sürüc sonuçsuz caddesi çarptığını kaybederek mevkiinde direksiyon hakimiyetini mahrumiyet hasara

Anahtar kelimeler: Sürüc Sonuçsuz Caddesi Çarptığını Kaybederek Mevkiinde Direksiyon Hakimiyetini Mahrumiyet Hasara

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: 28.01.2025

KARAR TARİHİ

: 12.05.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.11.2024 tarihinde sürüc--- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın ---- Caddesi Üzerinden ---- Caddesi ---- Doğru Seyir Halindeyken, No ----mevkiinde direksiyon hakimiyetini kaybederek park halindeki müvekkile ait ---- plakalı araca çarptığını, kaza tespit tutanağına göre sürücü ---- %100 asli kusurlu bulunduğunu, kazanın müvekkilin aracında ciddi maddi hasara ve değer kaybına yol açtığını, aracın onarım sürecinde değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve parça değer kaybı adına herhangi bir ödeme yapılmadığını, 27.11.2024 tarihinde ---- yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, arabuluculuk görüşmelerinden de anlaşma sağlanamadığını, araç işleteni ----- kimlik ve adres bilgilerinin tespiti gerektiğini, aracın onarımında orijinal parçalar yerine yan sanayi parçalar kullanıldığını, aracın yaklaşık kırk yedi gün serviste kalması nedeniyle araç mahrumiyetinin oluştuğunu, gerçek zarar ilkesi gereği değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve parça değer farkının tazmin edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200,00-TL değer kaybı, 200,00-TL araç mahrumiyet bedeli ve 200,00-TL parça değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, alacakların kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal ve avans faizleriyle birlikte ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava Değeri Artırım Dilekçesi

: Davacı vekili 05.05.2026 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde bakiye hasar bedeli (parça değer farkı) talebini 200,00-TL'den 70.614,81-TL'ye, değer kaybı bedeli talebini 200,00-TL'den 16.000,00-TL'ye, araç mahrumiyet bedeli talebini 200,00-TL'den 12.480,00-TL'ye artırdıklarını, dava değerini toplam 98.494,81-TL artırarak toplam 99.094,81-TL olarak kabul edilmesini, tüm kalemler yönünden yasal faizleriyle beraber tahsil ederek taraflarına ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ---- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- plakalı aracın müvekkil şirket tarafından ------- numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının dava öncesinde zorunlu başvuru şartını yerine getirmediğini, gerekli belgeleri ibraz etmediğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının alacağının belirli olması sebebiyle belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkil şirketin 31.01.2025 tarihinde 86.640,08-TL ve 07.02.2025 tarihinde 29.000,00-TL tutarında ödemeler yaparak tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, poliçe limitinin üstündeki miktarlardan sorumlu olmadığını, araç mahrumiyet bedeli ve kazanç kaybı gibi dolaylı zararların poliçe kapsamında bulunmadığını, değer kaybı hesaplamasının genel şartlar ekindeki formüle göre yapılması gerektiğini, Anayasa'nın 153. maddesi gereği Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini, bakiye hasar taleplerinin herhangi bir fatura veya belge sunulmaksızın dürüstlük kuralına aykırı şekilde talep edildiğini, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, yargılama sırasında uzman bilirkişi raporu alınmasını, temerrüt tarihinin başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü sonrası olarak belirlenmesini, ıslah edilen tutarlar için faizin ıslah tarihinden itibaren başlatılmasını, yasal faiz dışındaki faiz taleplerinin reddini ve haksız davanın tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar --- usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar ---- ve ---- davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, davalı gerçek kişilerin maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli ve değer kaybının ZMM sigortacısından, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç malikinden ve sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir.02.11.2024 tarihinde ---- plakalı araç, ---- ili, --- ilçesi, ---- Caddesi üzerinden ----- Caddesi istikametine doğru seyir halindeyken, no:---- önüne geldiği esnada sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek sol ön kısımlarıyla, no:---- önünde park halinde olan davacı ---- ait ----- plakalı aracın sol ön kısmına çarpması şeklinde somut davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir.

--- plakalı araç davacıya, --- plakalı araç davalı ---- ait olup ---- plakalı aracın sürücüsü davalı ---. plakalı araç, ------ poliçe numaralı karayollları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 11.01.2024 tarihi ile 11.01.2025 tarihi arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır. Kaza tarihi itibariyle araç başına maddi 200.000,00 TL maddi zarar teminatı bulunmaktadır. Dava konusu kazadaki kusur durumu ve davacıya ait araçtaki hasar bedeli, değer kaybı, aracın makul onarım süresi ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurunun bulunmadığı, davalı sürücünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasar bedelinin 117.264,81 TL, değer kaybının 45.000,00 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin sekiz gün olduğu ve araç mahrumiyet bedelinin günlük amortisman düşüldükten sonra 1.300,00 TL olduğu, toplam mahrumiyet bedelinin 12.480,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurunun bulunmadığı, davalı sürücünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasar bedelinin 117.264,81 TL, değer kaybının 45.000,00 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin sekiz gün olduğu ve araç mahrumiyet bedelinin günlük amortisman düşüldükten sonra 1.300,00 TL olduğu, toplam mahrumiyet bedelinin 12.480,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.Davalı sigorta şirketince 31.01.2025 tarihinde 86.640,08-TL hasar ödemesi ile 07.02.2025 tarihinde 29.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı belirtilmiş; ancak ödemeye ilişkin ödeme dekontu sunulmamıştır. Bu konuda beyanda bulunmak üzere davacı tarafa süre verilmiş, davacı vekilince beyan dilekçesi sunularak ödeme yapılmadığı belirtilmiştir. Yapıldığı savunulan ödeme ile ilgili dekontu dosyaya sunmak üzere davalı sigorta şirketi vekiline kesin süre verilmiş, verilen kesin sürede dekont sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye verilen cevap ekinde de ödemeye ilişkin belge bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle, davalı sigorta şirketinin davacıya 31.01.2025 tarihinde 86.640,08-TL hasar ödemesi ile 07.02.2025 tarihinde 29.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı savunmasına itibar edilmemiştir.

Davacı tarafça dava değeri artırım dilekçesi sunulmuş olup taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır.

Davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi, davaya konu kazanın sigorta şirketine ihtar ya da ihbar edildiği tarihten itibaren sekiz iş günü sonrasıdır. Somut davada, dava dilekçesi ekinde sunulan e-mail belgesine göre davacının davalı sigorta şirketine 27.11.2024 tarihinde başvuru yaptığı, sekiz iş günü sonunda 07.12.2024 tarihinde temerrütün gerçekleştiği anlaşılmış olup davalı sigorta şirketine yöneltilen talep yönünden 07.12.2024 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalı sigorta şirketi haricindeki davalılar yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulüne;

A)70.614,81 TL hasar bedelinin ve 16.000,00 TL değer kaybı bedelinin 07.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

B) 12.480,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 02.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar --- ve ----- alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 6.769,17-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harçtan ve 1.700,00-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 4.453,77-TL'nin davanın kabul oranlarına göre; 3.892,86-TL'sinin davalı ---- Şirketi'nden, 560,91-TL'sinin davalılar --- ve ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan toplam 2.315,40-TL peşin ve tamamlama harcın davanın kabul oranlarına göre; 2.023,80-TL'sinin davalı ----- Şirketi'nden, 291,60-TL'sinin davalılar----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 87,50-TL vekalet harcı, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.978,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 8.681,40-TL yargılama giderinin davanın kabul oranlarına göre; 7.588,06-TL'sinin davalı ---Şirketi'nden, 1.093,34-TL'sinin davalılar ---- ve ---- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı ---- Şirketi tarafından 175,00-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı ------ Şirketi üzerinde bırakılmasına,

6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 39.332,70-TL'sinin davalı --- Şirketi'nden, 5.667,30-TL'sinin davalılar ----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ------ Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı ---- yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

TASHİH ŞERHİ

Her ne kadar mahkememizin 12.05.2026 tarihli duruşmasının bir numaralı kısa kararında "1-Davanın kabulüne;A)70.614,81 TL hasar bedelinin ve 16.000,00 TL değer kaybı bedelinin 07.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, B) 12.480,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 02.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ------ alınarak davacıya verilmesine," yazılmış ise de duruşma tutanağının bir numaralı B maddesinde sehven davalılar ---- ve ------ alınarak davacıya verilmesine, şeklinde yazıldığı görüldüğünden, yapılan hatanın HMK.nun 304 md belirtilen maddi hata kapsamında olduğu ve gerekçeli kararın tebliğ edilmemesi sebebiyle mahkememizce resen düzeltilebileceği değerlendirilmiş, hükmün bir numaralı B maddesinin "1-Davanın kabulüne;A)70.614,81 TL hasar bedelinin ve 16.000,00 TL değer kaybı bedelinin 07.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, B) 12.480,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 02.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde DÜZELTİLMEK SURETİYLE HÜKMÜN TASHİHİNE,Dair, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.