Anahtar kelimeler: Hissettiğini Köprüsü İdava Anlamak Şeridinin Görünce Kuzey Fren Tem Çekerek
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Mahkeme kararı davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; 11.05.2016 tarihinde davacı ...'in, .... plakalı kamyonet ile TEM Kuzey ... Köprüsü çıkışına doğru seyrederken fren sisteminde bir sorun olduğunu hissettiğini, aracı sağ taraftaki emniyet şeridinin içerisine çekerek gerekli emniyet tedbirlerini aldığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü diğer davacı ...'ın, durumu görünce park eden aracın önüne, emniyet şeridinin içerisine, trafik kurallarına uygun bir şekilde aracını park ettiğini, ne olduğunu anlamak ve yardımcı olmak için aracından inen ...'ın, emniyet şeridinin içerisinden arkadaki araca doğru yürümeye başladığını, daha birkaç adım atmadan büyük bir süratle gelen tırın altında kaldığını, davalı ... isimli şahsın kullandığı ... çekici ve ... plaka sayılı dorsenin, önce ... plaka sayılı araca; bilahare, ...'a, son olarak da ... plaka sayılı araca çarptığını, olay sırasında aracının içerisinde bulunan ...'in, çarpmanın etkisiyle şoför mahallinde sıkıştığını, hayati tehlike geçirecek şekilde ağır yaralandığını, sol bacağını kaybettiğini, ...'ın, çarpmanın etkisiyle hayati tehlike oluşturacak derecede ağır yaralandığını, vücudunun belden aşağı kısmının felç olduğunu, söz konusu trafik kazasının davalı ...'nun hata ve kusuru neticesinde gerçekleştiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalarak davacı ... için 50.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın; davacı ... için 50.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın; davacı (eş) ... 60.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (anne) ... 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (baba) ... 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (kardeş) ... 20.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (eş) ... 60.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (çocuk) ... 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı (çocuk) ... 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat taleplerini yargılama sırasında maddi tazminat taleplerini davacı ... için 532.656,85TL'ye, ... için ise 162.674,36 TL'ye yükseltmiştir.II.CEVAPDavalılar vekili; görülmekte olan davada asli kusurun davacılarda olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 162.674,36 TL maddi tazminatın, davacı ... için 532.656,85 TL maddi tazminatın, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ...için 2.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ vekili tarafından yapılan istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma KararıBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 14.02.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla; "... kaza tarihi █████/2016 olup Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacıda oluşan maluliyet oranının belirlenmesi gerekirken, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’ndan alınan ve █████/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve ekli cetveller kullanılarak maluliyet tespiti yapan heyet raporu hükme esas alınmıştır. Mahkemece, her iki davacının da kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakları eklenerek, davacıya ait dosyada mevcut raporlar da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin adli tıp anabilim dalı bölümleri gibi kuruluşlardan rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bu durum gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiştir. Açıklanan nedenlerle bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir...." gerekçesiyle davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin davacılar ..., ..., ..., ..., , ... ve ...’a yönelik temyiz dilekçesinin ayrı ayrı miktardan ayrı ayrı reddine, davalılar ... ve ...’e yönelik diğer temyiz itirazlarının reddiyle açıklanan nedenlerle davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının kararının davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yararına bozulmasına karar verilmiştir.B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... için 162.674,36 TL maddi tazminatın, davacı ... için 532.656,85 TL maddi tazminatın; davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile olay tarihi olan 11.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin ███████ 19... /2419 karar sayılı ilamı ile kesinleşen hususlar yönünden ise yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; davacılarda oluşan maluliyetin bizzat muayene edilerek tespiti gerektiğini, itirazlarının karşılanmadığını, bu durumda hükme esas alınan hesap raporunun da hatalı maluliyet ve kusur raporuna dayanılarak hazırlandığını, asgari ücretli çalışan birinin emekli olunca da asgari ücret düzeyinde gelir elde edemeyeceğini, bu nedenle pasif dönem hesabında asagari ücretin esas alınmaması gerektiğini, Adli Tıp Kurumu raporlarında davacılardan ...'ın maluliyet oranı önceki raporlarda %100 olarak tespit edilmişken son alınan raporda %93 olarak tespit edildiğini, davalı ... için de oranı %70 olan maluliyet oranının son raporda %68 olarak tespit edildiğini bu durumda raporlar arasında çelişki bulunduğunu ve giderilmesi gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, davacıların müterafik kusuru da bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Öncelikle bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olmakla, davalı lehine usuli kazanılmış hak doğup doğmayacağı hususunun irdelenmesi gerekmektedir. Usuli kazanılmış hak kurumu, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, ███████ Esas, 1960/9 karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesinin usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda da usulî kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir. Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520 esas ve ███████ karar sayılı ilâmında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.Somut davada, mahkemece verilen ilk karar sadece davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmiş ve hüküm de bu davalı yararına olarak ve yeniden maluliyet raporu alınmak üzere bozulmuştur. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen 28.02.2024 tarihli raporlarda, davacı ...'in %68, davacı ...'ın ise %93 oranında sürekli iş göremez hale geldiği yönünde mütalaada bulunulmuştur. İlk karara dayanak alınan maluliyet oranları ise davacı ... için %70, davacı ... için %100 iken, bozma sonrası alınan raporda bu oranlar azalmıştır. Buna rağmen hesap raporunda, mahkeme ilk kararını sadece davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin temyiz ettiği ve davalının kazanılmış hakları gözetilmeksizin güncel verilere göre hesap raporu düzenlenmesi ve ıslah edilmiş hali ile ilk karardaki aynı tazminat miktarlarına hükmedilmiştir. Oysa; ilk hüküm sadece davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş olup bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında kalan ve 19.07.2017 tarihli aktüer raporunda hesaplamaya esas alınan veriler yönünden davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, bozma öncesi alınan 19.07.2017 tarihli aktüer raporunda hesaplamaya esas alınan veriler ile Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen, davacı ...'in %68, davacı ...'ın ise %93 oranında sürekli iş göremez hale geldiği yönünde tespiti bulunan 28.02.2024 tarihli raporlardaki maluliyet oranları esas alınarak tazminat hesabı yapılması gerekirken, bozma sonrası hükmü temyiz eden davalının usuli kazanılmış hakkını ihlal eder biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.VI. KARAR1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan harcın istek halinde davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.