Anahtar kelimeler: Fethiye Tefrik Esasa Anadolu Birleştirilen Kesinlik Şartı Eksiklikleri Birleşen İstanbul
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ Esas - ████████ KararFethiye 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen, tefrik edilerek ████████ Esasa kaydedilen, sonra da aynı mahkemenin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında:Fethiye 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleşen, sonra bu dosya içerisinde yine mahkemenin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında:İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı kazada davacılar murisinin vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla, davacı eş ... için 3.000,00 TL ve davacı çocuklar için 2.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için 50.000,00 TL, diğer davacılar için 25.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı .... vekili, şirketin ikameti nedeniyle davada İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, sigortalılarına ait araç sürücüsünün kazada kusuru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuş; 03.06.2015 tarihli ek beyan dilekçesiyle, ölenin babası ... tarafından şirketleri aleyhine, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açıldığını, davalar arasında bağlantı olduğunu bildirerek davaların İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde birleştirilmesini talep etmiştir.Diğer davalılar vekilleri, kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuşlardır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 22.10.2015 tarihli ███████ E., ████████ K. sayılı ilamı ile mahkeme dosyası ile İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ sayılı dosyası arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu gerekçesiyle, mahkeme dosyasının, ilk davanın açıldığı İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve yargılamanın İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararıİlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla;" ...Davacı taraf, davaya konu kazanın gerçekleştiği yer olması ve davacıların ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olması itibariyle, 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesi gereği, yetkili olan Fethiye Mahkemeleri'nde davasını açmış; mahkeme tarafından ise, davalı .... vekilinin beyan ve iddiası gereği, davanın, bağlantılı davanın görüldüğü İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.6100 sayılı HMK'nun davaların birleştirilmesini düzenleyen 166. maddesinin 2. fıkrasında "Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır" düzenlemesine; 3. fıkrasında ise "Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu yasal düzenlemelerde görüldüğü üzere, farklı yargı çevrelerindeki mahkemelerde görülmekte olan davaların, ilk davanın açıldığı yer mahkemesinde birleştirilmesi kuraldır.Somut olayda; mahkeme tarafından, kendisinin baktığı dava ile bağlantısı bulunduğu kabul edilen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ sayılı dosyasında dava açılış tarihi 06.04.2015 olarak bildirilmiştir. Temyize konu kararı veren mahkemedeki davanın açılış tarihi ise 11.02.2015'tir. Bu durum karşısında, bağlantılı olduğu kabul edilen, farklı yargı çevrelerindeki aynı düzey mahkemelerde görülmekte olan davalardan, Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmekte olan davanın açılış tarihinin daha önce olduğu, bağlantı nedeniyle davaların birleştirilmesi kararı verilecek ise, her iki davanın Fethiye Mahkemeleri'nde birleştirilmesinin gerekeceği gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirmeyle ve yasanın açık hükmüne aykırı biçimde, yazılı olduğu şekilde davaların birleştirilmesi kararı verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen KararMahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat talepleri bakımından; davacı ... yönünden; TBK'nın 76. maddesi gereğince verilen 27.05.2021 tarihli 10.000,00 TL geçici ödemenin mahsubu ile geriye kalan 1.205.851,88 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 186.819,29 TL tutarındaki kısmı ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden, davalı ...nin 187.007,45 TL tutarındaki kısım ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden (her iki sigorta şirketinin de poliçe limiti ile (Geçici ödeme mahsup edildikten sonra ... Sigorta A.Ş poliçe limiti 284.857,00 TL ve ...poliçe limiti 285.143,00 TL olmak üzere) sorumlu olmak kaydı ile, davalılar ..., ..., ... ve ...'dan (...) dava tarihi olan 05.01.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, geçici ödeme miktarı 10.000,00 TL'ye davalılar ..., ..., ..., ... (...) için haksız fiil tarihi 05.01.2015 tarihinden, ödeme tarihi 14.03.2018 tarihine kadar yasal faiz işletilerek, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, davalı ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden ödeme tarihi 14.03.2018 tarihine kadar yasal faiz işletilerek faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine; davacı ... yönünden; 140.469,15 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 23.016,54 TL tutarındaki kısmı ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden, davalı ...nin 23.039,72 TL tutarındaki kısım ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden (her iki sigorta şirketinin de poliçe limiti ile (Geçici ödeme mahsup edildikten sonra ... Sigorta A.Ş poliçe limiti 284.857,00 TL ve ...poliçe limiti 285.143,00 TL olmak üzere) sorumlu olmak kaydı ile davalılar ..., ..., ... ve ...'dan (...) dava tarihi olan 05.01.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a velayeten ...'a verilmesine, davacı ... yönünden; 140.469,15 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 36.888,74 TL tutarındaki kısmı ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden, davalı ...nin 36.925,90 TL tutarındaki kısım ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden (her iki sigorta şirketinin de poliçe limiti ile (Geçici ödeme mahsup edildikten sonra ... Sigorta A.Ş poliçe limiti 284.857,00 TL ve ...poliçe limiti 285.143,00 TL olmak üzere) sorumlu olmak kaydı ile davalılar ..., ..., ... ve ...'dan (...) dava tarihi olan 05.01.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a velayeten ...'a verilmesine, manevi tazminat talepleri bakımından; 30.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 05.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ..., ..., ... ve ...'dan (...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 05.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ..., ..., ... ve ...'dan (...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a velayeten ...'a verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 05.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ..., ..., ... ve ...'dan (...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a velayeten ...'a verilmesine, davalılar ... Sigorta A.Ş ve ...aleyhine ikame edilen manevi tazminat taleplerinin reddine, ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen, daha sonra tefrik edilerek mahkemenin ████████ Esas sırasına kaydedilen, sonra da mahkemenin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne, 12.865,79 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL tutarındaki kısmının dava tarihi olan 06.04.2015 tarihinden, bakiye 11.865,79 TL tutarındaki kısmının ıslah tarihi olan 22.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...den alınarak davacı ...'a verilmesine, ████████ Esas sayılı dosyası ile birleşen, sonra bu dosya içerisinde yine mahkemenin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kısmen kabulü ile 38.131,97 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL tutarındaki kısmının dava tarihi olan 06.04.2015 tarihinden, bakiye 37.131,97 TL tutarındaki kısmının ıslah tarihi olan 22.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) ████████ Esas sayılı dosyası ile açılan davanın derdestlik olumsuz dava şartının mevcut olması nedeni ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.Mahkeme tashih şerhi ile asıl dava yönünden davacı ...'ın maddi tazminat talebinin aktüer bilirikişi tarafından düzenlenen 05.01.2023 tarihli kök bilirkişi raporu ve 02.06.2023 tarihli ek bilirkişi raporu uyarınca kabulüne karar verilmiş olup bu davacı yönünden kök bilirkişi raporunda belirlenen tazminat miktarının 231.604,43 TL olmasına karşın mahkemenin 18.09.2023 tarihli kararının "Maddi Tazminat Talepleri Bakımından" başlıklı bölümünün, üçüncü paragrafında yer alan; "Davacı ... yönünden; 140.469,15 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 36.888,74 TL tutarındaki kısmı ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden, davalı ...nin 36.925,90 TL tutarındaki kısım ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden (her iki sigorta şirketinin de poliçe limiti ile (Geçici ödeme mahsup edildikten sonra ... Sigorta A.Ş poliçe limiti 284.857,00 TL ve ...poliçe limiti 285.143,00 TL olmak üzere) sorumlu olmak kaydı ile, davalılar ..., ..., ... ve ...'dan ... dava tarihi olan 05.01.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a velayeten ...'a verilmesine" kısmının, Davacı ... yönünden; 231.604,43 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 36.888,74 TL tutarındaki kısmı ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden, davalı ...nin 36.925,90 TL tutarındaki kısım ve bu kısma isabet eden fer'ilerinden (her iki sigorta şirketinin de poliçe limiti ile (Geçici ödeme mahsup edildikten sonra ... Sigorta A.Ş poliçe limiti 284.857,00 TL ve ...poliçe limiti 285.143,00 TL olmak üzere) sorumlu olmak kaydı ile, davalılar ..., ..., ... ve ...'dan (...) dava tarihi olan 05.01.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş'den temerrüt tarihi olan 11.02.2015 tarihinden, ...den temerrüt tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a velayeten ...'a verilmesine" şeklinde tashih edilmesine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... şirketlerinden manevi tazminat taleplerinin bulunmadığını ve ret vekalet ücretinin hatalı olduğunu, manevi tazminatın az olduğunu, birleşen dosya yönünden usulden ret kararının hatalı olduğunu, ek bilirkişi raporundan sonra sunulan bedel artırım dilekçesinin kabul edilmemesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hesaplama yöntemi, ücret, bakiye yaşlar, evlenme indirimi, ödemeler, çocukların destek süresi vb tüm yönlerden hata içerdiğini, raporlar arası çelişkiler bulunduğunu, geçici ödemeden sorumlu olmadıklarını, ikinci ve üçüncü ıslah dilekçelerinin kabul edilmemesi gerektiğini, birleşen dosyanın esastan reddedilmesi gerektiğini, kısmen reddedilen maddi tazminat yönünden vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Hükmün Tashihi” başlıklı 304. maddesi “(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. (2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir." şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un "Hükmün Tavzihi" başlıklı 305. maddesinde ise "(1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. (2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." düzenlenmesi yer almaktadır.HMK’nın 304. maddesine göre hükmün tashihi müessesesi ile yalnızca hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar düzeltilebilir. Anılan Kanun’un 305. maddesinde ise hükmün tavzihinin hangi şartlarda ve nasıl yapılacağı açıkça belirlenmiştir. Buna göre, hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Tavzih yolu ile hükmün değiştirilmesi değil yalnızca açıklanması imkânı vardır. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez. Hâkim hükmü verdikten ve davadan elini çektikten sonra temyiz edilerek hüküm bozulmadıkça o davaya yeniden bakamayacak ve verilen hükmü değiştiremeyecektir. Tavzih kural olarak yalnızca hüküm fıkrasında olacak; hükmün gerekçesinin açıklanması için tavzih yoluna başvurulamayacaktır.Hâkim; tashih veya tavzih yolu ile kısa kararında hükmettiği miktarı sınırlandıramaz, genişletemez ve değiştiremez.Somut olayda mahkemece davacı ... yönünden kısa kararda hükmedilen miktar 140.469,15 TL olup gerekçeli kararda tashih şerhi ile hükmedilen miktar 231.604,43 TL olarak değiştirilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere tashih ya da tavzih yoluyla bir tarafa tanınan hakların genişletilemeyeceği, değiştirilemeyeceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.2. Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin tüm, davalı ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.VI. KARAR1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm ve davalı ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,Peşin alınan harcın istek halinde davalı ... ve ...'e iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.