Anahtar kelimeler: Serdivan Tutmakla Söndürülen Görerek İtfaiye Ekiplerince Giden Sakarya Makbuzları Esaskarar
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/ Esas - 2026/
T.C.SAKARYAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: 2026/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2026KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava dilekçesinde özetle
: Sakarya ili Serdivan ilçesinde bulunan iş yerinde ticari faaliyette bulunmakta iken, █████/2026 tarihinde meydana gelen ve Sakarya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ekiplerince müdahale edilerek söndürülen yangın sonucunda iş yerinin büyük ölçüde hasar görerek kullanılamaz hale geldiğini, bu olay neticesinde iş yerinde muhafaza edilen ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca tutmakla yükümlü olduğu 2021 ila 2026 yıllarına ait gelen-giden faturalar, tahsilat makbuzları, SGK bildirim ve aylık prim/hizmet bordroları ile tüm muhasebe evrak ve belgelerinin tamamen yanarak kül olduğunu, söz konusu zayi durumunda şahsına atfedilebilecek herhangi bir kusur veya kasıt bulunmayıp olayın mücbir sebep niteliğinde gerçekleştiğini, vergi kanunları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca ileride doğabilecek hukuki ve mali yükümlülükler karşısında mağduriyet yaşamamak adına anılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmektedir.Dava, TTK 82. Maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi istemine yöneliktir.6102 sayılı TTK.'nun 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. 6102 TTK.'nun 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir.Somut olayda,Zayi belgesi istemine yönelik açılan davada davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı konusunda inceleme yapabilmek üzere davacı hakkında tacir araştırması yapılmıştır. Davacının, Sakarya Defterdarlığının 04.06.2026 tarihli yazısınına göre işletme esasına göre defter tuttuğu, bildirilen matrahın esnaf limitini aşmadığı, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasının 04.06.2026 ve Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğünün 04.06.2026 tarihli yazılılarına göre kaydının olmadığı, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 04.06.2026 tarihli yazısına göre esnaf kaydının olmadığı görülmüştür. Verilen müzekkere cevaplarına göre davacının tacir olmadığı tespit edilmiştir.Davacının tacir olmaması, 6102 sayılı TTK.'nun 82-(7) maddesine dayalı zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın ancak, tacirler tarafından açılabilecek olması nedenleriyle davacının davayı açmakta aktif husumet ehliyetinin olmadığı sonucuna varılmıştır.(Emsal; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar, 04.06.2020 tarihli ilamı)HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,Dair, davacı yokluğunda, kararın tarafa tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip¸E-İmzalıdırHakim¸E-İmzalıdır