Anahtar kelimeler: Çekini Biriken İçeride İşiyle Uğraştığını Bazen Batı Girişimlerde Sorun Yıllardan
T.C. Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.Ankara Batı1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARTÜRK MİLLETİ ADINAESAS NO
: █████████KARAR NO
: ████████HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLLERİ
:DAVALI
:VEKİLİ
:DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026K. YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'in uzun yıllardan itibaren inşaat işiyle uğraştığını, yaptığı girişimlerde müvekkili ... ile sermaye ortaklığı yaptığını, Müvekkil ..., davalı şirket ile uzun süreden beri çalıştığını, son döneme gelinceye kadar ise aralarında herhangi bir sorun olmadığını, davalı şirkete bazen kendi tacir çekini bazen de sermaye ortaklığı yaptığı ...'nun çekini avans olarak vermekte olduğunu, içeride biriken alacaklarınca da davalı şirketten mal almakta olduğunu, 08.08.2024 tarihinde müvekkili ...'nun ihdas ettiği toplamı 520.000,00 TL'yi bulan ... Bankasının Konya... Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli .... nolu 70.000,00 TL, 27.12.2024 vade tarihli .... nolu 150,000,00 TL, 25.01.2025 vade tarihli ... nolu 150.000,00 TL ve 30.11.2024 vade tarihli ... nolu 150.000,00 TL bedelli toplam 4 adet çekin müvekkili ... tarafından cirolanarak davalı şirkete verildiğini, davalı şirketin ise o tarihten itibaren sadece 29.08.2024 tarihinde 78.192,00 TL'lik 28.08.2024 tarihinde 89.792,00 TL'lik ve 29.08.2024 tarihli 14.400,00 TL'lik üç faturalık mal gönderdiğini, bu gelen malların ise 26.02.2024 tarihinde verilen avans çeklerinden kalan bakiye alacaklar için gönderildiğini, müvekkillerinin belirtilen çeklerin karşılığı olan malları hiçbir surette alamadığını ve davalı şirketçe devamlı olarak oyalandığını, son dönemde ise her ne kadar çek verilmiş ve bunlar tahsilat makbuzuyla kayda alınmışsa da zor durumda olduklarını söyleyerek mal göndermek için nakit ödeme istenildiğini, bedelsizlik davasının sadece çeki düzenleyen tarafından değil, çek nedeniyle icra takibinden önce bedelsizlik davası açarak borcu bulunmadığını tespit ettirmekte menfaati olan ve kambiyo ilişkisine dahil olan diğer borçlular (lehdar, ciranta ve avalistler) tarafından da açılabilir ki müvekkilinin bizzat işleri yürüten kişi olduğunu, malların gelmemesi üzerine müvekkilleri adına 31.10.2024 tarihinde Konya 20.Noterliği'nden 14933 Yevmiye numarası ile davalı şirkete ihtarname gönderildiğini, ihtarname ile davalı şirketten ya malların gönderilmesi ya da çeklerin iade veya iptali istenmişse de davalı şirketçe söz konusu ihtara cevap verilmediğini, ihtarda belirtilen süre neticesinde de ne malların gönderildiğini ne de çeklerin iade edildiğini, 30.11.2024 vade tarihli 7549406 nolu 70.,000,00 TL, 27.12.2024 vade tarihli 7549407 nolu 150.000,00 TL bedelli çeklerin tedbir kararı verilemediğinden ödenmek zorunda kalındığını, müvekkillerinin ticaretlerinin aldıkları mallar teslim edilmediği için sekteye uğradığını, karşılığı olmayan mallar için bugüne kadar 220.000,00 TL banka çek karşılığı ödeme yaptıklarını, müvekkillerinin daha fazla mağdur olmamaları için tedbir kararının büyük önem taşıdığını, tedbir kararının sadece ödememe şeklinde olmasının yeterli olmayacağını, çünkü bu durumda Yargıtayca icra takibinin başlanmasına bu durumun engel görülmediğini, bu nedenle mahkemece verilecek tedbir kararının hem ödememe yönünden hem de icra takibine konu olamayacağı yönünden verilmesi gerektiğini, zira davalının bu çekleri kullanmak isteyeceğini , arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek, açıklanan nedenlerle dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, borçlu olmadıklarının tespitine, .... Bankasının ... Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli .... nolu 70.000,00 TL, 27.12.2024 vade tarihli .... nolu 150.000,00 TL, 25.01.2025 vade tarihli .... nolu 150.000,00 TL ve 30.11.2024 vade tarihli .... nolu 150.000,00 TL bedelli toplam 4 adet 520.000,00 TL tutarındaki avans çekinin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödeme yasağı ve icra takibine konu olamayacağı yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesine ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve neticede dava konuş çekin iptaline ve iadesine" karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan konkordato yargılamasının bekletici mesele yapılmasını, aksi kanaat hasıl olur ise müvekkilinin merkez adresinde yerinde inceleme yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Tarafların ticaret sicil kayıtları, ticari defter ve kayıtları, vergi kayıtları, BA-BS formları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.Dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; Dosya kapsamındaki davalıya ait 2024-2025 yılları Karşılaştırmalı Alış-Satış analizi formlarına göre, davacı adına düzenlenen 9 adet faturanın davalı açısından satış, davacı açısından ise karşıt alış olarak yer aldığı, davacının dosya kapsamına sunduğu ticari defter kayıtlarına göre; dava konusu çeklerin davalının muavin hesabına kayıtlı olduğu, 30.08.2024 tarihi itibariyle davacının davalıdan verilen sipariş avansları kapsamında 501.940,20 TL alacaklı olduğu, konkordato komiseri ile yapılan görüşme neticesinde “davalının Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası kapsamındaki konkordato sürecinin sonlandırılmış olduğu”nun bilgisinin verildiği, davalının Mali Müşaviri tarafından “şirketin fabrikasında herhangi bir faaliyet olmadığı, şirket yetkililerine de ulaşılamadığı, ayrıca ticari defterlerinin de sunulamadığı” beyan edildiğinden davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, ancak davacının dosya kapsamına sunduğu belgeler arasında yer alan davalı ile davacı arasındaki ticari ilişkiye ilişkin 120.04.069 Tutkun Ticaret-... muavin hesap dökümünün yer aldığı, dava konusu çeklerin bu hesap dökümüne kayıtlı olduğu ve 29.08.2024 tarihi itibariyle davalının davacıya bakiye 501.940,20 TL borçlu olduğu bildirilmiştir.GEREKÇE
:Dava, çekten kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (İnan, Nurkut: Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, Ankara, 1969, s.16). Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir.Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77. ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’ini dermeyan etme hakkını vermektedir.Dosya kapsamındaki davalıya ait 2024-2025 yılları Karşılaştırmalı Alış-Satış analizi formlarına göre, davacı adına düzenlenen 9 adet faturanın davalı açısından satış, davacı açısından ise karşıt alış olarak yer aldığı, Davacının dosya kapsamına sunduğu ticari defter kayıtlarına göre; dava konusu çeklerin davalının muavin hesabına kayıtlı olduğu, dava konusu tüm çeklerle ilgili faturalara konu malların davacıya teslim edildiğini davalının miktar itibariyle yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, çekler faturalarla ilişkilendirildiği için mal teslimi konusunda ispat yükünün davalıda olduğu, mal tesliminin davacı defterleriyle ve de başkaca bir yazılı bir delille ispat edilemediği davalının dava konusu tüm çeklerle ilgili faturalara konu malların davacıya teslim edildiğini ispat edemediğinden davanın kabulüne .... Bankasının ... Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli .... Nolu 70.000,00 TL; .... Bankasının ... Şubesinin 27.12.2024 vade tarihli .... Nolu 150.000,00 TL; ... Bankasının ... Şubesinin 25.01.2025 vade tarihli... Nolu 150.000,00 TL ve .... Bankasının ... Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli ... Nolu 150.000,00 TL çeklerden kaynaklı davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;DAVANIN KABULÜNE,1-.... Bankasının ....r Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli ... Nolu 70.000,00 TL; ...Bankasının ... Şubesinin 27.12.2024 vade tarihli ... Nolu 150.000,00 TL; .... Bankasının ...r Şubesinin 25.01.2025 vade tarihli .... Nolu 150.000,00 TL ve .... Bankasının ... Şubesinin 30.11.2024 vade tarihli .... Nolu 150.000,00 TL çeklerden kaynaklı davacıların borçlu olmadığının tespitine,2-Alınması gereken 35.521,20 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 8.880,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.640,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.166,67 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı tarafından yatırılan 8.880,30 TL peşin harç, 427,60TL başvuru harcı, 60,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 9.368,70 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Davacı tarafından sarf edilen 1.309,00 TL tebligat ve posta gideri ile 6.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.309,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 83.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ... E-imzalıdır Hakim ...E-imzalıdır