Anahtar kelimeler: Sokmak Sokulması Malına Görüşü Bursa Tehlikeye İstemlerinin Suçlar Neticesinde Trafik
6. Ceza Dairesi         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI
: █████████ E., █████████ K.
SUÇLAR
: Mala zarar verme, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret, trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması
HÜKÜMLER
: İlk derece mahkemesindeki mahkûmiyet kararı kaldırılarak beraat kararı verilmesi, düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Temyiz isteminin reddi, temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması
Yapılan ön inceleme neticesinde; ilk derece mahkemesince verilen 17.07.2019 tarihli kararın, katılan Kurum vekili ve sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin 13.07.2021 tarihli kararında "Hakaret, kamu malına zarar verme ve trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçlarından verilen hükümler yönünden:
1-) Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarihli, ███████ Esas ve ███████ Karar sayılı ilamı ile, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na █████/2019 tarih ve 7188 sayılı kanunun 31. maddesi ile eklenen Geçici 5. maddenin (d) bendinde yer alan "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresinin aynı bentte yer alan "basit yargılama usulü" yönünden iptaline karar verildiği anlaşılmakla;
Sanığın üzerine atılı ve yargılama konusu olan TCK'nın 179/3-2. maddesinde düzenlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçunun basit yargılama usulü kapsamında kalan suçlardan olması ve suçun bu kapsama girmeyen bir suç ile birlikte işlenmemiş olması nedeniyle, sanık lehine 1/4 oranında ceza indirimi öngören CMK'nın 251. maddesinde düzenlenen "basit yargılama usulü"nün uygulanıp uygulanmayacağının TCK'nın 7/2. maddesi de dikkate alınarak mahkemesince takdir edilmesinde zorunluluk bulunması,
2-)Sanığın, katılan polis memurları... ve ... ile mağdur doktor...'e yönelik hakaret eylemini, aynı olay bütünlüğü içinde ve aynı suç işleme kararıyla gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında, sanığın bir tane zincirleme şekilde kamu görevlisine alenen hakaret suçundan cezalandırılması yerine, iki ayrı hakaret suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,
3-)█████/2014 günü yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasa'nın 81. maddesi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106/3. maddesinde yapılan düzenlemeye aykırı biçimde, hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak biçimde, verilen adli para cezalarının ödenmemesi halinde hapse çevrileceğine karar verilmesi,
4-)Kamu malına zarar verme suçundan doğrudan zarar gören İçişleri Bakanlığı'nın kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, iddianame ve duruşma günü tebliğ edilmeden İçişleri Bakanlığı'nın yokluğunda duruşmaya devamla karar verilmek suretiyle CMK'nın 289/1-e maddesine muhalefet edilmesi,
5-)Sanığın adli sicil kaydında bulunan Çanakkale 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile birinci kez mükerrir olmasına rağmen, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,
6-)Sanık ile katılan kolluk görevlileri arasında yaşanan arbede sırasında katılan ...'ın resmi üniformasının yırtılması şeklinde gerçekleşen eylemde, sanığın mala zarar verme kastı ile hareket edip etmediği, şayet mala zarar verme kastı ile hareket ettiği sonucuna varılırsa, TCK'nın 151/1. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçunun mu yoksa TCK'nın 152/1-a maddesinde düzenlenen kamu malına zarar verme suçunun mu oluşacağı hususları yeterince tartışılmadan, yetersiz gerekçe ile sanığın kamu malına zarar verme suçundan mahkumiyetine karar verilmesi,
7-)Sanığın, adli sicil kaydında tekerrüre esas sabıkası olduğundan, TCK'nın 58/3. maddesi gereğince TCK'nın 125/3. maddesinde düzenlenen seçimlik cezadan hapis cezasının tercih edilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,
8-)Maddi hasarlı trafik kazası yapan sanığın 2,45 promil alkollü olduğunun anlaşılması karşısında, sanığın kastının yoğunluğu, sanıkta tespit edilen alkol miktarı ile hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, temel cezanın alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi," gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-e,f ve 289/1-e maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, anılan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunluluğu bulunan ilk derece mahkemesince verilen mala zarar verme, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret, trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin aslında Bölge Adliye Mahkemesince verilmiş bir karar olarak kabulünde zorunluluk bulunduğu, bu şekilde verilen kararların ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde bulunduğunun kabulü halinde esasen tarafların var olan temyiz haklarının ellerinden alınmış olacağının anlaşılması karşısında, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ilk defa kurulan ve bölge adliye mahkemesince kurulacak olsaydı temyiz yolu açık olacak olan mahkûmiyet hükmününde de temyizi kabil olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk Derece
Çanakkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.07.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında, trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 179/2, 62, 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca 3000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, katılanlar ... ve ... yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun' un 125/3-a, 43, 62, 52 maddeleri uyarınca 7600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, şikayetçi .... yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun' un 125/3-a, 125/4, 62, 5 2 maddeleri uyarınca 7080,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, kamu malına zarar verme suçundan 5237 sayılı Kanun' un 152/1-a, 62,50/1-a, 52/2 maddeleri uyarınca 6000,00TL adli para cezası adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
B. İstinaf
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 13.07.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan Kurum vekilinin ve sanığın istinaf başvurusunun kabulu ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. İlk Derece
Çanakkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.02.2022 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında, trafik güvenliğinin tehlikeye sokma suçundan 5237 sayılı Kanun' un 179/3 delaleti ile 179/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun' un (5271 sayılı Kanun) 283.maddeleri uyarınca 3000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, katılanlar ... ve ... ve şikayetçi...' e yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun' un 125/3-a, 125/4, 43... sayılı Kanun' un 14.680,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, mala zarar verme suçundan 5237 sayılı Kanun' un 151/1, 53,58 maddeleri uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.
D. İstinaf
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 20.12.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik "Sanık hakkında mala zarar verme suçundan verilen (2) nolu hüküm bütün bentleriyle birlikte hükümden çıkartılarak, yerine; "2-) Sanık ... hakkında mala zarar verme suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de, yüklenen suç açısından sanığın kastının bulunmadığı anlaşıldığından, CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince sanık ...'nın atılı suçtan beraatine," hükmünün eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine, 7188 sayılı Yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a,d maddesi gereğince hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine," trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarından verilen hükümler yönünden;1-) Sanık ... hakkında hakaret suçundan verilen (1 nolu) hükmün 8. bendi hükümden çıkartılarak, yerine; "Aleyhe istinaf bulunmaması nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek, 5271 sayılı CMK'nın 283/1. maddesi uyarınca, sanık hakkında hükmolunan 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezasının 14.680,00 TL (7.600,00 TL ve 7.080,00 TL) adli para cezası üzerinden infazına," bendinin eklenmesi, 2-) Sanık ... hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan verilen (3 nolu) hükmün 7. bendi hükümden çıkartılarak, yerine; "Aleyhe istinaf bulunmaması nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek, 5271 sayılı CMK'nın 283/1. maddesi uyarınca, sanık hakkında hükmolunan 11 ay hapis cezasının 3.000,00 TL adli para cezası üzerinden infazına," bendinin eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine, bu suretle 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a,d maddeleri uyarınca hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Katılan Vekilinin Temyiz İstemi
Sanığın kasıtlı eylemleri nedeniyle katılan ...’ın üzerindeki resmi üniformasına zarar verdiği için sanık hakkında kamu malına zarar verme suçundan hüküm kurulması gerekirken beraat kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.
2. Sanığın Temyiz İstemi
Bir avukatın hukuki yardımından ücretsiz yararlanma hakkının kendisine hatırlatılmaması nedeniyle savunma hakkının ihlal edildiğine, kamera kayıtlarının incelenmemesi nedeniyle eksik inceleme ile karar verildiğine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Sanık hakkında yapılan yargılamada, Çanakkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.07.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında, trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu' nun (5237 sayılı Kanun) 179/2, 62, 50/1-a, 52/2 maddeleri uyarınca 3000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, katılanlar ... ve ... yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun' un 125/3-a, 43, 62, 52 maddeleri uyarınca 7600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, şikayetçi .... yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun' un 125/3-a, 125/4, 62, 5 2maddeleri uyarınca 7080,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, kamu malına zarar verme suçundan 5237 sayılı Kanun' un 152/1-a, 62,50/1-a, 52/2 maddeleri uyarınca 6000,00TL adli para cezası adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, katılan kurum vekili ve tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 13.07.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ sayılı kararı ile kararında "Hakaret, kamu malına zarar verme ve trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçlarından verilen hükümler yönünden:
1-)Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarihli, ███████ Esas ve ███████ Karar sayılı ilamı ile, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na █████/2019 tarih ve 7188 sayılı kanunun 31. maddesi ile eklenen Geçici 5. maddenin (d) bendinde yer alan "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresinin aynı bentte yer alan "basit yargılama usulü" yönünden iptaline karar verildiği anlaşılmakla;
Sanığın üzerine atılı ve yargılama konusu olan TCK'nın 179/3-2. maddesinde düzenlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçunun basit yargılama usulü kapsamında kalan suçlardan olması ve suçun bu kapsama girmeyen bir suç ile birlikte işlenmemiş olması nedeniyle, sanık lehine 1/4 oranında ceza indirimi öngören CMK'nın 251. maddesinde düzenlenen "basit yargılama usulü"nün uygulanıp uygulanmayacağının TCK'nın 7/2. maddesi de dikkate alınarak mahkemesince takdir edilmesinde zorunluluk bulunması,
2-)Sanığın, katılan polis memurları... ve ... ile mağdur doktor ....'e yönelik hakaret eylemini, aynı olay bütünlüğü içinde ve aynı suç işleme kararıyla gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında, sanığın bir tane zincirleme şekilde kamu görevlisine alenen hakaret suçundan cezalandırılması yerine, iki ayrı hakaret suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,
3-)█████/2014 günü yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasa'nın 81. maddesi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106/3. maddesinde yapılan düzenlemeye aykırı biçimde, hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak biçimde, verilen adli para cezalarının ödenmemesi halinde hapse çevrileceğine karar verilmesi,
4-)Kamu malına zarar verme suçundan doğrudan zarar gören İçişleri Bakanlığı'nın kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, iddianame ve duruşma günü tebliğ edilmeden İçişleri Bakanlığı'nın yokluğunda duruşmaya devamla karar verilmek suretiyle CMK'nın 289/1-e maddesine muhalefet edilmesi,
5-)Sanığın adli sicil kaydında bulunan Çanakkale 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile birinci kez mükerrir olmasına rağmen, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,
6-)Sanık ile katılan kolluk görevlileri arasında yaşanan arbede sırasında katılan ...'ın resmi üniformasının yırtılması şeklinde gerçekleşen eylemde, sanığın mala zarar verme kastı ile hareket edip etmediği, şayet mala zarar verme kastı ile hareket ettiği sonucuna varılırsa, TCK'nın 151/1. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçunun mu yoksa TCK'nın 152/1-a maddesinde düzenlenen kamu malına zarar verme suçunun mu oluşacağı hususları yeterince tartışılmadan, yetersiz gerekçe ile sanığın kamu malına zarar verme suçundan mahkumiyetine karar verilmesi,
7-)Sanığın, adli sicil kaydında tekerrüre esas sabıkası olduğundan, TCK'nın 58/3. maddesi gereğince TCK'nın 125/3. maddesinde düzenlenen seçimlik cezadan hapis cezasının tercih edilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,
8-)Maddi hasarlı trafik kazası yapan sanığın 2,45 promil alkollü olduğunun anlaşılması karşısında, sanığın kastının yoğunluğu, sanıkta tespit edilen alkol miktarı ile hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, temel cezanın alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi," şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının 5271 sayılı Kanunu'nun 280/1-e,f ve 289/1-e maddeleri gereğince bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, ilk derece mahkemesince sanık hakkında trafik güvenliğinin tehlikeye sokma, katılanlar ... ve ... ve şikayetçi...' e yönelik kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret ve mala zarar verme suçlarından mahkumiyet kararı verildiği, katılan Kurum vekili ve sanığın istinaf başvurusunun ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin,20.12.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik "Sanık hakkında mala zarar verme suçundan verilen (2) nolu hüküm bütün bentleriyle birlikte hükümden çıkartılarak, yerine; "2-) Sanık ... hakkında mala zarar verme suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de, yüklenen suç açısından sanığın kastının bulunmadığı anlaşıldığından, CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince sanık ...'nın atılı suçtan beraatine," hükmünün eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine, 7188 sayılı Yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a,d maddesi gereğince hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine," trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarından verilen hükümler yönünden;1-) Sanık ... hakkında hakaret suçundan verilen (1 nolu) hükmün 8. bendi hükümden çıkartılarak, yerine; "Aleyhe istinaf bulunmaması nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek, 5271 sayılı CMK'nın 283/1. maddesi uyarınca, sanık hakkında hükmolunan 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezasının 14.680,00 TL (7.600,00 TL ve 7.080,00 TL) adli para cezası üzerinden infazına," bendinin eklenmesi,2-) Sanık ... hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan verilen (3 nolu) hükmün 7. bendi hükümden çıkartılarak, yerine; "Aleyhe istinaf bulunmaması nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek, 5271 sayılı CMK'nın 283/1. maddesi uyarınca, sanık hakkında hükmolunan 11 ay hapis cezasının 3.000,00 TL adli para cezası üzerinden infazına," bendinin eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine, bu suretle 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a,d maddeleri uyarınca hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmesi üzerine, katılan vekili ve sanığın temyiz isteminde bulundukları anlaşılmakla;
5271 sayılı Kanun’un 280/1-e maddesinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Çanakkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.07.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen hükümlere yönelik yapılan istinaf incelemesi neticesinde,Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 13.07.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında belirttiği gerekçe ile hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bu bozma kararının 5271 sayılı Kanunu’nun 280/1-e maddesinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin davanın yeniden görülmesine karar verilerek yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı vermesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı, bölge adliye mahkemesince yapılan uygulama kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiği gibi bazı hallerde sanığın temyiz hakkını ortadan kaldırılmasına yol açabildiği, her ne kadar temyize konu somut olayda, sanık hakkında mala zarar verme ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan verilen hüküm yönünden bölge adliye mahkemesince verilen ve yasaya aykırı olan bozma kararı sanığın temyiz hakkını etkilememiş ise de, anılan bozma ilamı sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ilk derece mahkemesince verilen ve 5 yılı aşmayan mahkumiyet hükmünün düzeltilerek esastan reddine dair kararın 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi gereğince kesin nitelikte olduğu ve sanığın temyiz imkanının ortadan kaldırıldığı, oysa bölge adliye mahkemesince yasaya aykırı bozma ilamı yerine davanın yeniden görülmesine karar verilerek aynı mahkûmiyet hükmünün verilmesi durumunda 5271 sayılı Kanun'un 286/2-d maddesi uyarınca verilen kararın temyizi kabil bir karar olacağı, görüldüğü üzere bölge adliye mahkemesince yasal olmayan bir bozma ilamı sanığın temyiz hakkının ortadan kaldırılmasına sebep olabilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu konuda verdiği bir kararında "İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermesi başvurucu yönünden önemli sonuçlar doğurmaktadır. Nitekim İstinaf Dairesi, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açarak ve tarafları da çağırarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya üzerinden karar vermiş; başvurucuyu mahkemeye erişim hakkının yanında bölge adliye mahkemesi önünde sözlü yargılanmadan ve bununla bağlantılı diğer usul güvencelerinden yoksun bırakmıştır." değerlendirmeler bulunarak bölge adliye adliye mahkemesinin yasaya aykırı bozma kararının başvurucunun Anayasa'nın 36. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir (Ömer Oral [GK], B. No: ██████████, 9/1/2025, § …). Aynı konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise "Bölge adliye mahkemelerinin hükmün bozulmasına karar verebileceği hâller, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu düzenlemelere göre istinaf mahkemeleri şu hâllerde hükmün bozulması kararı verebilecektir:
1. İlk derece mahkemesinin kararında 5271 sayılı Kanun'un 289. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç diğer bentlerinde belirtilen bir mutlak hukuka aykırılık nedeninin bulunması,
2. Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya ön ödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması.
Açıkça görüldüğü gibi bölge adliye mahkemesinin bozma kararı verebileceği hâller, kati surette davanın esasına ilişkin değil ve fakat yargılamaya dair usul kurallarının ağır ve açık ihlalleri ile hükme müteessir usul kurumlarının ihmali suretiyle hüküm kurulması durumlarına münhasırdır. Nitekim Yargıtay kararlarına karşı direnme yetkisi bulunan ilk derece mahkemesinin, bölge adliye mahkemelerinin bozma kararlarına direnememesinin temelinde yatan düşünce de buna dayanmaktadır. Direnme yasağına ilişkin normun, maddi ceza adaletiyle doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı, esas itibariyle makul sürede yargılanma hakkı bakımından bir teminat alanı oluşturduğu söylenmelidir.
Hukuki düzenlemeler ve yapılan açıklamalar karşısında, mesele tartışmaya ihtiyaç bırakmayacak açıklıktadır. Buna rağmen uygulama, bölge adliye mahkemelerinin iş yoğunluğu gibi mülahazalarla kanunun kendisine tanımadığı bir yetkiyi kullanarak bozma kararları verilegeldiği bilinen bir gerçektir. Bu uygulamanın, yukarıda yer verilen tespitler yanında, görevli/teminatlı mahkemede yargılanma ve mahkemeye erişim/ kanun yoluna etkin başvuru hakları yönünden ciddi sorunlar taşıdığı da tartışmadan varestedir. CMK'nın 286. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan kararları temyiz edilebileceğinden, bölge adliye mahkemesinin Kanun'un açık hükmüne aykırı şekilde verdiği bozma kararının temyiz edilebilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi hükmünün hukuka aykırılık taşıdığının tespit edilmesi durumunda bölge adliye mahkemesi ceza dairesince ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırarak yeniden hüküm kurulması gerektiği hâlde bozma kararı verilmesi nedeniyle sanığın temyiz hakkının kısıtlanması da söz konusu olabilmektedir." şeklinde değerlendirmelerde bulunarak bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmetmiştir (YCGK, T.:30.04.2025, E.: 2024/6-490, K.:████████).
Bu açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 13.07.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı bozma kararı ile bozma kararı üzerine verilen Çanakkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.02.2022 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, hukuka aykırılık bulunmuştur.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, katılan Kurum vekili ve sanığın temyiz istemlerinin kabulü ile diğer yönleri incelenmeyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2 maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,
10.02.2026 tarihinde karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!