yolcu otobüsü kazasında anne kaybı nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, ilk derece ve istinaf kararı sonrası tazminat miktarının temyiz yoluyla incelenmesi.

Yolcu otobüsü kazasında anne kaybı nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, ilk derece ve istinaf kararı sonrası tazminat miktarının temyiz yoluyla incelenmesi.

Özet: Davacının annesinin trafik kazasında vefatı üzerine açtığı manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabulle 70.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, her iki tarafın istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi ilk derece kararını kaldırarak yeniden kısmen kabul kararı vermiş olup, bu kararın davalı vekilince temyiz edilen kısmının miktar itibarıyla kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle temyiz dilekçesi reddedilirken, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek dosyanın esastan incelemesine geçilmiştir.

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, ████████ Karar

HÜKÜM

: Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Ankara 1. Tüketici Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Bölge Adliye Mahkemesince hüküm altına alınan ve davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 25.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.08.2017 tarihinde Eskişehir ilinden Ankara iline seyir halindeyken sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki yolcu otobüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüj beton ayağına çarpması sonucu tek taraflı ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda otobüste yolcu bulunan müvekkilinin annesinin vefat ettiğini, ölümden dolayı müvekkilinin manevi zarara uğradığını, kazanın oluşumunda kuralları ihlal ettiğinden araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davalı Art IVF Rize Klinik Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti'nin aracın işleteni, diğer davalı şirketin ise aracın bağlı bulunduğu teşebbüs olduğunu, bu nedenle müvekkilinin zararından sorumlu bulunduklarını ileri sürerek, 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan araç malikinin diğer davalı olduğunu, aracın sigortalı bulunduğunu, kazaya ilişkin kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, manevi tazminat talebinin zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, talep edilen manevi tazminat miktarının manevi tazminatın hukuki niteliği olan ceza, telafi veya tatmin görüşü ile bağdaşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalı şirket cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının annesinin 24.08.2017 tarihinde Eskişehir istikametinden Ankara istikametinde seyretmekte olan 53 DJ 338 plakalı Pamukkale Turizm logolu otobüsün Trafik Vakfı Köprüsü "Sincan" orta direğine çarpması sonucu meydana gelen kazada vefat ettiği, 08.09.2017 tarihli mirasçılık belgesi ile geride ... ve ... isimli çocuklarının kaldığı, davacının müteveffa'nın oğlu olduğu, meydana gelen kazada dava dışı müteveffa sürücü ...'ın asli derecede tam kusurlu olduğunun Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ soruşturma sayılı dosyasında alınan 30.10.2017 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiği; davacının annesini kaybetmesi nedeniyle manevi tazminat davası açtığı, o halde meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da göz önünde tutularak olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen miktarda, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 70.000,00 TL'nin 24.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; takdir edilen manevi tazminatın düşük olduğunu, müvekkilinin kurban bayramında annesi ile bayramlaşmaya hazırlanırken vahim şekilde ölümü ile karşılanmasının müvekkilini derinden üzdüğünü, ayrıca manevi tazminatın önleme ve caydırma unsurunun yerine getirilmediğini ileri sürerek kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; takdir edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ve hukuki niteliği olan ceza, telafi veya tatmin görüşü ile bağdaşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının annesi Hatice Vatansever davalıların işleteni ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs oldukları araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada vefat ettiği, kaza tarihinde davacının murisi 65 yaşında olup, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığı, kaza neticesinde araç sürücüsü dahil 6 kişinin hayatını kaybettiği, 35 kişinin ise yaralandığı, takdir edilecek manevi tazminatın, zarar sorumlusunu fakirleştirmemesi, manevi acıları kısmen de olsa gidermesinin yanında kamuoyu ve sosyal vicdanda da kabul görmesi gerektiği, bu yönlerden değerlendirildiğinde, somut olayda hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı, olayın oluş şekli, olay tarihi, sosyal ve ekonomik koşullar, kaza nedeniyle çok sayıda kişinin ölmesi ve yaralanması karşısında davalıların sorumlu oldukları maddi ve manevi zararlar dikkate alındığında yüksek bulunduğu, Dairelerince açıklanan hususlar gözetildiğinde davacı için 25.000,00 TL manevi tazminatın, somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun görüldüğü, bu miktarın ilk derece mahkemesi kararını istinaf eden davalı şirket yönünden hüküm altına alındığı, araç işleteni olan davalı Art IVF Rize Klinik Sağl.Hizm.Tic.Ltd.Şti., hakkında kurulan hükme yönelik istinaf kanun yoluna başvurmamış olup, bu nedenle anılan şirket yönünden ilk derece mahkemesi kararına ilişkin bir istinaf incelemesi yapılması mümkün olmadığından, Dairelerince davalı işleten yönünden ilk derece mahkemesi gibi hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı A Pamukkale Turizm Taşımacılık Tic. ve Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, davanın kısmen ile 70.000,00 TL (davalı A Pamukkale Taşımacılık Turizm Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 25.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) manevi tazminatın olay tarihi olan 24.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının müvekkilin uğramış olduğu elem ve ızdırabı artırdığını, kararda sadece davalıların kusuru sebebiyle meydana gelen kazada çok fazla mağdur olması sebebi ile ilk derece mahkemesinin hükmettiği manevi tazminat tutarının fazla olduğu beyan edilmiş olup, hiçbir hukuki veya maddi gerekçe gösterilmediğini, taleplerinin 300.000,00 TL olduğunu ve ilk derece Mahkemesinin hükmettiği 70.000,00 TL'nin ne müvekkilini zenginleştirecek miktarda olduğunu ne de davalıları fakirleştirecek miktarda olduğunu, müvekkilinin, kurban bayramında annesi ile bayramlaşmaya hazırlanırken vahim şekilde ölümü ile karşılaşmasının müvekkilini derinden üzdüğünü, bu vahim olayın müvekkilinin yaşam sevincini yitirmesine sebep olduğunu manevi tazminatın amacı; bir zenginleşme değil zarar görenin yaşamış olduğu elem ve ıstırabı bir nebze olsun hafifletmek olduğunu, fakat istinaf dairesinin hükmettiği bu çok düşük manevi tazminat tutarı müvekkilinin uğramış olduğu büyük elem ve acıyı karşılamakta yetersiz kaldığını, manevi tazminatın önleme ve caydırma unsurunun yerine getirilemediğini, Bölge Adliye Mahkemesin temyize konu kararında vermiş olduğu 25.000,00 TL’lik manevi tazminat tutarının caydırıcılıktan ve müvekkilin uğramış olduğu manevi zararları gidermekten uzak olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Olay tarihinde murisin kusursuzluğu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince takdir edilen miktarın makul ve hakkaniyete uygun olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı A Pamukkale Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. temyizi yönünden;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davacı temyizi yönünden;

1. Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.