tenkisine vasiyetnamenin muris noterliğinin paylaştırdığı çıkarmasına yevmiye paylarının içeren kısım

Anahtar kelimeler: Tenkisine Vasiyetnamenin Muris Noterliğinin Paylaştırdığı Çıkarmasına Yevmiye Paylarının İçeren Kısım

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...’un müvekkillerini mirasçılıktan çıkarmasına ilişkin tasarrufunu içeren ... 3. Noterliğinin 26.10.2007 tarihli ve ... yevmiye numaralı vasiyetnamenin ve bir kısım mirasçılarına taşınmazlarını paylaştırdığı ... 9. Noterliğinin 14.08.2007 tarihli ve ... yevmiye numaralı vasiyetnamenin iptaline, müvekkillerinin saklı paylarının tenkisine karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece 14.08.2007 tarihli vasiyetnamenin iptali ile tenkis talebine ilişkin dava tefrik edilmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin gerçek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; yeğenleri olan davacıların babalarına iyi davrandıklarını, kendi babası olan muris ....’in mirasçılıktan çıkarma işleminde belirttiği gerekçelerin gerçeği yansıtmadığını, muris ...’in kendisine o ifadesini geri alacağını söylediğini, ancak sağlığı elvermediği için o ifadesinin noterde unutulduğunu, davacıların babası ... Almanya’ya gittikten sonra davacılarla ilgilenmediğini, .....’in ölmeden önce kendisine "ben çocuklarımla ilgilenemedim ama onları çok seviyorum" diye söylediğini belirtmiştir.

3. Davalı ... ... cevap dilekçesinde; davacıların babalarına karşı son derece saygılı ve özverili olduğunu, kendileri okudukları için babaları ile maddi olarak ilgilenemediklerini, ancak davacı ...’in staj yaptığı sırada babasını kendi sosyal güvencesinden faydalandırdığını belirterek, davanın kendisi yönünden reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mirastan ıskatta ispat külfetinin davalılara düştüğü, davalılar tarafından davacıların aile yükümlülüklerini önemli ölçüde ihlal ettiği hususunun ve buna bağlı olarak mirastan ıskat sebeplerinin ispat edilemediği anlaşılmakla davanın kabulüne, ... 3. Noterliğinin 26.10.2007 tarihli ve ... yevmiye numaralı vasiyetnamenin davacılar yönünden iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada dinlenen tanık anlatımları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacıların muristen önce ölen babaları .... davacıların annesinden boşandıktan sonra çocuklarını arayıp sormadığı, davacıların anneleri ile birlikte dayılarının yanına sığındıkları, kanıt yükü kendisinde olan davalı yanın çıkarmanın haklı olduğunu kanıtlayamadıkları, davacıların sosyal güvencesinden babaları ..... yararlandırılıp yararlandırılmadığının sonuca etkisi bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; kök muris ... ...’un davacıların babası ... için ... ilindeki bir taşınmazını satarak onun ihtiyaçları için harcadığını, bu durumun tanık beyanları ile sabit olduğunu, mahkemenin gerekçesinin hatalı olduğunu, davacı ...’in babasını sigortasından faydalandırdığı hususunun doğru olmadığını, davalı ...’ın uydurma dilekçe ile davacıların babasını sigortalandırdığını ve davacıların bu işlemi sonradan iptal ettirdiğini, davacıların anne ve babaları arasındaki boşanma sürecinde babalarına kızgın olduklarından babaları ile ilişkilerini kestiklerini ve babalarına karşı aile hukukundan kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmediklerini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirasçılıktan çıkarmaya yönelik vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 512. maddesinde ölüme bağlı tasarrufla mirasçılıktan çıkarılmanın söz konusu olduğu duruma özgü bir hâl düzenlenmiştir. Buna göre;

"Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir.

Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.

Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur".

Öyleyse mirastan çıkarmanın geçerli olabilmesi için mirasbırakan ortaya koyduğu bu iradesini gerektiren sebepleri tasarrufunda açıklamak zorundadır. Mirasçılıktan çıkarılan mirasçı söz konusu ölüme bağlı tasarrufa itiraz edebilir. Bu durumda ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaksına aittir.

Mirasçılıktan çıkarılan kişinin itirazı üzerine görülen davada, çıkarma sebebinin varlığı karşı tarafça ispat edilemezse veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf 4721 sayılı Kanun'un 512/3 hükmü gereği ancak mirasçının saklı payı dışında yerine getirilebilir. Başka bir anlatımla bu durumda ölüme bağlı tasarruf tümden geçersiz hâle gelmez, mirasçılıktan çıkarılması yerinde görülmeyen mirasçının saklı payı dışında mirasbırakanın iradesi yerine getirilir. Ancak mirastan çıkarılan kişi, mirasbırakanın çıkarma sebebi konusunda açık bir yanılgıya düştüğünü ispat edebilirse çıkarma geçersiz olacak; bu hâlde mirasçı sadece saklı payını hak etmeyecek, miras payını alabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023/3-53 Esas, ████████ Karar sayılı kararı).

Dosya içeriği ve toplanan delillerden 4721 sayılı Kanun'un 512. maddesi gereğince çıkarmadan yararlanan davalılar tarafından mirastan çıkarma sebeplerinin ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Mahkemenin bu yöndeki gerekçesi doğru ise de, 4721 sayılı Kanun'un 512/3 hükmü gereğince mirasbırakanın yapmış olduğu ölüme bağlı tasarrufun çıkarılan mirasçının saklı payı dışında yerine getirilmesi zorunludur.

Bu durumda Mahkemece, 4721 sayılı Kanun'un 512/3 hükmü gereğince davaya tenkis davası olarak devam edilmesi, bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılması, tefrik edilen 14.08.2007 tarihli vasiyetnamenin iptali ve tenkisine ilişkin dava ile bu davanın birleştirilmesi, oluşacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.