Anahtar kelimeler: Havasının Varakasında Yükseklikte Zeminden Kütüğünün Sakarya Parsele Metre Hanesinde Beyannamesi
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Sakarya 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin 66 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın, davalılar ... ve .... ise 66... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, her iki taşınmazın kadastro beyannamesi ve kayıt varakasında "...163 parsel sayılı gayrimenkulün zeminden 3.61 metre yükseklikte havasının 1 parsele ait bulunduğunun tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine" karar verildiğinin belirtildiğini, ancak bu kararın tapu kütüğünün beyanlar hanesine yazılmasının unutulduğunu ileri sürerek; 66... parsel sayılı taşınmazın zeminde 3.61 metre yükseklikteki hava sahasının 66... parsel sayılı taşınmaza ait olduğunun tespitine, kararın infazı bakımından bilirkişi raporlarının da eklenerek tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılmasına karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar .... ve ... vekili; uyuşmazlığın 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 50, 51... . maddeleri uyarınca değerlendirilmesi gerektiğini, söz konusu hükümler ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 hükmü uyarınca, davanın hakdüşürücü süre ve zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, 1985 yılında davacılar aleyhine açılan el atmanın önlenmesi davasının üstün arzın mülkiyetine tâbi olduğu gerekçesiyle kabul edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesince; “sicil kaydı oluşturulurken hata yapılarak kadastro komisyonunca beyanlar hanesine yazılmasına karar verilen hava hakkının beyanlar hanesinde gösterilmeden kütüğe tesis işleminin gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı” gerekçesiyle davanın kabulüne, 66... parsel sayılı taşınmazın zeminde 3.61 metre yükseklikteki hava sahasının 66... parsel sayılı taşınmaza ait olduğunun tespitine ve bu tespitin 66 ada, 163 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine yazılmasına karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalılar ..... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; “yolsuz tescile ilişkin nitelendirmenin somut olayla örtüşmediği, muhdesatın arzın malikinden başkasına aidiyetinin tespitinin istenemeyeceği, mevzuatın yazılmasına izin vermediği bir belirtmenin kütüğün beyanlar sütununda gösterilemeyeceği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 hükmünde düzenlenen hakdüşürücü sürenin geçtiği, komisyon kararı tarihindeki durumun aksine taşınmazların tek parça hâlinde ve bir bütün olarak kullanılmadığı ve tek malik elinde olmadığı” gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce; “davacılar, kadastro tutanağında belirtilen hakkın tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılması isteminde bulunduklarından, başka bir ifadeyle davacılar davada, kadastro tutanağında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere kadastrodan önceki sebeplere dayanarak itiraz etmediklerinden Bölge Adliye Mahkemesinin davanın 3402 sayılı Kanun'un 12/3 hükmü uyarınca hak düşürücü süre içerisinde açılmadığına yönelik gerekçesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun düşmediği;Öte yandan 4721 sayılı Kanunun 1012., 4722 sayılı Kanunun 18. ve Tapu Sicil Tüzüğünün 54. uyarınca kurulması artık mümkün olmayan ayni hakların tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılması mümkün olduğundan ve ‘hava hakkı’ da bu mahiyette bir hak olduğundan Bölge Adliye Mahkemesinin özellikle ‘hava hakkının’ tapu kütüğünün beyanlar sütununda yazılmasına imkân veren bir yasal düzenlemenin bulunmadığına yönelik gerekçesi ile diğer gerekçelerin de isabetli olmadığı;Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarına dayanak kayıtlar ile tutanaklarda sözü edilen diğer kayıtlar getirtilip incelenerek davaya konu edilen hakkın eski hukuka göre kurulmuş olup da, Türk Kanunu Medenîsinin yürürlükte bulunduğu zamanda varlığını korumuş olan aynî haklardan olup olmadığı belirlendikten sonra yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ile tarafların iddia ve savunmaları değerlendirmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken değinilen hususlar gözetilmeden yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği” gerekçesiyle karar bozulmuştur.B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen KararBölge Adliye Mahkemesinin bozma kararına uyularak verilen yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “15.06.1955 tarihli kadastro Komisyon kararı gereğince esasen mübadele döneminde göç eden Rumlar tarafından terk edilmiş (metruk) ve şu an Yunanistan'ın Orta Makedonya bölgesinde yer alan .... (.../ ...) yerleşim yerinden mübadele döneminde gelen ülkemize mübadillere tahsis edilen dava konusu taşınmazın eski tapu kayıtlarında 2 ve 163 parsellerin havasının 1 numaralı parsele ait olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, kadastro tespitlerinin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 2613 sayılı Kanun'un 22/D ve 10012 sayılı Tapu Sicilli Nizamnamesi'nin 87. maddeleri uyarınca taşınmazın tapu kaydına kaydedilmesi gereken "hava hakkı"nın hatalı olarak kaydedilmemiş olduğu,Dava konusu 66... parsel sayılı taşınmazın hava hakkının 743 sayılı Kanunu Medeni'den önce mevcut olmasına, bunun kadastro tutanaklarına Komisyon kararı ile yansıtılarak tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş ve tutanakların bu şekli ile 29.11.1955 tarihinde kesinleşmiş olmasına rağmen ilgili Tapu Müdürlüğü tarafından kadastro tutanağı uyarınca tapu kütüğünün beyanlar hanesine (sütununa) kaydedilmesi gereken hava hakkının işlenmemiş olduğu” gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili yönünden pasif husumetten red kararı verilmesi gerektiğini, Hazine ve ilgili kurumların hasım olarak gösterilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.2. Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; davalıların iyi niyetli olduklarını, davanın süresinde açılmamış olduğunu, tanıklarının dinlenmemiş olduğunu, davalı Kurumun da yargılama giderlerinden sorumlu olması gerektiğini, eksik araştırmayla hüküm kurulmuş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, tapu sicilinin düzeltilmesi istemine ilişkindir.1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.