Anahtar kelimeler: Şekerin Kazançtan İmha Muhtemel Koyma Edeceği Kazanç Konulan Süreç Yıldan
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI
: 2023/8 E., ████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: Davanın reddiTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: BozmaDavacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, HMK'nın 361/1. ve CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacı vekilininDavacının 10 yıldan uzun süre el konulan şekerin imha edilmesi nedeniyle satışından elde edeceği muhtemel kazanç ve elde edeceği sermaye ile de ticaret yapacağından kazançtan yoksun kalması dolayısıyla CMK’nın 141/1-j maddesi gereğince 2.000.000 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebine ilişkin söz konusu davada,yerel mahkemece, 5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesinde tazminat isteyemeyecek kişiler arasında kamu davası düşürülenlerin de sayıldığı, bu sebeplerle 5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesi gereğince davanın reddilmesi üzerine davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 25.10.2022 tarihli, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı ile zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesine karar verilmesi halinde, tazminat istenemeyeceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı ve CMK’nın 144/1. maddesinde kanuna uygun olarak yakalanan veya tutuklanan kişilerden b-c-d-e bentlerinde belirtilenlerin tazminat isteyemeyeceklerinin hüküm altına alındığı dikkate alındığında söz konusu maddenin yalnız kanuna uygun olarak yakalanan veya tutuklanan kişiler hakkında uygulanabileceği, CMK’nın 141/1-j maddesinde düzenlenen el koyma nedeniyle tazminat isteyebilecek kişileri kapsamadığı da değerlendirildiğinde CMK’nın 141/1-j maddesindeki tazminat isteme koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi nedeni ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.Bozma üzerine ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda olay günü toz şeker çuval ağızlarının elle dikilmiş olması ve bir kısmının ise tek dikişli olması yanında sevk irsaliyeleriyle birlikte faturaların şoför tarafından olay anında ibraz edilememesi karşısında bölgenin kaçakçılığa müsait oluşu ve kaçak olduğu şüphesiyle elkonularak sırf faturasız, sevk irsaliyesiz, orijinal olmayan çuvallarda şeker taşınan ve bu iş için vergi kaydı olmayan özel aracı nakil vasıtası olarak kullanılan davacıya ait şekerlere el konulması sebebiyle maddi tazminat verilmesinin yasanın amacına ve ruhuna aykırı olduğu kanaatiyle, 5271 sayılı CMK'nın 1 41... . maddelerine göre yasal koşulları oluşmadığından davanın reddine dair verilen kararın temyizi üzerine,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz talebi yönünden temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın tamamı reddedilmesine rağmen davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğuna, davacı vekilinin temyiz sebepleri; koşulları bulunduğu halde davanın kabulü yerine reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUTazminat talebinin dayanağı olan Yüksekova 1. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının 20.000 kg toz şekerine 17.09.2007 tarihinde kaçak olduğundan bahisle el konulduğu, yapılan yargılama sonunda davacının 5607 sayılı Yasaya muhalefet suçundan beraatine, el konulan şekerin de davacıya iadesine karar verildiği, Yargıtay 7. Ceza Dairesi tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine hükmedildiği, hükmün 05.04.2017 tarihinde kesinleştiği, davanın el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesine Kanununa tabi olduğu anlaşılmakla,Davacının 10 yıldan uzun süre el konulan şekerin imha edilmesi nedeniyle satışından elde edeceği muhtemel kazanç ve elde edeceği sermaye ile de ticaret yapacağından kazançtan yoksun kalması dolayısıyla CMK’nın 141/1-j maddesi gereğince 2.000.000 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebine ilişkin söz konusu davada, yerel mahkemece, 5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesinde tazminat isteyemeyecek kişiler arasında kamu davası düşürülenlerin de sayıldığı, bu sebeplerle 5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesi gereğince davanın reddilmesi üzerine davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 25.10.2022 tarihli, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı ile zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesine karar verilmesi halinde, tazminat istenemeyeceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı ve CMK’nın 144/1. maddesinde kanuna uygun olarak yakalanan veya tutuklanan kişilerden b-c-d-e bentlerinde belirtilenlerin tazminat isteyemeyeceklerinin hüküm altına alındığı dikkate alındığında söz konusu maddenin yalnız kanuna uygun olarak yakalanan veya tutuklanan kişiler hakkında uygulanabileceği, CMK’nın 141/1-j maddesinde düzenlenen el koyma nedeniyle tazminat isteyebilecek kişileri kapsamadığı da değerlendirildiğinde CMK’nın 141/1-j maddesindeki tazminat isteme koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi nedeni ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.Bozma üzerine ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda olay günü toz şeker çuval ağızlarının elle dikilmiş olması ve bir kısmının ise tek dikişli olması yanında sevk irsaliyeleriyle birlikte faturaların şoför tarafından olay anında ibraz edilememesi karşısında bölgenin kaçakçılığa müsait oluşu ve kaçak olduğu şüphesiyle elkonularak sırf faturasız, sevk irsaliyesiz, orijinal olmayan çuvallarda şeker taşınan ve bu iş için vergi kaydı olmayan özel aracı nakil vasıtası olarak kullanılan davacıya ait şekerlere el konulması sebebiyle maddi tazminat verilmesinin yasanın amacına ve ruhuna aykırı olduğu kanaatiyle, 5271 sayılı CMK'nın 1 41... . maddelerine göre yasal koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.IV. GEREKÇE VE KARARYapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, ilgili maddenin birinci fıkrasının (j) bendi şu şekildedir; "Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." Hakkındaki dava düşen davacının dava dilekçesiyle uzun süre el konulan şekerin imha edilmesi nedeniyle satışından elde edeceği muhtemel kazançtan yoksun kalması dolayısıyla CMK’nın 141/1-j maddesi gereğince 2.000.000,00TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinde bulunduğu da dikkate alınarak, davacının tazminat davasına konu kovuşturma kapsamında el koyma işlemi yapıldığı ve el konulan şekerlerin iadesine karar verildiği dosya içeriğinden anlaşıldığından, davacının el konulan şekerlerinin iade edilip edilmediği veya davacıya el konulan şeker bedeline ilişkin idarece herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartların oluşup oluşmadığı karar yerinde tartışılmak suretiyle sonucuna göre 20.000kg şekerin el koyma anındaki rayiç bedelinin bilirkişi marifetiyle tespiti ile faiz başlangıç tarihinin de el koyma tarihi olarak belirlenmesi suretiyle maddi tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi,Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Yüksekova Ağır Ceza Mahkemesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Yüksekova 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3.Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,26.02.2026 tarihinde karar verildi.