İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satım kaynaklı itirazın iptali davasında yabancı para alacağı takibinin geçerlilik koşullarını usul eksikliği yönünden değerlendirdi.
Özet: Bu itirazın iptali davası, ticari satıştan kaynaklanan 1.518 Euroluk fatura alacağı için başlatılan icra takibinin geçersiz olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir; zira mahkeme, davacının yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını veya uygulanacak kuru takip talebinde ve ödeme emrinde belirtme zorunluluğunu yerine getirmediğini, bu durumun geçerli bir icra takibi ve dolayısıyla itirazın iptali davası için temel bir dava şartı olduğunu tespit ederek, tarafların alacak iddiası, kötüniyet tazminatı veya ispat konularındaki diğer savunmalarına değinmeksizin davayı sonlandırmıştır.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davalı ---------- Şirketi, ---------İcra Müdürlüğü'nün ----------- esas sayılı dosyasında borçlu olarak yer aldığını, ancak davalının cari hesap ekstresine göre takibe konu 1.518,00 Euro tutarındaki borcunu ödememiş olduğunu, takip dayanağı faturaların borçlu şirkete teslim edildiği ve kullanıldığını, davalı şirket tarafından takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğu, itirazın asıl alacak yönünden kaldırılması ve faizin takip tarihinden başlatılması gerektiğini, davalı yanın kötüniyetli itirazı sonucun takibin durduğunu, davacı şirketin mağdur olduğunu, bu nedenlerle; ----------İcra Müdürlüğü'nün ------------ sayılı dosyasından gerçekleştirilen haksız ve kötüniyetli itirazın iptaliyle takibin devamına, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında, kötüniyetli davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini; talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından davasını ispat eder nitelikte hiçbir belgenin dosya kapsamında sunulmadığını, davacı icra takibinin dayanağı faturalara itiraz edilmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrine itiraz edilmesi akabinde hukuka aykırı şekilde huzurdaki davanın ikame edildiğinden davanın esastan reddi gerektiğini, faturalara konu mal veya hizmetin alındığının ortaya koymak adına tek başına yeterli olmayacağını, faturalara itiraz edilmemesi sebebiyle davacınını alacak iddiasını ispat ettiğinin düşünülemeyeceğini, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde mal/ hizmetlerin teslim edildiğine yönelik hiçbir somut delil sunulmadığını, icra takibinde asıl alacağa işleyen faiz ve uygulanması istenen faiz kanuna aykırı olduğunu ve gerekli şartların oluşmadığını, açıklanan bu nedenlerle; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın tüm talepler yönünden reddine, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı aleyhine takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini; talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE
: Dava, hukuki niteliği itibari ile yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında düzenlenen fatura alacağına ilişkin olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamayan başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmış davanın her aşamasında resen dikkate alınması gereken dava şartları yönünden dosya incelenerek yargılama sonuçlandırılmıştır. İtirazın iptali istemine konu ---------- İcra Müdürlüğünün----------- Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, takibin, davacı alacaklı tarafından 1 adet fatura alacağı dayanak gösterilmek suretiyle 1.518,00 EURO alacağın davalı borçludan tahsili için █████/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, süresi içerisinde yapılan borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.İtirazın iptali davası açılabilmesinin koşullarından birisi de ortada geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunmasıdır. Geçerli bir ilamsız icra takibinin mevcut olmaması halinde itirazın iptali davası açılamaz. Bu husus dava şartı olup, mahkemece re’sen gözetilmelidir.Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99. maddesinin 3. fıkrasında; "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.Yine İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 58. maddesinin 3. fıkrasında alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde ve ödeme emrinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır .HMK m.114/1I hükmü kapsamında geçerli bir takibin var olup olmadığı bir dava şartı olup HMK m.115/1 hükmüne göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her safhasında resen nazara almak durumundadır. Tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından borcun sebebi olarak ''ödenmeyen fatura bedeli' açıklaması ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı ve hem takip talebinde hem de ödeme emrinde takip çıkış miktarının Euro cinsinden yabancı para alacağı olarak gösterildiği dolayısıyla davacının, TBK m.99 maddesi uyarınca seçimlik hakkına dayalı olarak tercih ettiği yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığına denk gelen harcın hesaplanması için İİK m.58/III hükmü uyarınca alacağın takip tarihindeki karşılığını göstermediği, bu kapsamda usulüne uygun geçerli bir takip bulunmadığı anlaşıldığından davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK m.114/II ve 115/II hükümleri uyarınca usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle İİK m.58/III, HMK m.114/II ve HMK m.115 hükümleri gereğince USULDEN REDDİNE,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 28,82-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-7) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------------ arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025