kgsaat kompakt granül plastik dönüşüm makinesi kapasiteli nakit kayseri makine

Anahtar kelimeler: Kgsaat Kompakt Granül Plastik Dönüşüm Makinesi Kapasiteli Nakit Kayseri Makine

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2026

ESAS NO

: ████████ D.İş

KARAR NO

: ████████ D.İş

TALEP

: İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesiyle:

"...AÇIKLAMALAR

1-) Müvekkil şirket ile karşı taraf arasında akdedilen satış sözleşmesi uyarınca, toplam 28.120.000,00 TL bedel karşılığında "900 - 1100 kg/saat kapasiteli Kompakt Granül Hattı" (Plastik Geri Dönüşüm Makinesi) satın alınmış ve makine müvekkile ait işyerine kurulmuştur. Satış bedelinin 10.000.000,00 TL’lik kısmı nakit ve araç devri(İncesu Noterliğinin... tarih... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile devir yapılmıştır) yoluyla peşin ödenmiş, bakiye tutar için ise çekler teslim edilmiştir. Bu husus taraflarca imza altına alınan teklif dosyası ile sabittir. Bu zamana kadar çekler karşı tarafça tahsil edilmiştir.

2-) Makine teslim edildiği günden itibaren hiçbir zaman sözleşmede taahhüt edilen kapasiteye ulaşamamış ve sürekli arızalar vererek üretim sürecini durdurmuştur. Bu durum, müvekkilin üretim faaliyetlerinin aksamasına, üretim planlarının iptaline, müşteri taahhütlerinin yerine getirilememesine ve ciddi ticari kayıpların doğmasına sebebiyet vermiştir. Bunun üzerine Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ D. İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 10.04.2026 tarihli bilirkişi raporu ile makinedeki ayıplar teknik ve hukuki olarak somutlaşmıştır.

3-) Bilirkişi raporunda açıkça belirtildiği üzere makinedeki bir kısım ayıplar;

İmalat, tasarım ve montaj kaynaklı ağır kusurlar mevcuttur.

Lazer elek sistemi çalışmamakta, elekler patlamakta ve kaplin bağlantıları kırılmaktadır.

Sözleşmede ... marka sürücü kullanılacağı taahhüt edilmesine rağmen farklı ve kalitesiz parçalar kullanılmıştır.

... ve rezistanslar sürekli patlamakta, makine devamlı arıza vermekte ve iş güvenliği riski oluşturmaktadır.

Otomatik filtre burçları sıkmakta, sistem sürekli kilitlenmekte ve makinenin çalışmasına engel olmaktadır.

Kapatma noktalarından hammadde sızmakta, soğutma bölümlerinde basınç birikmekte ve sistem sağlıklı işlememektedir.

3-) Söz konusu raporun sonuç kısmında, bu ayıpların basit bir gözden geçirme ile tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ancak makinenin kurulumu ve çalıştırılmasıyla ortaya çıkabileceği, dolayısıyla ayıpların "Gizli Ayıp" niteliğinde olduğu, makinenin bu haliyle çalıştırılmasının uygun olmadığı kesin olarak saptanmıştır. Bu ayıplar, makinenin kullanım amacını ortadan kaldırmakta ve müvekkilin ondan beklediği ekonomik faydayı imkansız hale getirmektedir.

4-) Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih ...yevmiye numaralı ihtarname ile "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirilerek sözleşmeden dönme" seçimlik hakkını kullanılmıştır.

5-) Müvekkil şirket adına hukuki yollara başvurulacaktır. Davanın ticari bir dava olması, dava şartı arabuluculuk ve anlaşmama halinde açılacak davaların zaman alacak olması karşısında ... Bankasına ait █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı, █████/2026 tarih ... numaralı çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebimiz bulunmaktadır.

6-) HMK m. 389/1'e göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zarlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallarendi uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Yaptırılan delil tespiti ile makinede gizli ayıbın varlığının tespit edildiği, makinenin bu haliyle çalıştırılmasının uygun olmadığı göz önüne alındığında müvekkil bu zamana eksiksiz yaptığı ödemeler karşılığında beklenen ekonomik faydayı elde edemediğini ancak buna karşın karşı tarafın bu zamana kadar çekleri haksız olarak tahsil ettiği ve tedbir kararı verilmez ise tahsil etmeye devam edeceği aşikardır.

HMK m. 390/2 uyarınca talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. HMK m. 390/3. maddesine göre tedbir talep eden taraf dilekçesinde ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ekte yer alan teklif dosyası, delil tespiti ile alınan bilirkişi raporu ve diğer deliller ihtiyati tedbir talebimiz için yeterli ispatın gerçekleştiğinden tedbir talebimizin kabulüne karar verilmesini talep ederiz.

HUKUKİ DELİLLER

Fazla ilişkin ve mukabil delil sunma hakkımıza saklı kalmak kaydı ile;

"TEKLİF DOSYASI" başlıklı sözleşme/onaylı teklif formu (ekte sunulmuştur)

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ D. İş sayılı dosyası (Bilirkişi raporu ekte sunulmuş olup gerekli görülmesi halinde ilgili mahkemeden celp edilmesi talep olunur)

İncesu Noterliğinin ... tarih... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi (Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ D. İş dosyası içerisindedir)

Ödeme belgeleri ve çek suretleri (ekte sunulmuştur)

Taraflara ait ticari defterler (Gerekli görülmesi halinde hazır edilebileceği gibi bilirkişiler tarafından yerinde incelenmesi talep olunur)

Bilirkişi incelemesi,

Keşif,

Tanık, Yemin, İsticvap, Mahkeme Kararları, Doktrin ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil.

NETİCE VE TALEP

Yukarıda arz ve izah edilen ve Mahkemenizce re’sen nazara alınacak sair nedenlerle Müvekkil şirket tarafından karşı taraf lehine keşide edilen;

... Bankasına ait █████/2026 tarih... numaralı,

... Bankasına ait █████/2026 tarih ... numaralı,

... Bankasına ait █████/2026 tarih ... numaralı çeklerin öncelikle teminatsız, kabul edilmezse ise belirlenen teminat karşılığında karşı tarafa ödenmesi ile icra işlemlerinin başlatılmasını önlemek amacıyla tedbir talebimizin kabulü ile çeklerin tedbiren ödenmemesine, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkeme █████/2026 tarihli gerekçeli kararı ile;

"...GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, HMK 389 vd maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla çeke ödeme yasağı konulması istemine ilişkindir.

HMK'nun 389/1. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nun 390/2. maddesi göre de talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. HMK'nun 392, maddesine göre ise mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmaksızın ihtiyati tedbire karar verebilir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi için "yaklaşık ispat" yeterlidir, yani çekişmeli vakanın gerçeğe yakın bir derecede kanıtlanması esastır. Mahkeme mevcut delillere göre tedbir isteyenin hakkını muhtemel görmeli ve tedbir verilmesini icap ettiren sebeplerinde varit görülmesi gerekir.

HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir isteğinin haklılığı konusunda tam kanaat değil kuvvetle muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüş olup, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğu kabul edilmekle birlikte zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimali gözardı edilmemelidir, bu sebepledir ki davacının haksız olma ihtimali dikkate alınarak HMK'nun 392. maddesi uyarınca teminat alınması gerekir.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar, yasa maddeleri, değişik iş başvuru dilekçesi ve ekinde sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde; ihtiyati tedbir talep edenin talep dilekçesinde 6 adet çekin teklif sözleşmesi kapsamında karşı yana teslim edildiğini, ancak karşı tarafın talep edene sözleşme kapsamında toplam 28.120.000,00-TL bedelli karşılığında "900-1100 kg/ saat kapasiteli Kompakt Granül Hattı" (Plastik Geri Dönüşüm Makinesi) satın alınmış ve makine talep edene ait işyerine kurulduğu, satış bedelinin 10.000.000,00-TL'lik kısmı nakit ve araç devri (İncesu Noterliğinin ... tarih... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi) yoluyla peşin ödendiği, bakiye tutar için ise çekler teslim edildiği, bu husus taraflarca imza altına aldığı ve bu zamana kadar çekler karşı tarafça tahsil edildiğini, karşı tarafça makine teslim edildiği günden itibaren hiçbir zaman sözleşmede taahhüt edilen kapasiteye ulaşamadığını ve sürekli arızalar vererek üretim sürecini durdurduğunu, bu sebeple talep edenin üretimine zarar verdiğini ve azalttığını, bunun üzerine mahkememize açılan ████████ D. İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 10.04.2026 tarihli bilirkişi raporu ile makinedeki ayıplar teknik ve hukuki olarak somutlaştığından, talep eden adına hukuki yollara başvurulacağından, davanın ticari bir dava olması, dava şartı arabuluculuk ve anlaşmama halinde açılacak davaların zaman alacak olması karşısında ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan... seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan ... seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan ... seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan ...seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan ... seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesine ait, keşide yeri Kayseri, keşide tarihi █████/2026 olan ... seri numaralı 1.510.000,00-TL bedelli çeklerin ödenmemesi için için ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenilmiş ise de bahse konu çeklerin sözleşme kapsamında verilip verilmediği konusunda ispat yükünün talep edene ait olduğu, dilekçe ekinde yalnızca Teklif Dosyası başlıklı sözleşme sureti, bilirkişi raporu, ödeme belgeleri, çek suretleri, Kayseri 13. Noterliği'nin ... tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamesi sunulduğu, bunun haricinde başkaca yazılı delilin bulunmadığı, çeklerin bahsi geçen ticari ilişki sebebiyle karşı yana verildiğine ilişkin yaklaşık ölçüde ispat konusunda kanaat verecek delil ibraz edilmediği anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin HMK'nun 389. maddesinde belirtilen yasal koşulların bulunmaması nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiştir.

KARAR

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati tedbir yoluyla çeklere ödeme yasağı konulması talebinin REDDİNE,

2-Karardan bir suretin taraflara tebliğine, masrafın talep edenin yatırdığı avanstan karşılanmasına,,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı ,ihtiyati tedbir talep eden şirket vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde;

"...AÇIKLAMALAR

Yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir yoluyla çeklere ödeme yasağı konulması talebinin reddi kararı usul ve yasaya aykırıdır. Yerel Mahkemece "çeklerin ticari ilişki nedeniyle verildiğine dair yaklaşık ispat sağlanamadığı" yönündeki gerekçesi delillerin takdirinde hataya düşüldüğünü göstermektedir.

Müvekkil karşı taraftan aldığı makine ile alakalı olarak Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Değişik İş Esas sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırmış, 10.04.2026 tarihli bilirkişi raporu ile makinede imalat, tasarım ve montaj kaynaklı ağır kusurlar olduğu, vaat edilen kapasiteye asla ulaşılamayacağı ve iş güvenliği riski bulunduğu netice itibariyle de ayıpların gizli ayıp olduğu teknik olarak saptanmıştır. Müvekkil şirket, ağır gizli ayıplar barındıran makine nedeniyle Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile TBK m. 227 uyarınca "sözleşmeden dönme" seçimlik hakkını kullanmıştır. Sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasıyla sözleşme ilişkisi geçmişe etkili olarak sona erer. Bu durumda, teslim edilen çeklerin dayanağı olan "temel alacak" ortadan kalktığı için çekler "bedelsiz" hale gelmiştir.

İhtiyati tedbir yargılamasında, asıl yargılamadan farklı olarak "tam ispat" değil, HMK m. 390/3 uyarınca "yaklaşık ispat" ölçüsü aranır. Yaklaşık ispat, hakimin uyuşmazlık konusu vakıanın doğruluğu hakkında kesin bir kanaate varmasını değil, o vakıanın gerçekleşme ihtimalinin gerçekleşmeme ihtimalinden kuvvetle muhtemel olduğunu saptamasını ifade eder. Dosya kapsamındaki somut somut deliller uyuşmazlık konusu çeklerin taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu makine satımından kaynaklandığını ispat etmeye fazlasıyla yeterlidir. Taraflar arasında akdedilen "..." başlıklı satış sözleşmesinde makine bedelinin bir kısmı peşin (nakit ve araç devri) ödendiği, kalan bakiyenin ise çeklerle ifa edileceği kararlaştırılmıştır. Karış yana verilen çeklerin tutarları sözleşmedeki bakiye borç ve ödeme takvimi ile matematiksel ve kronolojik olarak tam uyum içinde olduğunu anlaşılmaktadır.

Benzer bir olayda Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin █████/2020 tarihli, ████████ D. Esas ve ████████ D. Karar sayılı ilamında; taraflar arasındaki sözleşmeye konu edimlerin karşı tarafça yerine getirilmediği ve işin yalnızca %10’luk kısmının tamamlandığının delil tespitiyle belirlendiği olayda, HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kabul edilmiştir. Mahkeme, davanın esası yönünden haklılığın kuvvetle muhtemel görülmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması nedeniyle, uyuşmazlığa konu çekin lehtar şirket tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı tesis etmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamında "...dava dilekçesi ekinde sunulan 200.000,00-TL tutarlı sipariş formunun 21.01.2022 olduğu,siparişe konu malların" muhtelif miktar ve ebatlarda rottan takım, salıncak,çay seti vs." olduğu, sipariş formunda, 5000,00-TL'nın kapora olarak verildiğinin, 30.000,00-TL'nin kredi kartından çekilmek suretiyle ödeneceğinin, 20.000,00-TL'nin ise vakit ödeneceğinin yazılı olduğu, sipariş formunun atında davalının kaşe ve imzasının bulunduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan çeklerden ilkinin keşide tarihinin 31.03.2022 olduğu, çeklerin toplam bedeli ile,sipariş formunda gösterilen ödemelerden sonra kalan bakiye 155.000,00-TL'nin uyumlu olduğu görülmüş olup, yukarıda detaylı olarak ifade edildiği üzere; keşidecinin temel ilişkide borçlu olmadığını, örneğin satılan malın teslim edilmediğini öne sürerek muhatap bankanın lehtara çek bedelini ödemesini engelleyemeyeceği, bu konuda yapabileceği yegane şeyin, çekin bankaya ibrazından önce mahkemeye başvurarak muhatap banka tarafından çek bedelinin lehtara ödenmesini önleme hususunda ihtiyatî tedbir kararı verilmesini istemek olduğu, aksi takdirde bedelsiz olduğu iddia edilen çekin banka tarafından lehtara ödeneceği ve keşidecinin bundan zarar göreceği, başka bir koruma yolu da bulunmadığına göre, bu hususta yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmesi halinde ihtiyatî tedbir kararı verilebileceği, dava konusu çeklerin avans çeki olduğuna dair yazılı bir sözleşme ibraz edildiği, davacı tarafça sunulan sözleşme ve çek fotokopilerinin bu aşamada yaklaşık ispata elverişli olduğu, davalı tarafça davaya cevap verilmediği anlaşılmakla, mevcut delil durumuna göre eldeki davanın menfî tespit davası olması nedeniyle bu davaya özgü ispat kuralları da nazara alınarak, telafisi imkansız zararlara yol açılmaması bakımından davalı lehtar tarafından başlatılması muhtemel icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir..." denmektedir. Görüleceği üzere sipariş formundaki bakiye tutar ile çeklerin toplam bedelinin uyumlu olması ve avans çeki olduğuna dair sözleşme ibraz edilmesi yaklaşık ispat için yeterli görülerek tedbir talebi kabul edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin █████/2022 tarihli ████████ Esas ████████ Kararında "...Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ışığında, davacı, tedbire konu 2 çekin, dava dışı şirket ile yapılan taş ocağının dekapaj işinin yapılması için davalı ile imzalanan iş makinesi hizmeti sunma sözleşmesi kapsamında verildiğini, ancak dava dışı şirket ile yapılan sözleşmenin iptal edilmesi nedeniyle davalıdan kiralanan iş makinesinin teslim edilmediği, senetlerin bedelsiz iddiası ile ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir. Talep konusu senetlerin sözleşmeye istinaden verildiği hususu bu aşamada tam olarak ispat edilememiş ise de dosyaya sunulan iş makinesi kiralama sözleşmesi incelendiğinde; ilk ay kira bedelinin çek ile alınacağı sonraki takip eden aylarda nakit ile alınacağı kararlaştırılmış olduğu, çek bedellerinin kira bedelinin üstünde olmadığı görülmüştür. Yukarıda açıklandığı üzere ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için hiçbir zaman tam bir ispat seviyesi aranmadığı, yaklaşık ispat ölçüsünün yakalanması yeterli olduğu, bu itibarla davacı vekilinin dava dilekçesine eklediği deliller ve iddiaları talep edilen tedbir için bu aşamada yaklaşık ispat koşulunu gerçekleştirmiş olup tedbir kararı verilmemesi halinde telafisi imkansız zararların doğma ihtimali gözetildiğinde mahkemece İİK 72/2 maddesi uyarınca teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken istemin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur..." denmektedir.

Kambiyo senetleri her ne kadar mücerret olsa da, lehtar ile keşideci arasındaki doğrudan ilişkide temel borç ilişkisindeki sakatlıklardan kaynaklı (ayıplı ifa gibi) çeklerin bedelsiz kaldığı ileri sürülebilir. 28 milyon TL üzerinde bir yatırım yapan müvekkilin, aynı dönemde satıcıya bu büyüklükte başka bir borcunun bulunması hayatın olağan akışına aykırıdır. Ticari teamüller de dikkate alındığında peşin yapılan ödemen ile çeklerin miktarı, bunların sözleşme bedeliyle uyumu ve ayıplı ifanın bilirkişi raporuyla saptanmış olması tedbir talebi için fazlasıyla yeterlidir. Yerel mahkemenin, bu denli somut belgeler karşısında daha fazla delil arayışına girmesi, ihtiyati tedbirin amacına ve "yaklaşık ispat" kuralına açıkça aykırılık teşkil etmektedir

İhtiyati tedbir müessesesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 389. ve devamı maddelerinde "geçici hukuki koruma" başlığı altında düzenlenmiş olup; temel amacı, kesin hükme kadar geçen süre zarfında hakkın elde edilmesini güvence altına almak ve yargılama sonunda verilecek hükmün etkisiz kalmasını önlemektir. Yerel mahkemenin ihtiyati tedbir talebini reddeden kararı, hem kanunun açık lafzına hem de ticari hayatın gerçeklerine riskine aykırıdır. Kanun koyucu, HMK m. 389/1 hükmünde ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için üç temel hâl öngörmüştür;

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması,

Hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hâle gelmesi,

Gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi.

Somut olayda, bilirkişi raporuyla saptanan ağır gizli ayıplar nedeniyle müvekkil şirket TBK m. 227 uyarınca "sözleşmeden dönme" hakkını kullanmıştır. Sözleşmeden dönme hakkı bozucu yenilik doğuran bir hak olup, kullanıldığı andan itibaren taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi geçmişe etkili olarak sona erdirir ve çeklerin dayanağı olan temel alacağı (bedeli) ortadan kaldırarak çekleri "bedelsiz" hale getirir. Bedelsiz kalmış ve iadesi gereken çekleri tahsil etmeye devam etmesi, müvekkilin hak arama hürriyetini ve nihai kararın icra edilebilirliğini doğrudan tehlikeye düşürmektedir. İhtiyati tedbirin en önemli gerekçelerinden biri, "objektif bir zararın doğma olasılığı"dır. 28 Milyon TL gibi büyük bir yatırımın karşılığında teslim edilen makinenin, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere "imalat ve tasarım hatası" nedeniyle çalışmaması, müvekkilin üretim kapasitesini felç etmiştir. Bilirkişi raporuyla sabittir ki makinenin bu haliyle çalıştırılması uygun değildir. Bir yandan üretim kaybı ve kâr mahrumiyeti yaşayan müvekkilin, diğer yandan bedelsiz kalan çekler için milyonlarca liralık nakit çıkışı yapmaya zorlanması, şirketin ticari geleceğini ve ekonomik bütünlüğünü tehdit eden "telafisi imkânsız" bir zarardır. Müvekkil, ayıplı mal nedeniyle ödemek zorunda kalacağı bedelsiz çeklerin durdurulması ve malvarlığının haksız yere azalmasının önüne geçilmesi önem arz etmektedir.

NETİCE VE TALEP

:Yukarıda arz ve izah edilen ve Mahkemenizce re’sen nazara alınacak sair nedenlerle istinaf başvurumuzun KABULÜ ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Değişik İş E. ████████ Değişik İş K. Sayılı ilamının kaldırılarak Müvekkil şirket tarafından karşı taraf lehine keşide edilen;

... Bankasına ait █████/2026 tarih... numaralı,

... Bankasına ait █████/2026 tarih ... numaralı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenlenmiştir.

Ön inceleme yönünden bir eksikliğin bulunmadığı anlaşıldığından,istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri hakkında esastan inceleme yapılmıştır.

İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş olan █████/2026 tarihli gerekçeli kararda yazılı ayrıntılı açıklamalar ile mevcut talep dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; Davacı vekilince, işbu taraflar arasındaki makina alım-satımına ilişkin sözleşme kapsamında karşı taraf satıcıya verdiğini iddia ettiği çeklerden dolayı,sözleşmeye konu teslim edilen makinanın ayıplı olduğundan bahisle işbu çekler yönünden öncelikle teminatsız, kabul edilmezse ise belirlenen teminat karşılığında karşı tarafa ödenmesi ile icra işlemlerinin başlatılmasını önlemek amacıyla tedbir talebimizin kabulü ile çeklerin tedbiren ödenmemesine, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, dair 6100 Sayılı HMK’ya istinaden İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmesini talep etmişse de,çekin kural olarak bir ödeme vasıtası ve tek taraflı yaptırılan tespit ile alınan bilirkişi raporunun da bu aşamada yaklaşık ispata elverişli ve yeterli olmadığı da birlikte dikkate alındığında sözkonusu tedbir talebinin kabulü için gerek HMK 389. vd. Maddeleri gerekse İİK 72/2 md gereğince aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların, bu aşamadaki mevcut talep dosyası kapsamına göre bulunmadığı anlaşıldığından sözkonusu ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de istinaf edilen gerekçeli kararı ile söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen kararda usul, yasa ve bu aşamadaki mevcut talep dosyası kapsamı yönlerinden bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı , kararın hukuka uygun olduğu, bu nedenlerle, ihtiyati tedbir talep eden şirket vekilinin yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ████████ D.İş Esas-████████ D.İş karar sayılı █████/2026 tarihli kararının hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle ihtiyati tedbir talep eden ... ANONİM ŞİRKETİ vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K. 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf eden ... ANONİM ŞİRKETİ nden alınması gereken istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-istinaf eden ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 391/3 bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. █████/2026