar nedeniyle toplam 2.993,71 TL'lik değer kaybı tutarının davacı tarafından davalılara ödenmesi koşuluyla aracın davalılara iadesine ve dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine,c)Aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise İİK'nin 24. maddesine göre işlem yapılmasına,d)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 11.954,25 TL harçtan peşin alınan 2.988,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.965,68 TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 2.988,57 TL harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,e)Davacı tarafından 1. ve 2. kaldırma kararı öncesi yapmış olduğu 846,30 TL posta masrafı, 2.250 TL bilirkişi masrafı, kaldırma kararı sonrası yapılan 5.500 TL bilirkişi masrafı ve 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 8.627,70 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,f)Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 28.000,00TL vekalet ücretinin (Davalılardan ... Motorlu Araçlar Tic.San. A.Ş'nin ise 26.184,98 TL üzerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,g)Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,ğ)HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Motorlu Araçlar Tic. Ve San. A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 11.954,25TL harçtan peşin alınan 2.988,57TL harcın mahsubu ile bakiye 8.965,68TL harcın davalı ... A.Ş'den alınarak hazineye irat kaydına,6-İstinaf eden davalı ... Motorlu araçlar tarafından yapılan 310,00TL istinaf yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,8-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,9-Karar tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.Başkane-imzalıdırÜyee-imzalıdırÜyee-imzalıdırKatipe-imzalıdırNOT
: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."