kılavuzluk ermesinden yasağı yıllardır akdedilen döneme rekabet akdinin uzun sonraki

Anahtar kelimeler: Kılavuzluk Ermesinden Yasağı Yıllardır Akdedilen Döneme Rekabet Akdinin Uzun Sonraki

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2021

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekili ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uzun yıllardır kılavuzluk hizmeti veren bir şirket olduğunu, davalı arasında iş ilişkisinin kurulması sırasında akdedilen hizmet sözleşmesinde hizmet akdinin sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak rekabet yasağı düzenlemesi bulunduğunu, bu hükme göre davalı kılavuz rekabet yasağını ihlal etmesi durumunda cezai şart ödemesi gerektiğini, davalının █████/2018 tarihli yönetmelik değişikliğini takiben 2019 yılı Şubat ayı içerisinde noter kanalı ile ihtarname göndererek ve hiçbir sebep bildirmeksizin istifa ettiğini, hemen akabinde kılavuzluk hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren başka bir şirkette çalışmaya başladığını, davalının rekabet yasağını ihlal etmesi nedeniyle hakkında ....İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı dosyası ile yapılan takibe haksız itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek davalının asıl alacağa, faize ve tüm ferilerine vaki haksız itirazının iptali ile davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı işçinin yalızca yetkili kılavuz kaptan belgesi ile yetkilendirildiğini, İskenderun bölgesinde kılavuzluk hizmeti veren bir firmadan çalıştığını ,çalışma ehliyet belgesi olmayan bir bölgede çalışmasının imkansız olduğunu, bu nedenle davacının iddialarına itibar edilmesinin mümkün bulunmadığını, davacının dayanmış olduğu hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağı koşulları mevcut olmadığından hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağının geçersiz olduğunu, ayrıca işverenin zararınında söz konusu bulunmadığını, rekabet yasağı kaydının TBK hükümlerine aykırı olduğunu, davalı işçinin rekabet yasağını ihlal etmediğini, hizmet sözleşmesinin tek tip sözleşme olmakla geçersiz olduğunu, işçi aleyhine tek taraflı konulan cezai şartın geçersiz olduğunu, ayrıca iş mahkemesinin görevli olduğunu, bu çerçevede davanın gerek bu yönden reddolunmasını ve davanın esas yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "davacı işveren ile davalı işçi arasında rekabet yasağına ilişkin düzenlenmiş olan sözleşme maddesi uyarınca tarafların talep edebilecekleri cezai şart ve tazminata ilişkin davaların görülme yeri iş mahkemeleri olduğundan davalı tarafın bu yöndeki temyiz itirazlarının yerinde değildir" gerekçesiyle somut uyuşmazlık açısından iş mahkemelerinin görevli olduğuna dair Yargıtay görüşü ortaya çıkmıştır. Yargıtay'ın daire görüşü mutlak anlamda bağlayıcı değil ise de BAM daire kararları arasındaki çelişkiyi giderdiği açıktır. Yargıtay kararında ayrıntılı olarak değinilmemiş olmakla birlikte Mahkememizce önceki kanun-sonraki kanun ilişkisi dikkate alındığında Yargıtay ilamı, mahkememizce de benimsenmiştir. Zira 6102 sayılı TTK █████/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği halde 7036 sayılı Kanun bu tarihten sonra yürürlüğe girmiştir. Bu haliyle somut uyuşmazlık açısından normlar arasında çatışma ortaya çıkmıştır. Bu durumda hangi Kanun hükümlerinin görevle ilgili uygulanacağı noktasında yorum kurallarının dikkate alınması ve buna göre uyuşmazlığın çözümü gerekecektir. Hal böyle olunca davacı şirketin dayanmış olduğu hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağının, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra ve davalı tarafından ihlal olunduğu iddiasıyla davacıdan talep ettiği alacaklar noktasında iş mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan açıklamalar karşısında mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan ve usulden reddine, mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi karşısında taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurmaması nedeniyle karar kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurularak, dava dosyasının görevli İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesine, bu suretle dosyanın akabinde İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesine, belirtilen sürede talep olmadığı takdirde mahkememizce HMK m.20 hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair karar verileceğinin taraf vekillerine bildirilmesine, yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

: İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... (“Med Marine” veya "Davacı Şirket"), 20 yılı aşkın süredir kılavuzluk alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, huzurdaki dava ise, taraflar arasında akdedilen 14.04.2017 tarihli Hizmet Sözleşmesi'nin 5.11. maddesinde düzenlenen "iş akdi süresince ve iş akdinin bitiminden sonra 2 yıl süre ile işveren ile kendi adına rekabet edebilecek bir iş yapmamayı, sektöründeki rakip diğer işletmelerde çalışmamayı, söz konusu işletmelerde ve firmalarda ortak yahut başka bir sıfatla herhangi bir menfaat ilişkine girmeyeceğini, hizmet sözleşmesini... Kabul ve taahhüt etmektedir" hükmünün Davalı tarafından ihlal edilmiş olması nedeniyle ikame edildiğini, Davalı tarafın da kabulünde olduğu üzere huzurdaki dava TBK 444 vd. hükümleri uyarınca iş akdinin sonra ermesi sonrası rekabet etmeme yükümlülüğünden kaynaklandığını, her ne kadar Yerel Mahkemece görevsizlik kararı verilmişse de, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████████ E. , 2021/ 6811 K. ve 03.12.2021 Tarihli Kararı ile rekabet yasağının ihlalinden doğan davalarda ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna hükmedildiğini, Nitekim 12.09.2025 tarihli ve 2023/1 E. –2025/3 K. sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu kararı ile rekabet yasağına ilişkin uyuşmazlıklarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verildiğini, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını ve aynı mahiyetteki dava dosyalarında Yargıtay tarafından onanmak suretiyle kesinleşen doğrudan emsal kararlar doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirket ve davalı ile aralarında akdedilen hizmet sözleşmesinde hizmet akdinin sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak rekabet yasağı düzenlemesi bulunduğu ve davalının rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasıyla cezai şartın tahsili istemli .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası ile takip başlatılmıştır. Davalı tarafından anılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesi istemiyle İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde huzurdaki dava ikame edildiğini, Yerel Mahkeme tarafından dosyanın esas yönünden incelenmesine geçilmeden önce görev yönünden inceleme yapıldığını, davacı şirketin dayanmış olduğu hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağının ihlal edildiği iddiasıyla talep ettiği alacaklar noktasında iş mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varıldığını, Yerel Mahkeme kararından sonra, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu (“Yargıtay İBBGK”) tarafından verilen 12.09.2025 tarihli ve 2023/1 E. – 2025/3 K. sayılı karar ile TBK’nın 444-447. maddelerinde düzenlenen rekabet yasağından doğan davaların ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiği karara bağlandığını, Yargıtay İBBGK’nin anılan içtihadı birleştirme kararı uyarınca, istinaf başvurumuzun kabulü ile İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 12.10.2021 tarihli ve ████████ E. - ████████ K. görevsizlik kararının kaldırılmasına ve esas yönünden incelemeye geçilmesi için dosyanın Yerel Mahkemeye iade edilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davanın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 444-447. maddeleri arasında yer almaktadır.6102 sayılı TTK'nın 4/1-c maddesine 6098 sayılı Türk Borçlar kanununun "rekabet yasağına ilişkin 444ve 447'.inci maddelerinde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesi yargı işleri ticari ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır düzenlemesini içermektedir. 7036 sayılı iş mahkemeleri kanunun █████/2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra aynı yasanın 5/1-a maddesi gereği uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkin kararlar verildiği gibi TTK düzenlemesi gereği ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna dair kararlarda verilmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 2023/1 Esas 2025/3 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlıkların çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna dair tüm mahkemeleri bağlayıcı içtihatları birleştirme kararı karşısında uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kararı veren mahkemesinde görülmesi için dosyanın görevsizlik kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

3-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026