Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesiyle, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında, ödenen ancak iade edilmeyen senetlere ilişkin tefecilik iddiaları değerlendirilmiştir.
Özet: Davacı taraf, davalı tarafından icra takibine konu edilen senetlere istinaden aralarında herhangi bir borç ilişkisi olmadığını, senetlerin davalının eşiyle tefecilik ilişkisi kapsamında düzenlendiğini, borcun ödenmesine rağmen iade edilmeyen senetlerin haksız yere davalıya ciro edilerek takibe konulduğunu ileri sürerek menfi tespit ve kötü niyet tazminatı talep ederken; davalı taraf, borcun geçerli olduğunu, ödeme iddiasının ispata muhtaç olduğunu ve davanın alacağın tahsilini engellemeye yönelik olduğunu savunarak davanın reddini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2020NUMARASI
: ... Esas ve ... KararDAVACILAR
: 1- ... - ...2- ... -VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ... - ...VEKİLİ
: Av. ... -DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yan müvekkillerinin hakkında ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, takibin haksız ve mesnetsiz olup müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkillerinin ile davalı yan arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, takip konusu senetlerin karşı tarafın eşi olan ...'e müvekkillerinin kendisinden faizle aldığı aylık ödemeleri karşılığında verildiğini, müvekkillerinden ... tüm ödemeleri yapmasına karşın karşı tarafın resmi nikahlı eşi olan ... senetleri iade etmediğini, eşi ...'e ciro etmek sureti ile takibe koyduğunu, bono asıllarının ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında mevcut olduğunu, senet alacaklısı ile takip alacaklısının resmi nikahlı eşi olması suretiyle müvekkillerinin bedelini ödediği senetlerin takibe konulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkillerinin tefecilik ile iştigal eden ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde şikayette bulunduğunu, şüpheli hakkında ... sayılı soruşturma dosyası açıldığını, müvekkillerinin senet konusu borcun tanıkların huzurunda ...'e ödediğini ve hatta bizzat ...'in ifadesine göre müvekkillerinin ile karşı taraf ... arasında hiçbir borç ilişkisinin olmadığını, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığı husus ile takibe konu senetlerin bedelsiz kaldığının tespiti ve iptali, davalının alacağının %20'siden aşağı olmayan kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından müvekkilinin aleyhine ikame edilen haksız ve mesnetsiz davayı kabul etmediğini, davacının davalı müvekkiline karşı borçlu olduğunu, taraflarına ikame edilen menfi tespit davasından borçlu olmadığının ispatı davacı tarafta olduğunu, davacının öyle bir borcunun olmadığını kanıtlamak zorunda olduğunu, dava dilekçesinden böyle bir borcun olmadığını, borcun ödendiğinin ileri sürüldüğünü, dava dosyası içerisinde ödemenin yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmadığını, davacı tarafça işbu davanın açılması tamamen müvekkilinin haklı alacağını engellemeye yönelik olduğunu, davacı vekili dava yoluna başvurmadan önce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş, ... Karar sayılı dosyasından takibin durdurulmasına ilişkin tedbir kararı aldırdığını, ardından 12.641,17.TL'nin %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra veznesine teminat yatırıp alacaklının alacağına kavuşması önlenerek iş bu davayı tarafımıza ikame ettiğini, davacının müvekkiline olan borçlarını ödememek ve müvekkilinin haklı alacağını almasını engellemek istediğini, dava dilekçesinde davacılar müvekkilinin hakkında tefecilik ile işgal ettiğini ileri sürerek savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını belirttiğini, savcılıkta bulunan ... sayılı soruşturma dosyası hakkında takipsizlik kararı verildiğini, kötü niyetle açılan işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davacı aleyhine senet bedelinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, davalı, █████/2018 keşide tarihli 4.000,00.TL bedelli, █████/2018 keşide tarihli 4.000,00 TL bedelli ve █████/2018 keşide tarihli 4.000,00 TL bedelli senetlere dayanarak davacılar hakkında ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, davacılar, takibin haksız ve mesnetsiz olup davalıya herhangi bir borçlarının bulunmadığını, davalı ile aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, takip konusu senetlerin davalının eşi olan ...'den faizle aldığı aylık ödemeleri karşılığında verdiğini, davacı ... tüm ödemeleri yapmasına rağmen davalının resmi nikahlı eşi olan ...'in senetleri iade etmediğini, davalı ...'e ciro etmek sureti ile takibe koyduğunu belirterek işbu menfi tespit davasını açtığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalının eşi ... hakkında takipsizlik kararı verildiğini, ...'in tefecilik yaptığına dair herhangi bir tespitin bulunmadığını, davacılar takibe konu senetleri ödediklerini iddia etmişlerse de; bu hususta yazılı herhangi bir belge sunmadıkları, dolayısıyla davacıların davaları ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine, 12.000,00.TL nin %20 si olan 2.400,00.TL tazminatın davacılardan alınarak davalıya verilmesine, ... ATM nin ... değişik iş numarası ile █████/2019 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar müvekkillerinin ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalının eşi ... hakkında soruşturma açıldıktan sonra takipsizlik kararı verilmişse de dosya içerisinde ... ifadesi incelendiğinde müvekkilleri ile karşı taraf ... arasında hiçbir borç ilişkisinin olmadığını söylediğini, söz konusu dilekçeye ek olarak, istinaf süresi içinde tehiri icra talebini de sunduğunu, zira Mahkeme kararı, müvekkil aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, bu sebeple müvekkillerinin hak kaybına uğramaması adına istinaf dilekçesinde ek tehiri icra talebiniin sunma gereğinin hasıl olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın kabulü ile ek tehiri icra talebinin kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamıHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" davasıdır.Davacılar tarafından, davalının ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığı, davalı ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı, takip konusu senetlerin davalının eşi olan ...'e faizle aldıkları aylık ödemeler karşılığında verildiği, tüm ödemelerin yapmasına rağmen senetlerin iade edilmediği, eşi olan davalıya ciro edilerek takibe konulduğu iddia edilerek davalıya borcu bulunmadığının tespiti talep edilmiş, davalı ise, ispat yükünün davacıda olduğu, ödemenin yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-925 - ████████ sayılı kararı benzer mahiyettedir.)Somut olayda, davacılar tarafından, takip konusu bonoların alınan borca karşılık verildiği, bonolardan kaynaklanan borcunda ödendiğinin savunulduğu, davada ispat yükünün, bonoların bedelinin ödendiğini iddia eden davacılara ait olduğu, davacıların, ödemeye ilişkin iddialarını HMK.'nun 200. maddesi gereğince yazılı delillerle ispat etmek zorunda olup, bu hususta dosyaya herhangi bir yazılı belge ibraz edilmediği, davacılar tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayete ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcığında kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği, soruşturma kapsamında ...'in ifadesinde 3 senedin ödenmediğini beyan ettiği, tüm dosya kapsamında davacıların ödeme iddiasını 6100 sayılı HMK madde 200 vd. uyarınca usulüne uygun yazılı deliller ile ispat edemediği, tüm bu nedenlerle, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 556,10.TL harcın davacılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin İlk derece Mahkemesince YAPILMASINA,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere karar verildi.█████/2025...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır