Sigortasız Tek Günlük Hizmet Tespiti Davasında Bölge Adliye Mahkemesinin Direnme Kararı Üzerine Yüksek Mahkeme İncelemesi
Özet: Davacının 02.04.2018 tarihinde bir gün süreyle sigortasız çalıştığı iddiasıyla açtığı hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin talebi davalı Belediyeye karşı kısmen kabul edip alt işverene karşı reddetmesi, Bölge Adliye Mahkemesinin ise kamu düzeni gereği ilk derece kararını kaldırarak davayı Belediyeye karşı kabul edip diğer alt işverenler yönünden pasif husumet yokluğundan reddetmesinin ardından temyiz incelemesi sonucu bu kararın bozulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin bozmaya direnmesiyle dosya, davalı Belediye ve feri müdahil SGK tarafından direnme kararının temyiz edilmesi üzerine üst mahkemenin incelemesine sunulmuştur.
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.KARAR
: DirenmeİLK DERECE MAHKEMESİ
: Diyarbakır 2. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... İnş. Nak. Sos. Hizm. Ltd. Şti. yönünden reddine karar verilmiştir.Kararın davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine, kamu düzenine aykırılık nedeniyle İlk Derece Mahkemesinin kaldırılarak davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalılar ... İnş. Nak. Sos. Hizm. Ltd. Şti. ile davalı ... İnş. Elek. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.Direnme kararı davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı dava dilekçesinde, davacının davalı Kurum bünyesinde çeşitli alt işverenler nezdinde 02.04.2018 tarihine kadar bahçıvan olarak kesintisiz çalıştığını, davacının 01.04.2018 tarihinde iş akdine son verilmesine rağmen 02.04.2018 tarihinde 1 gün davalı Kurum tarafından sigortasız çalıştırıldığını ileri sürerek sigortasız çalıştırıldığı döneme ait hizmet tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, husumet yönünden müvekkili kurum belediye başkanlığının insan kaynakları ve eğitim daire başkanlığının yazı içeriğinde 01.07.2004-01.04.2018 tarihleri arasında park bahçe ve yeşil alanlar daire başkanlığı tarafından yapılan hizmet alım ihalesi kapsamında son alt işveren ... İnş../... İnşaat İş Ortaklığı bünyesinde çalıştığını, dolayısıyla husumetin her bir şirkete ayrı ayrı yöneltilmesi gerektiğini, davacının işe giriş ve çıkışlarının SGK'ya bildiren ve prim ödemesinin dava dışı şirket ortaklığı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.2.Davalı Taştepe şirketi vekili cevap dilekçesinde, davacının müvekkili şirket bünyesinde 23.01.2017 ile 01.04.2018 tarihleri arasında bahçıvan olarak çalıştığını, davacının iş akdinin 696 sayılı KHK'nın 127 inci maddesi ile 375 sayılı KHK'ye eklenen geçici 24 üncü maddesi belirlenen koşulların oluşmaması nedeniyle sona erdirildiğini, bu KHK'nın yayımlanmasından sonra müvekkili şirketin diğer davalı ... Belediyesindeki taşeronluk faaliyetlerinin sona erdiğini, davacının iş akdinin kod 40 sebebiyle 01.04.2018 tarihinde sona erdirildiğini, davacının 02.04.2018 günü müvekkili şirket bünyesinde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.3.Fer'i müdahil ... cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece davalı ... Belediyesi yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 02.04.2018 tarihinde 1 gün süreyle davalı ... Belediyesi'nde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve bildirilmeyen 1 günlük hizmetinin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davalı ... İnşa. Ltd. Şti. bakımından davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, eksik inceleme araştırma neticesinde hüküm kurulduğunu, kamu düzeni kapsamında inceleme yapılması gerektiğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.2.Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde, Mahkemece verilen kararın doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacının davalı ... Belediyesinin park ve bahçe işlerinde ihale ile faaliyette bulunan alt işveren şirket bünyesinde çalıştığı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname düzenlemesi sonrası alt işveren .../... iş ortaklığı bünyesinde Kuruma bildirimi yapılmış olan hizmetlerinin bulunduğu, alt işverende çalışan işçilerin kadroya geçirilmesi sürecinde davacının da kadroya geçme başvurusunun bulunduğu, ancak davacının başvurusunun asıl işverence kabul görmeyerek iş akdinin alt işveren firma tarafından 01.04.2018 tarihinde feshedildiği, yapılan feshin davacı işçiye bildirilmediği, işçinin bu şekilde davalı asıl işveren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi yetkililerinin emir ve talimatları doğrultusunda 02 Nisan 2018 tarihinde de fiilen çalışmaya devam ettiği, tanıklar ile aynı dönemde çalışan kamu tanığı olarak dinlenen davalı ... Belediyesi yetkili memur ve idarecilerinin; işyerine ve davacının çalışmasına ilişkin somut ve net anlatımları ile tüm dava dosyası kapsamı dikkate alınmak sureti ile davacının davalı işverene ait işyerinde 02.04.2018 tarihinde hizmet akdine tabi bir şekilde çalıştığı belirgin olup ve tüm bu deliller bir arada değerlendirildiğinde davacının 02.04.2018 tarihinde 1 gün süre ile davalı ... Belediyesi başkanlığı bünyesinde fiili çalıştığının kabulüne ilişkin İlk Derece Mahkemesinin kararı yerindedir.Ne var ki Mahkemece yargılama aşamasında ... İnş. Elek. Nak. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. davaya dahil edilmesine rağmen hüküm kısmında hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmediği göz önüne alındığında infaza elverişli olmayan karar verilmesi hatalı olup Dairemizce ilgili şirket husumet düşmediğinden hakkında hüküm oluşturularak bu husus düzeltilmiştir.Bu nedenle davalı ... Belediyesi başkanlığı vekilinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddi ile birlikte kamu düzeni açısından resen HMK 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ..." gerektiği gerekçesiyle, davalı vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin ayrı ayrı esastan reddi ile 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık yönünden re'sen yapılan inceleme neticesine göre aynı Kanunun 353/1-b.2 maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,Davanın kabulü ile1.Davanın davalı ... yönünden kabulü ile davacının 02.04.2018 tarihinde 1 gün süre ile davalı ... nezdinde çalıştığının, Kuruma bildirilmeyen 1 günlük hizmetin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine,2-Davalı ... İnş. Nak. Sosyal Hiz. Peyzaj Makine Elektrik San. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... İnş. Elek. Nak. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine, karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Daire bozma ilamında; davacının ... bünyesinde, ihale yolu ile hizmet alımı yapılan alt işverenler nezdinde 02.04.2018 tarihine kadar ile çalıştığı, 01.04.2018 tarihinde iş akdinin sona erdirildiği ancak iş akdinin sona erdirildiği bildirilmediğinden 02.04.2018 tarihinde çalışmaya devam ettiğini, dolayısıyla 1 gün boyunca davalı ... tarafından sigortasız çalıştırıldığını iddia ettiği ve 02.04.2018 tarihine kadar Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi nezdinde çalıştığının tespitine, aksi kanaatte olunması halinde ise 01.04.2018-02.04.2018 arasında ise Taştepe Ltd. Şti. tarafından yatırılmayan primlerinin yatırılması talebinde bulunduğu, davalı ... ile davalı ... iş ortaklığı ile 01.03.2017-28.02.2018 arası döneme ilişkin temizlik ihalesi nedeniyle sözleşme akdedildiği, davacının hizmet döküm cetveline göre en son 01.03.2018-01.04.2018 tarihleri arasında 73927 sicil no.lu ... Tem. Tic. Ltd. Şti. nezdinde sigortalılığının bulunduğu, öte yandan davalı ... Tem. Ltd. Şti.'nin dosyaya sunduğu puantaj cetvellerine göre, ... Ltd. Şti.'nin yukarıda anılan sözleşmeden sonraki dönem olan davalı ... nezdinde 01.03.2018-30.04.2018 tarihleri arasında bu işi devam ettirdiği, öte yandan davalı Belediyenin Mahkemeye gönderdiği müzekkere cevabında alt işverenler nezdinde çalışan davacının kadrolu işçi statüsüne geçmek için yaptığı başvurunun güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olması nedeniyle reddedildiği, anılan reddi de içeren ... tespit komisyon kararının 02.04.2018 tarihli kararının aynı tarihte belediyenin web sayfasında yayınlandığının, Mahkemece belediyeye duyurunun web sayfasında hangi saatte yayınlandığının sorulduğunun ancak belediyenin bu konuda Mahkemeye bilgi vermediğinin, buna karşın bir kısım tanıkların 02.04.2018 tarihinde akşam mesai saati sonrası yayınladığı yönünde beyanlarının olduğu davacı tanığı, bordro tanığı ve belediye çalışanlarının dinlendiği buna göre Mahkemece, öncelikle dava konusu dönemi kapsar şekilde yapılmış sözleşme, ihale evrakı, puantaj cetvelleri getirtilmeli, puantaj cetvellerinde adı geçenlerin beyanları alınmalı, davacının dava konusu dönemde çalışma olgusu ve hangi işverenlik nezdinde çalışmaların geçtiği gerçekleştiği tereddütsüz şekilde ortaya konulmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme KararıBölge Adliye Mahkemesi kararı ile davacının hüküm altına alınan 02.04.2018 tarihinde tüm dosya kapsamı dikkate alındığında ve aynı tarihe yönelik davalı ... aleyhine açılan çok sayıda benzer dosyada iş yerinde çalışma olduğunun sabit olduğu gerekçesiyle işçilerin taleplerinin kabul edilmesine ilişkin kararların (Yargıtay 10 H.D., 25.10.2021 tarihli ve █████████ E., ██████████ K., Yargıtay 10 H.D., █████/2021 tarihli ve █████████ E., ██████████ K., Yargıtay 10 H.D., 12.07.2023 tarihli ve █████████ E., █████████ K., Yargıtay 10 H.D., 15.12.2022 tarihli ve ██████████ E., ██████████ K. sayılı kararları) Yargıtay ilgili Dairesince onanması neticesinde hukuki güvenlik ilkesi göz önüne alınarak davacının davalı ... bünyesinde 02.04.2018 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesince yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı ... vekili dilekçesinde; eksik inceleme araştırma neticesinde hüküm kurulduğunu, kamu düzeni kapsamında inceleme yapılması gerektiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.Fer'i müdahil SGK vekili dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın doğru olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. UyuşmazlıkUyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.D. Gerekçe1. İlgili Hukuk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.2. DeğerlendirmeDavalı ...'nın cevabı yazısı, dinlenen davacı tanıkları, bordro tanıkları ve kamu tanıklarının beyanlarından davacının davalı ... Belediyesinin park ve bahçe işlerinde ihale ile faaliyette bulunan alt işveren şirket bünyesinde çalıştığı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname düzenlemesi sonrası alt işveren ... Ltd. Şti. bünyesinde Kuruma bildirimi yapılmış olan hizmetlerinin bulunduğu, alt işverende çalışan işçilerin kadroya geçirilmesi sürecinde davacının da kadroya geçme başvurusunun bulunduğu, davacının başvurusunun davalı ... tarafından kabul edilmediği, kabul edilmeyenlerin listesinin 02.04.2018 tarihinde yayınlandığı, davalı asıl işveren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinde 02 Nisan 2018 tarihinde de fiilen çalışmaya devam ettiği anlaşılmakta olup direnme kararındaki gerekçeler ve emsal dairemiz onama kararları gözetildiğinde direnme kararının yerinde olduğu, Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, gönderilmesine,02.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.