Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satıştan kaynaklanan alacağın icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, çekle ödeme iddialarını ve bilirkişi raporunu değerlendiren gerekçeli karar.
Özet: Bu hukuki belge, davacının ticari satıştan kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali davasına ilişkindir; davacı, itirazın haksız olduğunu ve takibin devamını talep ederken, davalı borcun elden teslim edilen bir çekle ödendiğini iddia ederek davanın reddini istemiştir; taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, söz konusu çekin ödeme amacı taşıyıp taşımadığı ve davacı tarafından tahsil edilip edilmediği üzerinde yoğunlaşmış olup, bilirkişi raporu, çeklerin tarafların ticari defterlerinde yer almadığını ve alacağın akıbetinin çekin tahsilat durumuna göre belirleneceğini ortaya koymuştur, bu da mahkemenin itirazın iptali ve takibin devamı hakkında bir karar vermesini gerektirmektedir.
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.SAKARYAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
:VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
:Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının ÖzetiDavacı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen █████/2024 tarihli dava dilekçesi ile özetle; davalı tarafın İcra Müdürlüğü’ ne yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu; davalı taraf tüm ihtarlarıma rağmen borcunu ödememiş olduğundan dolayı kendisi hakkında Sakarya 1.İcra Müdürlüğü’ nün ████████ E. sayılı dosyası kapsamında takibe geçilmiş olduğunu belirterek, borçlunun itirazlarının iptali ile Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün ████████ Esas numaralı takibinin devamına, borçlunun icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesini talep etmiştir.Davalı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen █████/2024 tarihli cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafından icra takibine konu edilen fatura bedeli müvekkili tarafından ödendiğini; Müvekkili, lehtarı olduğu ... tarafından keşide edilmiş ...'ne ait ... seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çek ile ... seri nolu ... vade tarihli ve ... TL bedelli çeki ciro etmek suretiyle davacı şirketin kurucusu ve yetkili müdürü olan ...'e elden teslim ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi ve haksız ve kötü niyetli hareket eden davacının takip konusu alacağın % 20 sinden aşağıya olmamak üzere kötü niyet tazminatı na mahkum edilmesini talep etmiştir.II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları HususlarDava, taraflar arasındaki akdi ilişki gereği düzenlenen fatura bedelinin bakiyesinin tahsili için girişilen takibe yapılan itirazın iptali talebidir.Taraflar arasındaki akdi ilişki, mal teslimi ve ...'ne ait ... seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çekin davacıya teslimi hususları ihtilaf konusu değildir.Uyuşmazlık; davacının talep ettiği alacağın ödenip ödenmediği, ...'ne ait ... seri nolu ... vade tarihli ve ... TL bedelli çekin ödeme amacı ile davacıya teslim edilip edilmediği, çek teslim tesellüm tutanağındaki imzanın davacının yetkilisine ait olup olmadığı hususları ihtilaflıdır.III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:...'ne ait ... seri nolu ... vade tarihli ve ... TL bedelli çekin ödenip ödenmediği hususunda muhatap bankadan bilgi istenilerek ilgili evraklar celp edilmiş ve incelenmiştir.Hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ...'in 20.01.2024 tarihli raporunda; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve delil kuvvetine haiz olduğu, davacının kendi ticari defterlerine göre davalıdan ... TL alacaklı olduğu, davalının kendi ticari defterlerine göre davacıya ... TL borçlu olduğu, davacı ve davalı ticari defterlerinde dava dosyasında yer alan ... ve ... TL tutarlı çeklerin kayıtlara alınmadığı, davalının dava konusu faturaya itirazının bulunmadığı, ödemeye ilişkin itirazı olduğu, davacının çek ödemelerinden TEB ... nolu ... vadeli ... tutarlı çekin kendilerine teslim edilmediği ve buradan hareketle ödenen çek tutarı düşüldükten sonra alacak tutarının 988.400,00 TL olduğunu beyan ettiği ve bahsi geçen çekin sorgulanması neticesinde davacı tarafından çekin tahsil edildiğinin anlaşılması durumunda borç bulunmadığı, çekin tahsil edilmediğinin anlaşılması durumunda ise alacak tutarının 988.400,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar6098 sayılı TBK’nun 133.maddesi "yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur,özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi ya da yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz’’ hükmünü içermektedir.Yargıtay 19 Hukuk Dairesi █████/2017 tarihli ██████████ E. Ve █████████ K. Sayılı ilamında "...Dava tarihi itibariyle somut olayda uygulanması gereken 818 sayılı BK’nun 114. maddesi gereğince “Borcun tecdidi akitten vazıh surette anlaşılmak lazımdır. Hususiyle mevcut bir borç için kambiyo taahhüdünde bulunmak veya yeni bir alacak senedi veya yeni bir kefaletname imza etmek, tecdidi tazammum etmez.” Somut olayda hükme esas alınan ve dava dışı kambiyo senetlerine mahsus yolla takibin dayanağı olan çeklerin borcun yenilenmesi amacıyla verildiğine dair bir sözleşme sunulamadığına göre ortada tecdidin (borcun yenilenmesinin) varlığından söz edilemez. Bunun sonucu olarak davacı tahsilde tekerrür olmamak koşulu ile hem cari hesaba hem de kambiyo senedine dayanarak ayrı ayrı takip yapabilir..." denilmiştir.Yargıtay 11 Hukuk Dairesi █████/2023 tarihli █████████ E. Ve █████████ K. Sayılı ilamında "...Taraflar arasındaki temel ilişki gemi tamiri ile ilgili olup bu husus tarafların da kabulündedir. Tamir bedelinin fatura ve ekindeki ödeme garanti mektubu kapsamında sonradan verilen çeklerle borcun yenilenmediği noktasında Bölge Adliye Mahkemesi ile îlk Derece Mahkemesi arasında uyuşmazlık bulunmakla, 6098 sayılı Kanun’un 133 üncü maddesi “Yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi, ancak taraflann bu yöndeki açık iradesi ile olur. Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi ya da yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi, tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.” hükmüne amirdir. Bu durumda sonradan davacıya verilen çekler mevcut bir borcun yenilenmesi değil, ödeme aracının değiştirilmesi niteliğindedir. ..." denilmiştir.V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki SebeplerKural olarak çek ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun ifası için verildiği kabul edilir. Bunun aksini iddia edenin yazılı delillerle iddiasını ispat etmesi gerekir. Kambiyo vasfını haiz çek mücerretlik ilkesi gereği taraflar arasındaki temel ilişkiden bağımsız olduğundan kural olarak aksinin HMK'nın 201. maddesi hükmü uyarınca yazılı delille ispatı gerekmektedir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalıdan cari hesap alacaklısı olduğu iddiasıyla başlattığı icra takibinin davalının itirazı ile durduğu, itirazın iptali için iş bu davanın ikam edildiği, davalının davaya sunduğu cevap dilekçesinde ve icra dairesine yaptığı itirazında ise ...'ne ait ... seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çek ile ... seri nolu ... vade tarihli ve ... TL bedelli çeki ciro etmek suretiyle davacı şirketin kurucusu ve yetkili müdürü olan ...e elden teslim ettiğini belirttiği; hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği; tarafların usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde ticari ilişkinin, dayanak faturaların kayıtlı olduğu, davacının kendi ticari defterlerine göre davalıdan 1.274.800,00 TL alacaklı olduğu, davalının kendi ticari defterlerine göre davacıya ... TL borçlu olduğu, davacı ve davalı ticari defterlerinde dava dosyasında yer alan 50.000,00 ve 1.200.000,00 TL tutarlı çeklerin kayıtlara alınmadığı, defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibari ile bakiye 988.400,00-TL alacağının bulunduğu dosya arasına aldırılan denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır. Ayrıca muhatap bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta ... seri nolu ... vade tarihli ve ...TL bedelli çekin bankaya ibraz edilmediği, ... seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çekin ödendiği görülmüştür. ...seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çek, davaya konu ilişki nedeni ile alındığı davacı tarafın kabulünde olduğundan bu husus uyuşmazlık konusu yapılmamıştır. ...'ne ait ... seri nolu ... vade tarihli ve ...TL bedelli çekin, davacının davaya ve takibe konu ettiği alacak için verilip verilmediği ve bu borcun ödenmesi amacı ile davacıya teslim edilip edilmediği, davacıya verildiği iddia olunan bu çek mevcut bir borcun yenilenmesi nedeni ile verilip verilmediği hususlarında olduğu anlaşıldığı; taraflar arasındaki ilişki ve bu ilişki nedeni ile davacıya ödenecek miktarı davalının kabulünde olduğu, dolayısıyla da, davacının alacağını ispat ettiği; uyuşmazlığa konu edilen çekin davaya konu borç nedeni ile verildiğini davalı taraf, yazılı delille ispatlamadığı gibi takibin dayanağı olan fatura borcunun yenilenmesi amacıyla verildiği de yazılı delille ispatlamadığı ve bu konuda açık iradeleri bulunduğu kanıtlanamadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne, takibe konu edilen asıl alacak likit olması nedeniyle icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... seri nolu ...vade ve ... TL bedelli çek davacının defterlerinde kayıtlı olmazsa bile çekin anılı borç ilişkisi nedeni ile teslim alındığı hususunun davacının kabulünde olduğu ve bu çekin hamili tarafından tahsil edildiği halde, bu miktar mahsup edilmeden tüm alacak takibe konu edildiği, dolayısıyla da bu çek yönünden davacı tarafın kötü niyetli olunduğu kanaatine varılarak, iş bu miktarın %20 sine tekabül eden kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,Davalı borçlunun Sakarya 1.İcra müdürlüğünün ████████ esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile,Takibin 988.400,00-TL asıl alacak (karşılıksız çek yönünde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) üzerinden devamına,988.400,00.-TL asıl alacağa takdiren %20 sine tekabül eden 197.680,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin ... seri nolu ... vade ve ... TL bedelli çek ile ödeme yapılması nedeniyle bu miktar yönünden davacı tarafın kötü niyetli olunduğundan ...TL miktarın takdiren %20 sine tekabül eden ...TL icra kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 67.517,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 47.195,76-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 150.376,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 32.252,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 20.321,84-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 20.749,44TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 971,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.471,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.713,63-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,Arabuluculuk sarf ücreti olan 3600,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 2.990,16-TL'sinin davalıdan, geride kalan 609,840-TL'sinin ise davacıdan alınarak Haziye irad kaydına,Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ...e-imzaHakim ...e-imza