istanbul asliye ticaret mahkemesinden iki adet 600.000 tllik çekin zayi nedeniyle iptali talebinin yetkisizlik gerekçesiyle usulden reddine dair karar.

İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinden iki adet 600.000 TLlik çekin zayi nedeniyle iptali talebinin yetkisizlik gerekçesiyle usulden reddine dair karar.

Özet: Tekstil işiyle uğraşan bir davacının, kaybolduğunu iddia ettiği her biri 600.000 TL bedelli iki adet çekin üçüncü şahısların eline geçerek mağduriyet yaratmasını önlemek amacıyla ödeme yasağı konulması ve iptali talebiyle açtığı hasımsız davada, mahkeme, çekişmesiz yargı işi niteliğindeki bu talebi Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca incelemiş; ancak çeklerin ödeme yeri ve davacının yerleşim yeri dikkate alındığında kendi yetkisizliğine karar vererek dava dilekçesinin usulden reddine hükmetmiş, dosyanın yetkili nöbetçi asliye ticaret mahkemesine gönderilebileceğini belirtmiştir.

T.C.

İSTANBUL

ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Zayi Nedeniyle Çek İptali)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen KIYMETLİ EVRAK İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, tekstil işi ile uğraştığını, işi nedeniyle kendisinin tarafından; ... Şubesi ... çek seri no'lu 18.03.2025 ödeme tarihli 600.000 TL ve ... Şubesi ... çek seri no'lu 18.03.2025 ödeme tarihli 600.000 TL bedelli söz konusu çeklerin keşide tarihinden önce zayi olduğunu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkil mağdur olacağını, müvekkilinin çekinin bulunamamasından dolayı çok ciddi maddi ve manevi zarar gireceğini, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ödeme yasağı konulmasına ve çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava hasımsızdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Zayi nedeniyle çek iptali davasında, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.

Dava dilekçesi ekinde iptali istenen çeklerin birer fotokopisi dosyaya sunulmamakla beraber çek bilgilerini içeren ekran görüntüleri dosyaya sunulmuştur.

Hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. Davacı, çeklerin lehtarı ve hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi sebebiyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır (Emsal: Yargıtay 11.HD.nin 15.11.2017 tarih ve ... E. ... K. ile 25.06.2014 tarih ve ... E. ...K. İle 25.02.2013 tarih ve ...E. ... K.ile 24.01.2011 tarih ve ...E. ... K.).

Çekişmesiz yargı işlerinde hasım bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemenin yetkisi hususunda ilk itiraz mümkün olmadığından resen değerlendirilmesi ve mahkemenin yetkili olup olmadığının resen ele alınması zorunludur.

HMK.nun 320. maddesi hükmü dikkate alındığında basit yargılama usulüne tabi olan bu talebin dosya üzerinden ele alınmasının mümkündür ve aynı yasanın 115/1.maddesi gereğince dosya üzerinden hüküm verilmesine engel durum da yoktur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ...Esas, ... Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "

Huzurdaki davada kesin yetki kuralları geçerli olduğundan, HMK.nun 114/1-ç.maddesi gereğince dava şartı olan bu husus aynı yasanın 115.maddesi gereğince kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkemece re'sen incelemesi gerekmektedir.

Çekin ödeme yerinde muhataba ibrazı gerekir. Daa dilekçesinde muhatap bankanın adresi (yani ödeme yeri) ...'dur.

Yine dava dilekçesinde (ekli vekaletnamede) davacının adresi ise ...'dür.

Buna göre davacının ikamet adresi ile çekteki ödeme yeri dikkate alındığında davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenle Mahkememiz yetkili bulunmadığından talebin mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş (Emsal; Yargıtay 11. HD.nin 25.2.2013 tarih ve ... E. ... K.) olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

Davanın yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114. Ve 115. maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden REDDİNE,

6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ... NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,

6100 sayılı HMK 331.maddesi gereğince yargılama giderlerin yetkili ve görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememizce dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,

Artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın talep eden vekiline tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2025

KATİP

HAKİM