Anahtar kelimeler: Ray Tahmil Liman Sakarya Esaskarar Kocaeli Fiilden Başkan Yazim Anonim
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ███████ - █████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ7. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ███████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ███████ Esas - ████████ KararDAVACI
: RAY SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
: 1- ROTAM LİMAN HİZMETLERİ TAHMİL TAHLİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: Av. ...: 2- ...DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026KR. YAZIM TARİHİ
: █████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ... numaralı Kurumsal Kombine Sigortası Poliçesiyle sigortalı bulunan ... Uluslararası İşletmeciliği A.Ş.'nin taşeronu davalı şirket tarafından gemi tahliye operasyonu sırasında teminata dahil riziko gerçekleştiğini, taşeron şirketin çalışanı ...'nın █████/2021 tarihinde Derince Limanında M/V Brooklands isimli gemiden emtia tahliyesi sırasında 1 adet HYUNDAİ marka H-100 model kamyonetin (VIN/ Şase no: KMFZAX7KALU...) 6. Decten 5 nolu Decke indirmesi sırasında manevra yaparken rampanın sağ tarafında bulunan merdivene teması kamyonetin sağ ön kısmının hasar gördüğünü, davalı şoförün beyanında " dubaları kontrol ederken sağ tarafımda ki merdiveni fark edemeyip temas etmiş bulunmaktayım" dediğini, ekspertiz raporunda; müvekkili şirketin sorumluluğunda olay neticesi meydana gelen hasar ve ödenmesi gereken tazminat 12.995,59 USD (Amerikan Doları) olarak belirlendiğini, tazminat miktarı 21.02.2022 tarihinde 113.559,00 TL ve 75.706,00 TL olmak üzere iki kısımda ödendiğini, yapılan ödeme ile birlikte müvekkili şirketin TTK md 1472/1 gereğince hukuki halefiyet kazandığını belirterek, sigortalıya yapılmış olan tazminata ilişkin başlatılan Kocaeli İcra Müdürlüğü7nün ██████████ Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı Rotam Liman vekili cevap dilekçesi ile; davacının davalı şirkete Kocaeli İcra Dairesi'nin ██████████ Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin itirazlar üzerine durduğunu, bu nedenle davayı açtıklarını, davaya konu kazanın meydana geldiği yerde yapılan işin ...'nin uhdesinde olduğunu, işi yapan, faturayı kesen ... A.Ş. Olduğunu, dava konusu kazanın olduğu yerde iş güvenliği ile ilgili tüm sorumluluğunu ...'ye ait olduğunu, davaya konusu kazayı yapan ...'nın müvekkili şirketin personeli olduğunu, ancak kazanın olduğu tarihte Covid salgını nedeniyle ...'nin çalışanı olmaması yüzünden sadece o iş için ... tarafından gelen talep üzerine kazanın olduğu yerde çalıştığını, dolayısıyla dava konusu kazada müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını belirterek, açılan davanın reddine, icra takibinin iptalini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ
:İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;2-Davalıların Kocaeli İcra Müdürlüğünün ██████████ E. İcra dosyasına yapmış oldukları itirazların kısmen iptali ile 59.455,83 TL asıl alacak 3053,72 işlemiş faiz olmak üzere toplam 62.509,55 TL üzerinden icra dosyasında talep edilen faiz oranı ile takibin devamına,3-Davacının talep etmiş olduğu icra inkar tazminatının şartları oluşmadığından REDDİNE4-Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE..." şeklinde hüküm kurulmuştur.İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı ve davalı Rotam Liman Hiz. Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davalı Rotam Liman Hiz. Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın meydana geldiği yerde yapılan işin, ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.'nin uhdesinde olduğunu, işi yapan, faturayı kesenin ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. Olduğunu, dava konusu kazanın olduğu yerde iş güvenliği ile ilgili tüm sorumluluğun ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.'ye ait olduğunu, dava konusu kazada davalı şirketin hiç bir sorumluluğunun bulunmadığını, ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.'nin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, bu nedenle de kararın bozulmasını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalının uğramış olduğu zararın aracın onarım gideri değil aracın tam değeri olduğunu, zira meydana gelen olay nedeniyle sigortalının bu aracı kullanma, trafiğe çıkarma ya da gümrükten çekme gibi bir ihtimalinin söz konusu olmadığı aracın tamamı kadar zarar ettiğinin açık olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.Taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.DELİLLER
:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih, ███████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava rücuen tazminat talebinden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı ile davalılardan Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinde; davacı şirkete ... numaralı Kurumsal Kombine Sigortası Poliçesiyle 01.03.2020-22.04.2021 tarihleri arasında sigortalı bulunan ... Uluslararası İşletmeciliği A.Ş.'nin davalı Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile yaptığı sözleşme kapsamında 02.02.2021 tarihinde Derince Limanı’nda M/V Brooklands isimli gemiden emtia tahliyesinin davalı şirketin çalışanı olan diğer davalı ... tarafından emtia tahliyesi sırasında 1 adet Hyundai H-100 marka ve model kamyonetin merdivene teması ile hasarlandığı, anılan aracın hasarlanması nedeniyle gümrükleme işlemlerinin yapılamadığı, gümrüğe terk edildiği, davacının sigortalıya bu kapsamda 21.02.2021 tarihinde 12.995,59 USD zararına karşılık gelen toplam 189.265,00 TL ödeme yapıldığı, anılan ödemenin davalılardan tahsili için başlatılan takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı; davalı şirket tarafından davanın reddinin talep edildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı ile davalı Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin istinaf yasa yoluna başvurdukları görülmüştür.Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. 6102 sayılı TTK'nın 1472/1. maddesinde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir. Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK'nın 1472. hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK'nın 1481. hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK'nın █████/2019 tarih ve E. ███████-1088 E. - ███████ K.) Davacı sigorta şirketi, davaya konu icra takibini sigortalısının halefi olarak açtığına göre, uyuşmazlığın çözümünde de dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınmalıdır. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur (Yargıtay İBK’nun █████/1944 tarih ve ███████ E. - 1944/9 K., █████/1972 tarih 1970/2 E. - 1972/1 K.).Rücu gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan da ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir. Bu nedenle, sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz eder.2004 sayılı yasanın 62. maddesine göre kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. Süresi içerisinde yapılan itiraz 66. madde gereğince takibi durdurur. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ██████████ esas ██████████ karar sayılı ilamı) İtiraz süresinde değilse takip durmayacağından eldeki davanın açılmasında hukuki yarar olmayacaktır. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ██████████ esas ██████████ karar sayılı ilamı)Somut olayda; davacı şirkete ... numaralı Kurumsal Kombine Sigortası Poliçesiyle 01.03.2020-22.04.2021 tarihleri arasında sigortalı bulunan ... Uluslararası İşletmeciliği A.Ş.'nin davalı Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yaptığı sözleşme kapsamında 02.02.2021 tarihinde Derince Limanı’nda M/V Brooklands isimli gemiden emtia tahliyesinin davalı şirketin çalışanı olan diğer davalı ... tarafından emtia tahliyesi sırasında 1 adet Hyundai H-100 marka ve model kamyonetin merdivene teması ile hasarlandığı, davacının anılan hasar için sigortalıya ödeme yaptığı ve davalılardan tahsili için eldeki davanın açıldığı görülmektedir.Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere; rücu gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan da ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir. Bu nedenle, sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz eder.Dosyaya gelen evraklara ve SGK kayıtlarına göre davalının davacının sigortalısına Derince Limanı’nda gemi tahliye/yükleme ve saha operasyonlarında kullanılmak üzere personel temini sağladığı, kaza tarihinde davalı ...’nın bu kapsamda limanda tahliye işini yaptığı anlaşılmaktadır. Bilirkişilerce dosyaya sunulan 01.04.2024 tarihli ek raporda davalı şirketin işi denetlememesi, riskleri öngörerek gerekli önlemleri almaması ve çalıştırdığı personele gerekli eğitimleri vermesi gerektiğinden anılan hususlara uymadığından %40 oranında kusurlu olduğu, eylemi geçekleştiren diğer davalı ...’nın ise %60 oranında kusurlu olduğunun değerlendirildiği, anılan değerlendirmenin taraf ve yargı denetimine elverişli olduğu gibi olaya da uygun olduğu, anılan ek raporun tarafların itirazları değerlendirilerek alındığı anlaşılarak ve 6098 sayılı yasanın 66/2.maddesindeki sorumluluktan kurtulması için gereken hususları yerine getirdiğini ispat edemediği de dikkate alındığında davalı Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin olayda kusurlu olmadıkları yönündeki itirazları yerinde görülmemiştir.Bilindiği üzere bir kaza sonunda tamamen kullanılmaz hale gelen ve eski duruma getirilmesi olanaksız olan araç, tamamen yok olmuş sayılır. Eski duruma getirilmesi olanaklı olmakla birlikte, onarım giderleri aracın sürüm değerinden çok ise sorumluluk açısından nesne tamamen yok olmuş gibi değerlendirilmelidir. Motorlu araçların kazadan sonra gümrüğe terk edilmesi, her zaman, bunların tamamen yok olmuş sayılacağı anlamına gelmez. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ████████ esas █████████ karar sayılı ilamı)Eldeki olayda davacı taraf hasarlanan aracın çekmeye izin verilmediğinden ve iadesi masraflı olduğundan gümrüğe terkedildiğini iddia etmektedir. Motorlu araçların kazadan sonra gümrüğe terk edilmesi, her zaman, bunların tamamen yok olmuş sayılacağı anlamına gelmeyecek olup (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ████████ esas █████████ karar sayılı ilamı), aracın gümrüğe terk edilmiş olduğunun iddia edilmiş olması karşısında, öncelikle mahkemece, dava konusu aracın kaza sonucu ağır hasara mı uğradığı, yoksa pert mi olduğu belirlenerek, ağır hasarlı olması halinde, Gümrük Mevzuatı yönünden gümrükleme masrafları yapılmadan ağır hasarın giderilmesi ile yurt içinde satışının mümkün olup olmadığı araştırılıp değerlendirilerek (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ████████ esas █████████ karar sayılı ilamı) anılan aracın gümrüğe terk edilip edilmediği, gümrüklenerek yurt içinde satışının yapılıp yapılamayacağı hususlarını da irdeler şekilde içinde ithalat konusunda uzman bir gümrükçü bilirkişi, sigorta konusunda uzman bilirkişi ve ayrıca makine mühendisi bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak davacı sigortalısının gerçek zararının hesaplanması ve bu kapsamda hasıl olacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, bu konularda değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davacı yararına kaldırılması gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ██████████ esas █████████ karar sayılı ilamı)Ayrıca; 2004 sayılı yasanın 62. maddesine göre kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. Süresi içerisinde yapılan itiraz 66. madde gereğince takibi durdurur. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ██████████ esas ██████████ karar sayılı ilamı) İtiraz süresinde değilse veya borca itiraz edilmemiş ise takip durmayacağından eldeki davanın açılmasında hukuki yarar olmayacaktır. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ██████████ esas ██████████ karar sayılı ilamı)Takip dosyasının incelenmesinde davalılardan Rotam Liman Hizmetleri Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ödeme emrinin 16.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, anılan davalının borca 22.08.2022 tarihinde itiraz ettiği ve takibin bu davalı yönünden durdurulmasına karar verildiği; diğer davalı ...’ya ise ödeme emrinin 23.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, UYAP kayıtlarında anılan davalının borca itiraz ettiğine dair bir itiraz dilekçesi görülmediği gibi bu davalı yönünden de takibin durdurulduğuna dair takip dosyasında bir kararın bulunmadığı görülmektedir. Mahkemece davalı ... yönünden süresi içinde yapılmış bir itiraz olup olmadığı, usulüne uygun itiraz yok ise davalı ... yönünden eldeki davanın açılmasında hukuki yararın olmayacağı göz önüne alınarak bu davalı yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi, usulüne uygun itiraz varsa esastan bir karar verilmesi gerekirken bu hususun araştırılmaması da hatalıdır.O halde mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek bir karar verilmesinden ibarettir.Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf isteminin reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ve kamu düzeni yönünden kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4,6 maddeleri gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı Rotam Liman Hiz. Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf isteminin REDDİNE,2-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere kamu düzeni yönünden KABULÜNE,3-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,4-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf eden davacıya iadesine,6-İstinaf eden davacı tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 4.270,02-TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 3.842,42-TL istinaf karar harcının davalı Rotam Liman Hiz. Tahmil Tahliye San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,8-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,9-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,10-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,11-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,12-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*