alanya cümle plaka yazim poliçesi kazasından antalya nezdinde eksiklik mali

Anahtar kelimeler: Alanya Cümle Plaka Yazim Poliçesi Kazasından Antalya Nezdinde Eksiklik Mali

T.C.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA

: Maddi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ...vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde, davalı ... Sigorta AŞ nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ...a ait ve diğer davalı .... idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacıya ait ...plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının aracının hasarlandığı, değer kaybına uğradığı ve tamir süresince de araçtan mahrum kalındığı, karşı aracın sürücüsünün olayda tam kusurlu olduğu, dava öncesi sigorta şirketine yapılan müracaatla ilgili ödeme alınamadığı gibi herhangi bir cevap da verilmediği, arabulucu görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını beyanla ve artırılmış haliyle 34.351,14 TL araç değer kaybı ile 49.623,60 TL araç hasar bedelinin temerrüt tarihlerinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan, 3.375,00 TL araç mahrumiyet zararının ise olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte araç maliki ve sürücüsü olan davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası için öngörülen koşullar oluşmadığından davanın belirsiz alacak şeklinde ileri sürülmesinde davacının hukuki yararı bulunmadığını, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi bulunduğu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, ZMMS genel şartları kapsamında ve azami poliçe limiti dahilinde sınırlı olduğu, kusurun ve zararının usulünce ispatı gerektiği, araç mahrumiyet bedelinin dolaylı zarar niteliğinde olup sigorta teminatı içerisinde yer olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ...davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesinden temin edilen raporda davalı sürücüye %75, davacı yana ise %25 oranına kusur yüklendiği, tazminat bilirkişi raporunda araç değer kaybı için 3 farklı hesaplama metoduna göre zarar tespiti yapıldığı, bunlar sırasıyla ZMMS genel şartlarına ekli formüle göre 16.807,25 TL, █████/2021 tarihli değişiklik sonrası genel şartlara göre 25.988,70 TL ve serbest piyasa rayicine göre 45.801,53 TL araç değer kaybı zararı saptandığı, raporunda devamında parça ve işçilik dahil hasar bedelinin 56.071,88 TL olarak hesaplandığı, yine davacıya ait aracın muadili bir vasıtanın günlük kiralama bedeli 400,00 TL, makul tamir mühletinin ise 14 gün olduğu benimsenerek araç mahrumiyet zararının 4.500,00 TL edeceğinin değerlendirildiği, kusur ve tazminat bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olduğu, ancak araç hasar bedeli yönünden yapılan hesaplamada KDV ilave edilmediğinden resen hesaplamaya yapılarak KDV eklenmiş araç hasar zararının 66.164,81 TL edeceği ve davalı yanın kusuruna denk gelen 49.623,60 TL tutardan sorumlu olduğu benimsenerek tazminat isteminin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın kabulüne ve 49.623,60 TL araç hasar bedeli ile 34.351,14 TL araç değer kaybı zararının davalılar ...ve ... bakımından olay tarihinden davalı sigorta şirketi yönünden ise █████/2022 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, 3.375,00 TL araç mahrumiyet zararının ise olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirsiz alacak şeklinde davanın açılamayacağına dair cevap dilekçesindeki savunmasını aynen tekrar ettikten sonra hükme esas alınan raporda rayiç değer belirlemesinin hatalı yapıldığını, en az üç farklı yetkili satıcı nezdinde yapılacak araştırma ile riziko tarihi itibariyle davacı aracının muadili bir vasıtanın rayiç değerleri belirlenip toplamın ortalaması alınması suretiyle zarar tespiti gerektiğini, yine bu zararın ...Birliğince belirlenmiş olan değeri geçmemesi şartının dikkate alınmadığını, araç hasarı ve değer kaybı zararına ilişkin saptanan tutarların fahiş belirlendiğini, afaki hesaplanan bu zarar kalemlerinin riziko tarihindeki piyasa koşulları ile ilgisinin bulunmadığı ve böylece gerçek zarar ilkesine aykırı hesaplama yapıldığını, kaldı ki olay tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti 43.000,00 TL olduğu halde teminat limiti aşacak şekilde müvekkili sigorta şirketi aleyhine maddi tazminata hükmedildiğini, yine orijinal parça bedeli yerine muadil parçaya göre ve iskonto uygulanarak ve KDV ilave edilmeden belirlenecek olan hasar tutarından sorumlu olunduğunu, ATK raporunda sigortalı araç sürücüsüne atfedilen %75 oranındaki asli kusurun oluşa ve trafik mevzuatına göre yanlış takdir edildiği, yeniden kusur incelemesi yapılması gerektiğini, dava öncesi temerrüt oluşmadığından dava ikame tarihinden daha evvelki bir gün temerrüde düşürüldüğü benimsenerek müvekkili aleyhine hükmedilen tazminat için faiz uygulanmasının da hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ....vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili sürücünün yanındaki aracın engellemesinden dolayı kendisine hitaben "DUR" işaret levhasını görmediğini, buna rağmen davalıya yüksek oranda kusur izafe edildiğini, belirtilen olguya göre yeniden kusur tespiti yaptırılmadığını, ayrıca müvekkilinin kullandığı aracın trafik sigorta poliçesi bulunduğundan ve talep edilen zararların teminat kapsamında olduğundan davanın muhatabının sigorta şirketi olduğunu, hükme esas alınan raporlara karşı yaptıkları itirazları dikkate alınmadığını, gerçek zarar ilkesi aykırı hesaplama yapan rapordaki verilere itibar edilerek sonuca gidildiğini, davacı aracının hasarının boyutuna göre makul tamir süresinin fahiş hesaplandığını, böylece ikame araç bedelinin de yüksek belirlenmiş olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; araç hasarı ile husule gelen alacak kalemlerine ilişkin zararın dava ikame tarihi itibariyle net şekilde belirlenmesinin müvekkilinden beklenmeyeceğini, nitekim dosyaya kazandırılan kusur ve hesap raporları neticesinde zarar miktarının belirlenmiş olduğu ve hesaplanan zararlara göre artırım yapıldığını, belirsiz alacak şeklinde dava açılmasında hukuki yararın bulunduğunu, gerçek zarar ilkesine göre araç değer kaybının saptanması için piyasa koşullarına göre hesaplama yapılması gerektiğini, tazminat raporunda belirtilen metoda göre yapılan hesaplamaya itibarla araç değer kaybına hükmedildiğini, yine hasar bedelinin orijinal parça bedeli ile işçilik dahil KDV ilaveli hesaplanan zararın kusur durumuna göre saptandığını, hasar bedeline iskonto uygulanmamasında da usulsüzlük olmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu araç hasarından kaynaklı maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, çift taraflı trafik kazası sonucunda aracının hasarlandığını ve değer kaybına uğradığını, ayrıca tamir süresince araçtan mahrum kaldığını belirterek bu kaza neticesinde araç hasarından kaynaklı husule gelen maddi zararın karşı aracın trafik sigortacısı, sürücüsü ve maliki olan davalılardan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... AŞ vekili ve davalı ...vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı ...tarafından yasa yoluna başvurulmadığından karar bu davalı yönünden kesinleşmiştir.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-Araç değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Somut dosyaya sigorta eksperi bilirkişi tarafından sunulan raporda, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız ve kaza tarihinden sonraki hasarlı durumuna göre rayiç değerinin tespiti hususunda emsal piyasa araştırması yapılarak rapora yansıtılmadan ve aracın kaza tarihinden sonraki hasarlı durumuna göre rayiç değeri tespit edilmeden, araç değer kaybı hususunda rapor sunulduğu anlaşılmıştır. Oysa ki, aracın değer kabı olup olmadığının tespiti için, aracın hasarlı-hasarsız durumuna göre rayiç değerinin tespiti hususunda emsal piyasa araştırması yapılması ve aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız ve kaza tarihinden sonraki hasarlı durumuna göre rayiç değeri belirlenerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş, taraflara davaya konu hasarlı araçla aynı niteliklere sahip aracın kaza tarihi itibariyle değerinin tespitine yarayacak emsal değerler ile ilgili delillerini dosyaya sunmaları için süre verilmesi, akabinde aracın özellikleri gözetilerek değer kaybının belirlenmesi ve bu kapsamda davacıya ait aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, önceki hasarları vs. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle, emsal satış bilgileri de içeren, 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre piyasasındaki 2. el piyasa değerinin tespit edilmesi ve sonucuna göre hüküm tesisi amacıyla ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli şekilde sigorta eksperi bilirkişiden ek rapor alınarak veya yeni bir sigorta eksperi bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesidir.

İlk derece mahkemesince, belirtilen hususlarla ilgili eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğundan, eksikliklerin giderilerek yeniden hüküm tesisi amacıyla kararın kaldırılması gerekmiştir.

2-İlk derece mahkemesinin kabulüne göre ise; kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu maddi tazminat poliçe teminat limitinin araç başına 50.000,00 TL olduğu, ancak somut dosyada davalı aleyhine hükmolunan tazminat miktarının poliçe teminat limitini aştığı anlaşılmış olduğundan, bu durumda ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe teminat limitinin kararda açıkça yazılması ve davalı sigorta şirketinin poliçe limiti miktarına göre harç ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulması gerekirken, sorumlu olunan miktar açıkça gösterilmeden poliçe limiti ile sorumlu olduğu şeklinde genel bir ifadeye yer verilerek infazda tereddüte sebebiyet verecek şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ...Sigorta AŞ vekili ve davalı ...vekilinin istinaf isteminin yukarıda gösterilen sebepler yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı ...Sigorta AŞ vekili ve davalı ...vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ....Sigorta AŞ vekili ve davalı ...vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,

2-Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas - ... Karar sayılı, █████/2023 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

4-Davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ...vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

5-Davalı ....Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve davalı ...tarafından peşin yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 1.435,00 ‬TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta AŞ'ye, 1.491,75 TL istinaf karar harcının davalı .. ya isteği halinde iadesine,

6-İİK'nın 36/5 maddesi gereğince davalı ....Sigorta AŞ tarafından Alanya İcra Dairesinin .... takip sayılı dosyasına icranın geri bırakılması kararı için yatırılan teminatın iadesine,

7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.

...