esaskarar anonim poliçesi sevk plakalı ankara mali idaresindeki araç karara

Anahtar kelimeler: Esaskarar Anonim Poliçesi Sevk Plakalı Ankara Mali İdaresindeki Araç Karara

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No

: █████████ - ████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 10.11.2020

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat

KARAR TARİHİ

: 08.05.2026

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ

: 02.06.2026

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 28.05.2012 tarihinde, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştıkları trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacıların ağır şekilde yaralandıklarını ve eşyalarının zarar gördüğünü, davacıların Almanya'da avukat olarak çalıştıklarını, manevi tazminat koşullarının da oluştuğunu belirterek HMK'nın 107.maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak davacı ... için 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 147,50 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketleri hariç davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için 5.000,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve 147,50 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketleri hariç davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiş, yargılama sırasında davacı ... için geçici iş göremezlik tazminatı istemini 25.159,36 TL olarak, davacı ... için geçici iş göremezlik tazminatı istemini 25.159,36 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı istemini 56.409,28 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... vekili, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacıların müterafik kusurlarının olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarlarının da fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'un kusurunun bulunmadığını, davacıların kazadan önce emniyet kemerlerini çıkarmaları nedeniyle müterafik kusurlu olduklarını, davacı ...'in otobüse binmeden önce de belinden rahatsızlığının olduğunu beyan ettiğini, davacının maluliyetinin tespiti hâlinde kaza ile illiyetinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, davadan önce davacıların davalı sigorta şirketine başvuruları bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda; kazaya ilişkin olarak Ankara 10. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████E.sayılı dosyasında alınan kusur raporuna göre, davalı sürücülerin eşit kusurlu olduklarının tespit edildiği, eldeki dosyada Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 15.11.2018 tarihli raporda, davacıların %10'ar, davalı sürücülerin %45'er kusurlu olduklarının belirtildiği, davacıların maluliyetinin tespiti için Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen 29.02.2016 tarihli rapora göre, davacı ...'in vücut genel çalışma gücünden kaybetmediği, 3 ay süre ile iş göremezlik hâlinde kaldığı, ...'un avukat olarak hesaplandığında vücut genel çalışma gücünden %5 oranında kaybettiği, düz işçi olarak hesaplandığında %12,2 oranında kaybettiği, 3 ay süre ile iş göremezlik hâlinde kaldığının tespit edildiği, davacıların Almanya'da avukatlık yaptıkları, tedavilerinin bir kısmının Türkiye'de yapıldığı, ceza dosyası ile alınan kusur raporu gözetildiğinde davacıların emniyet kemeri takmamaları nedeni ile zararın oluşumunda ve artmasında müterafik kusurlarının bulunduğu kanaatine varıldığı, davacıların gelirine ilişkin davacı tarafça sunulan evraklar da incelenerek hüküm kurmaya elverişli 12.06.2020 tarihli aktüer bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, belirlenen ve talep edilen bedelden davacıların emniyet kemeri takmadıkları sabit olduğundan %20 oranında müterafik kusur indiriminin yapıldığı, manevi tazminat koşullarının da oluştuğu belirtilerek davacı ... yararına maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 20.127,49 TL geçici maluliyet tazminatının, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 132,50 TL maddi zararın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısman kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek davalılar ... ve ...’tan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... yararına maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 45.127,42 TL geçici ve daimi maluliyet tazminatının, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 132,50 TL maddi zararın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısman kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek davalılar ... ve ...’tan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmış, davalı ...'un istinaf peşin karar ve ilam harcını yatırmaması nedeniyle muhtıra tebliğ edilmiş ancak süresi içerisinde harcın yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine dair ek karar verilmiş, ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmamıştır

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacıların Almanya'da aktif olarak avukatlık yaptıklarını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacıların aktif dönem hesabında fiili koşullara uygun olarak davacıların Almanya'da avukatlık yaparken kazandıkları ücretin esas alınmasına rağmen, hatalı olarak pasif dönem hesabında Türkiye'de uygulanan asgari ücretin esas alındığını, maluliyet raporunda davacı ...'in sürekli iş göremezlik oranının avukat olarak hesaplandığında vücut genel çalışma gücünden %5 oranında kaybettiği, düz işçi olarak hesaplandığında %12,2 oranında kaybettiği belirtildiğinden pasif dönem hesabında adı geçen davacının sürekli iş göremezlik oranı %12,2 olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekirken bu hususun dikkate alınmamasının da hatalı olduğunu, aktif dönem hesabında, hesap tarihine kadar her bir dönem için, ilgili dönem kuruna göre ücret belirlenmesi gerekirken, belirlenen ücretin kaza tarihindeki asgari ücrete oranlanarak hesaplama yapıldığını, davacının aktif dönemlerinin Türkiye'deki gibi belirlenmesinin de hatalı olduğunu, davalı araç sürücüsünün emniyet kemeri takmaları konusunda davacıları uyarmadığından, kazanın meydana gelmesinde davacıların kusurlarının bulunmadığını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının da çok düşük olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminatların fahiş olduğu gibi, sadece sürücülerin manevi tazminatlardan sorumlu tutmasının hatalı olduğunu, davalı sigorta şirketlerinin de manevi tazminattan sorumluluklarının bulunduğunu, araçta emniyet kemeri takma zorunluluğu bulunmasına rağmen davacıların takmadıkları gibi, kaza anında ayakta fotoğraf çektirdikleri de sabit olduğundan hükme esas alınan kusur raporunda belirtilen kusur oranlarının yanlış belirlendiğini, yeniden kusur raporu alınması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştıkları trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacıların ağır şekilde yaralandıklarını ve eşyalarının zarar gördüğünü belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuş, mahkemece kazaya ilişkin olarak Ankara 10. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████E.sayılı dosyasında alınan kusur raporuna göre, davalı sürücülerin eşit kusurlu olduklarının tespit edildiği, eldeki dosyada Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 15.11.2018 tarihli raporda, davacıların %10'ar, davalı sürücülerin %45'er kusurlu olduklarının belirtildiği, davacıların maluliyetinin tespiti için Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen 29.02.2016 tarihli rapora göre, davacı ...'in vücut genel çalışma gücünden kaybetmediği, 3 ay süre ile iş göremezlik hâlinde kaldığı, ...'un avukat olarak hesaplandığında vücut genel çalışma gücünden %5 oranında kaybettiği, düz işçi olarak hesaplandığında %12,2 oranında kaybettiği, 3 ay süre ile iş göremezlik hâlinde kaldığının tespit edildiği, davacıların emniyet kemeri takmadıkları sabit olduğundan %20 oranında müterafik kusur indiriminin yapıldığı, manevi tazminat koşullarının da oluştuğu belirtilerek davacı ... yararına maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 20.127,49 TL geçici maluliyet tazminatının, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 132,50 TL maddi zararın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısman kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek davalılar ... ve ...’tan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... yararına maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 45.127,42 TL geçici ve daimi maluliyet tazminatının, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 132,50 TL maddi zararın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... (...) Sigorta yönünden temerrüt tarihi 26.02.2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı sigorta şirketleri poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısman kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2012 tarihinden işleyecek davalılar ... ve ...’tan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Davalılar dava konusu kaza nedeniyle davacıların gerçek zararından sorumludur. Davacıların yaralanması nedeni ile uğradığı gerçek zarar miktarının tespit edilebilmesi için, öncelikle davacıların gelirinin doğru saptanması gerekmektedir. Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş kişiler yönünden aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa bu sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturur.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan 12.06.2020 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda, Almanya'da avukat olarak görev yapan davacıların bakiye ömürlerinin belirlenmesinde PMF 1931 yaşam tablosu esas alınarak 60 yaş aktif dönem sonu kabul edilmiş ve buna göre tazminat hesabına esas gelirleri davacılar tarafından olay tarihindeki gelir olarak bildirilen gelirin asgari ücrete oranlanarak tespit edilen gelire göre hesaplama yapılmış ise de ;Çalışma gücünün kısmen kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi, davacıların vatandaşı olduğu ve çalıştıkları ülkedeki emeklilik yaşı ve Yargıtay tarafından kabul edilen tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelere göre TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekir.

Bu hale göre davacıların kaza tarihinde Almanya'da avukat olarak çalıştıkları ve belirli bir aylık gelirlerinin olduğunun anlaşılmasına göre bilinen dönem için farazi hesap yapılamaz. Bu nedenle, öncelikle davanın açıldığı tarih ve davacıların yaşı nazara alındığında davacılar vekilinden, davacıların hayatta olup olmadıkları hususunda ilgili ülke kurumlarından temin edilecek nüfus kayıt bilgilerine ilişkin belgeyi onaylı tercümesi ile birlikte sunması için süre verilmek suretiyle güncel nüfus kayıt bilgisi dosyaya kazandırılmasının sağlanması ve davacıların kaza tarihinden 6 ay öncesinden rapor tarihine kadar olan gelirlerinin net olarak belirlenmesi için davacılara ispat imkanı verilmesi, gelire ilişkin onaylı belgelerin ibrazının sağlanması, geçici iş göremezlik süresi boyunca gelirlerinden herhangi bir kayıpları olup olmadığının tespit edilmesi, geçici iş göremezlik süresi için gelirlerini elde etmeye devam etmiş olmaları veya herhangi bir ödeme almış olmaları halinde ödeme kadar zararın karşılandığı kabul edilerek buna göre hesaplama yapılması, sürekli iş göremezlik süresi için aktif dönemde gerçek gelirine göre maluliyet oranında zararının olacağı kabul edilerek çalıştıkları ülkedeki emeklilik yaşına kadar aktif dönem hesabı yapılması, pasif dönem hesabında ise davacıların vatandaşı olduğu ve çalıştığı ilgili ülke mevzuatı araştırılıp pasif dönemde ilgili ülkedeki asgari ücret esas alınmak suretiyle hesap yapılması gerekirken, hüküm kurmaya elverişli olmayan aktüer bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davacılar vekilinin diğer, davalı ... vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

2-Kararın kaldırılma sebebine göre davacılar vekilinin sair, davalı ... vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

3-Davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının talepleri halinde iadesine,

4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda gözetilmesine,

5-Kullanılmayan istinaf gider avansının iadesine,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır. n