Anahtar kelimeler: Taksi Eksper Hususi Caddesi Darbe Çıkışı Fiilden Arka Hasarlandığını Hasarların
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 07.03.2025KARAR TARİHİ
: 12.05.2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 19.07.2024 tarihinde ---- İli --- İlçesi ------ Caddesi üzerinde müvekkillerin 1/2 ortaklığında bulunan ---- plakalı ticari taksi ile davalı ...'ın sürücüsü ve maliki olduğu -----plakalı hususi aracın karıştığı trafik kazasında, davalı sürücünün hatalı çıkışı neticesinde müvekkile ait aracın arka ve yan sol kısımlarından darbe alarak hasarlandığını, kaza tutanağı ve eksper raporlarında davalı tarafın tek ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, araçta meydana gelen hasarların müvekkil tarafından giderilmesine rağmen davalı ... tarafından yapılan kısmi ödemelerin yetersiz kaldığını, aracın sol arka kapı, çamurluk, marşpiyel, jant kapağı ve lastiklerinin değiştirilerek sol ön kapının onarıldığını, sigorta şirketine yapılan başvurular neticesinde 24.000,00-TL hasar bedeli ve 10.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olsa da gerçek zararın karşılanmadığını, müvekkilin aracının kaza nedeniyle uzun süre kullanılamayarak ticari faaliyetten mahrum kaldığını, bu süreçte ikame araç ihtiyacının doğduğunu ve ticari kazanç kaybı oluştuğunu, Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümleri çerçevesinde müvekkilin tazminat hakkının doğduğunu, tüm bu nedenlerle; belirsiz alacak davası kapsamında şimdilik 100,00-TL hasar bedeli ile 100,00-TL değer kaybı bedelinin davalılardan müşterek ve müteselsilen, 100,00-TL ikame araç bedeli ile 100,00-TL kazanç kaybı bedelinin ise araç sürücüsünden, kaza tarihi olan 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsilini, sigorta şirketi yönünden ise 22.07.2024 başvuru tarihinden itibaren poliçe limiti ile sınırlı olarak faiz işletilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava Değeri Artırım Dilekçesi
: Davacılar vekili 27.02.2026 tarihli dilekçesi ile HMK.nun M.107 uyarınca, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde Hasar bedeli olarak talep edilen 100,00-TL'yi 6.536,74-TL olarak artırdıklarını, bu alacağın .----- müştereken ve müteselsilen tahsilini, ... yönünden kaza tarihi 19.07.2024 tarihinden işleyecek, sigorta şirketi yönünden ise 17.01.2025 tarihinden işleyecek avans faizi ile poliçe limiti ile sınırlı olmak tahsilini; değer kaybı bedeli olarak talep edilen 100,00-TL'yi 40.000,00-TL olarak artırdıklarını, bu alacağa ------ müştereken ve müteselsilen tahsilini, ... yönünden kaza tarihi 19.07.2024 tarihinden işleyecek, sigorta şirketi yönünden ise 1701.2025 tarihinden işleyecek avans faizi ile poliçe limiti ile sınırlı olmak tahsilini; kazanç kaybı bedeli olarak talep edilen 100,00-TL'yi 8.800,00-TL olarak artırdıklarını, bu alacağın ... yönünden kaza tarihi 19.07.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hatalı olduğunu ve menfaat yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, 19.07.2024 tarihinde gerçekleşen kazaya ilişkin müvekkil şirket nezdinde sigortalı ------- plakalı aracın işletilmesinden doğan sorumluluğun poliçe limitleri dahilinde olduğunu, davacının değer kaybı talebine ilişkin 03.02.2025 tarihinde 17,000.00-TL tutarında ödeme yapıldığını, hasar tazminatı talebine ilişkin ise 20.08.2024 tarihinde ... 12,125.00-TL ve ...'e 12,125.00-TL ödeme yapıldığını ayrıca ----- firmasına 23.08.2024 tarihinde 17,991.86-TL tedarik ödemesi gerçekleştirildiğini, bakiye bir alacağın bulunmadığını, Trafik Poliçesi Genel Şartları uyarınca anlaşmalı onarım merkezleri üzerinden yapılan ödemelerin esas alınması gerektiğini, ----- model olan araç için orijinal parça değişim zorunluluğunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, KDV'nin sigorta teminatı kapsamında olmadığını ve fatura ibraz edilmeksizin talep edilemeyeceğini, değer kaybı hesaplamasında reel kaybın esas alınması gerektiğini, aracın geriye dönük hasar kayıtlarının celbinin zorunlu olduğunu, araç mahrumiyeti ve kazanç kaybı taleplerinin dolaylı zarar niteliğinde olup teminat dışı kaldığını, yapılan ödemelerin hükmedilecek tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, ticari amaçlı olmayan araçlar için avans faizi yerine yasal faiz uygulanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle; davanın esastan reddini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı ... usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı ... davaya cevap vermemiştir.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; davacıya ait araç ile davalı ... tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, davalı gerçek kişinin maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli ve değer kaybının ZMM sigortacısından, araç malikinden ve sürücüsünden, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç malikinden ve sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir.KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir.19.07.2024 tarihinde saat 16
:55 civarında ---- ili, --- ilçesi, --- Caddesi üzerinde, kavşak içinde trafik kazası meydana gelmiştir. Sürücüsü davalı ... olan -----plakalı araç ile sürücüsü ---- olan ------ plakalı araçlar çarpışmışlardır.-----plakalı araç davacılara ait olup---- plakalı araç davalı ...'a aittir. Davalı ... ---- plakalı aracın aynı zamanda sürücüsüdür.---- plakalı araç, ----- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 01.10.2023 tarihi ile 01.10.2024 tarihi arasında sigortalanmıştır. Kaza tarihi itibariyle poliçede araç başına 200.000,00 TL, toplam kaza başına 400.000,00 TL maddi zarar teminatı bulunmaktadır.-Dava konusu kazadaki kusur durumu ve davacıya ait araçtaki hasar zararı, değer kaybı zararı ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun olmadığı, davacıya ait araçta 48.770,68 TL hasar zararı meydana geldiği, değer kaybının 50.000,00 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin sekiz olduğu, toplam araç mahrumiyet zararının 8.800,00 TL olduğu belirtilmiştir. Davalı ... şirketinin 23.08.2024 tarihinde araç onarımını yapan ----- firmasına 17.991,86 TL ödediği, 20.08.2024 tarihinde davacı ...'e 12.125,00 TL ödediği, 20.08.2024 tarihinde davacı ...'e 12.125,00 TL ödediği, 03.02.2025 tarihinde davacı vekili Av. ...'e 17.000,00 TL ödediği görülmüştür. Davacı vekiline yapılan 17.000,00 TL'lik ödemenin 7.000,00 TL'sinin vekalet ücretine ilişkin olduğu, 10.000,00 TL'nin değer kaybına ilişkin olduğu, bu hususun davacı vekilince sunulan e-mail kayıtlarından anlaşıldığı görülmüştür. Bu sebeple davalı ... tarafından davacılara ait aracın hasar zararı için toplam 42.491,86 TL (17.991,86 TL+12.250,00 TL+12.250,00 TL), değer kaybı zararı için 10.000,00 TL ödeme yapıldığı sonucuna varılmıştır.Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; araçtaki hasar bedelinin 48.770,68 TL olduğu, 42.491,86 TL hasar ödemesi mahsup edildiğinde bakiye hasar bedeli zararının 6.278,82 TL olduğu, araçtaki değer kaybının 50.000,00 TL olduğu, 10.000,00 TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı zararının 40.000,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.Trafik sigortasına göre davalı ... değer kaybı bedelinden sorumlu olup dolaylı zarar niteliğindeki araç mahrumiyet bedelinden sorumlu değildir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır.Davalı ... bakımından temerrüt tarihi, davaya konu kazanın sigorta şirketine ihtar ya da ihbar edildiği tarihten itibaren sekiz iş günü sonrasıdır. Somut davada, davalı ... şirketine 09.01.2025 tarihinde başvuru yaptığı, sekiz iş günü sonunda 22.01.2025 tarihinde temerrütün gerçekleştiği anlaşılmış olup 22.01.2025 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalı ... haricindeki davalılar yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulüne;A) 6.536,74 TL hasar bedelinin davalı ... yönünden 22.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,B) 40.000,00 TL değer kaybı bedelinin ... yönünden 22.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,C) 8.800,00 TL kazanç kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 3.780,05-TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harçtan ve 940,00-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 2.224,65-TL'nin davanın kabul oranlarına göre; 1.870,87-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 353,78-TL'sinin davalı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacılar tarafından yatırılan toplam 1.555,40-TL peşin ve tamamlama harcın davanın kabul oranlarına göre; 1.308,05-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 247,35-TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,4-Davacılar tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 175,00-TL vekalet harcı, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 598,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 8.388,90-TL yargılama giderinin davanın kabul oranlarına göre; 7.054,84-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.334,06-TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 37.843,81-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 7.156,19-TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.