Anahtar kelimeler: Şubeyi Tanıtan Bam Merkezli Boyunca Şube Başkan Yazim Kambiyo Katip
T.C. BURSA BAM ...... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ...... HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: .....KARAR NO
: .....T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ..... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ
: █████/2020NUMARASI
: .....DAVACI
: ... - ... - G.....VEKİLİ
: Av. ... -.....DAVALI
: ... - ... .....VEKİLİ
: Av. ... .....DAVANIN KONUSU
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024..... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2020 tarih, ..... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; ..... merkezli ..... isimli şirketin ..... şube yetkilisi olarak kendisini tanıtan davalı ile müvekkilinin söz konusu şubeyi 6 ay boyunca adi ortaklık sözleşmesine istinaden işlettiklerini, bir süre sonra davalının durumunun kötü olması sebebiyle işletmeyi müvekkilime satmak istediğini belirttiğini ve buna dair davalı el yazısı ile sunulan sözleşmenin hazırlandığı, sözleşmeye göre 3.000,00 TL nakit ve 47.000,00 TL tutarlı senet ile tek yetkili olacağının belirtildiğini, ..... 4. İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine ihtiyati hacze konu edilen senedin iş yeri devri için verildiğini, ancak davalının iş yerini devir yetkisinin bulunmadığını öğrendiğini, davalı ile dava dışı ..... arasındaki sözleşmenin 9. maddesinde davalının devir yetkisinin olmadığının açıkça hüküm altına alındığını, bu durum üzerine senedin iadesinin istendiğini ancak davalının senedi takibe konu ettiğini, bu şekli ile hile ve kandırma ile alınan senetten dolayı müvekkilinin borcunun bulunmadığını belirterek bedelsiz senetten dolayı borçlu davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının hile iddialarının soyut ve kendi içerisinde çelişkili olduğunu, şirket devrine yönelik sözleşme bulunmadığını, ibraz edilen belge altında müvekkilinin imzasının yer almadığını, davacının şubenin 1 yıldan beri sigortalı çalışanı olduğunu, halihazırda şubenin davacı tarafından işletildiğini, senedin iş yeri devri karşılığı yapıldığının ileri sürülmesi karşısında senedin bedelsiz olmadığını gösterdiğini, senetteki "nakden" kaydının karine teşkil ettiğini davacının aksini yazılı belge ile ispatı gerektiğini belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi ile %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Mahkemece, dosya kapsamına göre davaya konu bononun nakten olarak düzenlenmiş olduğu, davalı asilin mahkememiz dosyasının duruşmasında davaya konu bononun ofis malzemelerine ilişkin verildiğini ifade ettiği, bu nedenle davalının senedin ihdas nedenini talil ettiği sonucuna varıldığı, bu durumda ispat külfetinin bononun düzenlenme nedenine aykırı beyanda bulunan davalı tarafa geçtiğinin kabulü gerektiği, ancak davalının davacıdan ofis malzemelerine karşılık senedin alındığına ve bu malzemeler için yaptığı harcamalara dair yazılı delil sunmadığı, kaldı ki davalı asilin savcılık ifadesinin ise davacı iddiasını doğrular mahiyette olduğu, davalı tarafın üzerine aldığı ispat külfetini yerine getiremediği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının savcılık ifadesinin davacı iddialarını doğrular mahiyette olması ve yargılama süresince birbiriyle çelişkili beyanlarda bulunması sebebiyle de aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmiştir.Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; mahkemece davacı tanığı olarak gösterilen ..... şirket yetkilisi ..... ..... ..... duruşmada hazır edilmesine rağmen dinlenilmemesinin usule aykırı olduğunu, davacının müvekkilinin yetkili olmadığı şirketi devretme karşılığında aldatma suretiyle senedin verildiğini ileri sürerek davayı açtığını, müvekkilinin ofise yaptığı harcamalar yanında davacı ve .....ya banka kanalıyla ödemeler yaptığını, davacı ve .....ı'nın müvekkilini devreden çıkarak müvekkilinin emek verdiği masraf yatığı ofisin davacıya geçtiğini, bu yöndeki delillerinin değerlendirilmemesinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali olduğunu, iş yerini davacının kullandığını, hile iddialarının aleni olan sicil kayıtları ve davacının iş yeri sigortalı çalışanı olması sebebiyle hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müşteri portföyü ve ofis iç malzemesinin davacıya geçtiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davalıya iş yerinin devrin yönelik senedin verildiğini, davalının emniyet ve savcılık ifadesinde çelişkili beyanlarla birlikte ikrar da bulunduğunu, müvekkilinin Şırnak ilinde öğretmenlik yaptığını ofis malzemesi ve iş yerini kullanmadığını belirtmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı takipten sonra açılan borçlu olunmadığının tespitine yöneliktir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Somut olayda; ..... 4. İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konu edilen 47.000,00 TL tutarlı senette davalı lehtar, davacı keşideci, dava dışı ..... aval veren konumunda olup, ihdas sebebi olarak nakden kaydı yer almaktadır.Yerel mahkemece, davalının, davacı iddiasını doğrular mahiyetteki beyanı ile senedin ihdas sebebinde talil yaptığı ve ispat yükünün davalı üzerine geçtiği belirlemesi ile davalının davacıdan ofis malzemelerine karşılık senedin alındığına ve bu malzemeler için yaptığı harcamalara dair yazılı delil sunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Davacı, takibe konu senedin ..... isimli şirketin ..... şubesinin devri karşılığında davalıya verildiğini, ancak davalının iş yerini devre yetkili olmadığını, aldatma suretiyle verilen senedin bedelsiz olduğunu belirterek borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.Davalı mahkeme dışı ikrar nitelikli Savcılık ve duruşmadaki beyanında, öncesinde kendisinin sonrasında ise davalı ile birlikte işlettikleri iş yerinin içerisinde kendisi tarafından alınan malzemelerle birlikte davalıya devri (bırakılması) sebebiyle senedin düzenlendiğini beyan etmiştir.Bu haliyle, davaya konu "nakden" kaydını içeren senedin her iki tarafça talil edildiği senedin iş yerinin devri sebebiyle (malen) düzenlendiği anlaşılmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki senedin her iki tarafça talil edilmesi durumunda ispat yükü yer değiştirmez ve davacı üzerindedir. Davacı mal tesliminin yapılmadığını, iş yeri ve malzemelerinin kendisine bırakılmadığını ispatlamalıdır.Öte yandan, davacı iş yeri devri sebebiyle verilen senedin hile/kandırma yoluyla sonucunda verildiğini ileri sürmüştür. Hile, hata ve tehdit iddiasına dayalı menfi tespit davalarında ispat külfeti bu iddiayı ileri süren borçluda olup iddia tanık dahil her türlü delil ile ispat edilebilir. Bu durumda, mahkemece ispat yükünün yer değiştirmediği halen davacı üzerinde olduğu gözetilerek davacının iş yeri devrinin yapılmadığına yönelik iddiasını yazılı belge ile hile iddiasını ise tanık beyanları ile ispatlayabileceği gözetilerek taraf delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile ispat yükünün yer değiştirdiğinden bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.Açıklanan bu nedenlerle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;2-..... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2020 tarih, .....sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden tarafa iadesine,5-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,6-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi....Başkan...e-imza...Üye...e-imza...Üye...e-imza...Katip...e-imza