Anahtar kelimeler: Geçilmiştir Bam Esaskarar İddianin Yazildiği Kaldirma İstenmiş Eksiklik Ankara Bilgileri
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - ████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İESAS NO
: █████████ ( KABUL KALDIRMA)KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024ESAS-KARAR NO
: ████████ E ████████ KDAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliKARAR TARİHİ
: █████/2026YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜİDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 4 adet jenaratörün 477.900,00 USD bedelle satımı konusunda █████/2020 tarihli sözleşme imzalandığını ve sözleşmenin 8.maddesinde ödemelerin nasıl yapılacağının kararlaştırıldığını, sonrasında aynı iş ile ilgili davalının 5.900,00 USD'lik ek parça siparişi verdiğini, böylelikle müvekkilinin toplam 483.800,00 USD alacağının olduğunu, davalının havale ve çek ile toplam 4.093.817,83 TL ödeme yaptığını, sözleşmenin 8.maddesine göre ödemelerin TL olarak yapılması nedeniyle 85.055,50 USD kur farkı faturasının ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmeye göre ürünlerin en geç █████/2021 tarihine kadar teslimi gerekirken █████/2021 tarihinde teslime hazır hale getirildiğini, bu nedenle ödenecek bedelin arttığını, teslim tarihi itibari ile ödenen bedelin ihtirazi kayıt yapılmadan kabul edildiğini, kur farkı faturasının tebliğ edilmediğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak ürünleri beş ay gecikmeli teslimi nedeni ile müvekkilinin zarara uğradığını, ödemelerin çekle yapılması nedeniyle kur farkı istenemeyeceğini savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİMahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında USD üzerinden mal alım satım sözleşmelerinin imzalandığı, mal tesliminde önce ödemeye ilişkin olarak bir kısım peşin USD üzerinden ödeme ve bakiyesi için vadeli çeklerin tahmini kur üzerinden TL'ye çevrilerek düzenlendiği, çeklerin ödendiği, davacı satıcı tarafından davalı alıcıya malların teslim edildiği, sözleşmenin 4. ve 8. maddeleri hükmüne göre dava konusu malzemenin bedelinin USD olarak belirlendiği, buna ilişkin düzenlenen vadeli çeklerin önce tahmini kurla tespit edileceği sonra fiili ödeme tarihindeki TCMB euro-usd (€$) efektif satış kuru dikkate alınarak TL'sına çevrilerek belirleneceğinin kararlaştırıldığı, buna göre bilirkişilerce çeklerin fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinde ödenen TL bedelleri USD'ye çevrildiğinde vadeli çeklerle ödenmesi gereken (427.900 USD +4.350,00USD=) 432.250 USD yerine ödenen bedelin 398.744,50 USD olduğu ve sözleşmelere göre kur farkı alacağının (483.800,00-398.744,50 ) 85.055.05 USD olduğunun hesap ve tespit edildiği, ek olarak satışı yapılan 5.900 USD'lik parçalara ilişkin 12.02.2021 tarihli protokolü de nazara alınmasıyla, ek bu satışa ilişkin olarak █████/2020 sözlemedeki hükümleri tekrar edildiği ve sözleşme bedelinin 5.000,00USD ve %18 KDVsi 900,00 USD olmak üzere toplam 5.900,00USD olduğu, bunun 1.550,00 USD sinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip, 4.350,00 USD bakiye mal tesliminde 60 günlük çek ile ödeneceği kararlaştırıldığı nazara alınarak bu kısım yönünden de bilirkişi raporunda hesap edilen kur farkının sözleşme hükmü gereğince istenebileceği, ayrıca davalı tarafın mal tesliminin davacıdan kaynaklanan nedenler geç yapıldığı ve bu nedenle mal bedelinin arttığı hususunda ki iddiasına karşın, davacının gecikmeni Çin'den kaynaklandığı ve durumun davalıya bildirildiği, davalı yanın bu durumu kabul etmesiyle sözleşmeye devam edildiği belirtilmiş, yine davalının mal tesliminde bu hususta yaptığı bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, sözlemede mal bedelinin yabancı para üzerinde kararlaştırıldığı ve kur farkı istenebileceğinin belirtildiği de nazara alınarak davalının iş bu iddiasının yerinde olmadığı, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının geç teslim yaparak sözleşmeye aykırı davrandığını, davacının sözleşmeye uygun davranması halinde ödenecek miktar ile müvekkili tarafından ödenen miktar dikkate alındığında müvekkilinin fazla ödemesinin bulunduğunu, müvekkilinin kayıtlarında kur farkı faturasının gözükmediğini, davacının çekleri ihtirazi kayıt olmaksızın kabul ettiğini, ek protokolün bu davanın konusu olmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını, haksız ve kötüniyetli takip nedeniyle müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık, davacının icra takibi nedeniyle kur farkından kaynaklı alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, itirazın iptali istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Davalı vekilinin esasa yönelik istinaf itirazları nedeniyle işin esasının incelenmesine geçilmeden önce hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesine uygun olup olmadığı ve kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi bulunup bulunmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2.fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2. maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.Mahkemece, HMK'nın 294/3. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara uygun olarak gerekçeli kararın yazılması zorunludur. Esasen, kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan el çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak bulunmamaktadır. HMK'nın 298/2. maddesi uyarınca, gerekçeli karar tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili ya da farklı olması, yargılamanın aleniyetine, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ile HMK'nın yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca, anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksi düşünce ve uygulama yargının, yargıcın ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile bağdaşmaz.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.12.2011 tarih 15-708 E, 737 K sayılı ilamında açıklandığı üzere; gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden (re'sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar (Kuru, Baki/Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder; Medeni Usûl Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK'na Göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler. Üst mahkeme de bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler.Somut olayda mahkemece kısa kararda,"1-Davacının davasının Kabulü ile; Ankara Kapatılan 26. İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyasında davalının 85.055,05 USD'ye yaptığı itirazın iptaline, bu miktar asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095. Sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarınca 1 yıllık USD üzerine açılan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, takibin bu şekilde devamına,Kabul edilen miktarın %20' si üzerinde icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, " karar verilmiş,Gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise"1-Davacının davasının Kabulü ile; Ankara Kapatılan 26. İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyasında, davalının 85.055,05 USD asıl alacağa yaptığı itirazın iptaline, bu miktar asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095. Sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarınca 1 yıllık USD üzerine açılan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, takibin bu şekilde devamına,Kabul edilen (85.055,05 x18,2791(TCMB nin efektif satış kuru üzerinde Takip tarihindeki 1 USD ni TL karşılığı)=1.554.729,76TL'nin %20'si oranında hesap edilen 310.945, 95TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, " şeklinde karar verilmekle kısa karar ile gerekçeli karar arasında icra inkar tazminatı miktarı yönünden çelişkisi yaratılmıştır.Kanunda belirtilen sınırlar ve kurallar çerçevesinde hem maddi, hem de hukuki denetim yapılan istinaf kanun yolunda, HMK'nın 353/(1)-b-2, maddesi, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlemesini içermekte ise de, somut olayda maddi ve hukuki denetime elverişli bir hüküm bulunduğundan söz edilemez.Bu durumda Dairemizce, bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla HMK'nın 355. maddesi uyarınca esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve usulüne uygun nitelikte karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.Kaldırma nedenine göre davalı vekilinin esasa yönelik istinaf itirazları bu aşamada incelenmemiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, ████████Esas, ████████Karar ve █████/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,2-HMK.'nin 355.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davalıya İADESİNE,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.Başkan¸e-imzaÜye¸e-imzaÜye¸e-imzaKatip¸e-imzaNOT
: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."