Anahtar kelimeler: İptalibanka Uzatım Uzatıldığını Vadesinin Hitaben Mektubu Mektubunun Mektubundan Vade Firması
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararDAVA
: İtirazın İptali(Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA
: Davacı vekili; davalı banka tarafından ... Firması lehine, müvekkili ... İnş Tic AŞ ye hitaben 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve 500.000-TL tutarlı avans teminat mektubu düzenlendiğini, anılan bankadan teminat mektubu vade uzatım yazısı alınarak teminat mektubunun vadesinin 02.05.2022 tarihine kadar uzatıldığını, teminat mektubunun ilk talepte ödeme kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin 15.04.2022 tarihinde ... Bankası AŞ’nin Balgat Ticari Şubesine teminat mektuplarına dair süre uzatım yazılarının orjinalleri sunarak yazılı tazmin başvurusunda bulunduğunu, banka tarafından herhangi bir ödeme yapılamadığını, bunun üzerine tazmin talebinin üzerinden makulü aşan bir süre geçtikten sonra bu defa da 28.04.2022 günü teminat mektuplarının asıllarının sunulduğunu, yazılı tazmin talebinin ihtar edildiğini, Bu ihtardan sonra banka tarafından 09.05.2022 tarihinde ve teminat mektubunun süresi geçtikten sonra e-mail ile tazmin şartının gerçekleştiğine dair bir beyanda bulunulmadığı gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığını, davalı aleyhine İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin █████████ sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu tarafından söz konusu takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptalini, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili; işbu davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili Banka Sultanhamam Şubesi tarafından, ... numaralı müvekkili Banka müşterisi ... firması lehine ... Ortaokulu ve ...Ortaokulu Eğitim Yapıları Yeniden Yapım İnşaatı işine istinaden 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve ... referans numaralı 500.000-TL bedelli ve 02.11.2019 vade tarihli avans teminat mektubu verildiğini, 23.10.2022 tarihli, 2020-11-6 sayılı, ... referans numaralı teminat mektubu vade uzatım yazısı ile 02.05.2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere işbu teminat mektubunun vadesinin uzatıldığını, davacının muhatap tarafından usulüne aykırı şekildeki ilk tazmin talebi 15.04.2022 tarihinde müvekkili Banka Balgat Ticari Şubesine iletildiğini, ancak aynı tarihte tazmin talebinden vazgeçildiği bildirilerek talebin geri alındığını, daha sonra 28.04.2022 tarihinde aynı mektupların tazminine ilişkin olarak, mektup asıllarıyla beraber yine usulüne aykırı şekildeki tazmin talebi müvekkili Banka Balgat Ticari Şubesine iletildiğini, bunun üzerine, müvekkili banka tarafından söz konusu tazmin yazılarına ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapıldığını 29.04.2022 tarihli ve 15 sayılı cevabi yazları ile, davacının muhatap ... ... AŞ’ne gönderildiğini, davanın reddini savunmuştur.İLK DERECE MAHKEME KARARI
: Mahkemece; dava konusu teminat mektubunun; davalı bankanın Sultanhamam Şubesitarafından, 1097758 numaralı Banka müşterisi ... Firması lehine 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve ... referans numaralı 500.000,00-TL bedelli ve 02.11.2019 vade tarihli olmak üzere tanzim edildiği, 23.10.2020 tarihli, 2020-11-6 sayılı, ... referans numaralı teminat mektubu vade uzatım yazısı ile 02.05.2021 tarihine,nihai olarak; 01.11.2021 tarihli, 2021-82-43 sayılı, ... referans numaralı teminat mektubu vadeuzatım yazısı ile 02.05.2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere teminat mektubunun vadesinin uzatıldığı, böylelikle, işbu teminat mektubunun vasfının “Süreli (Vadeli)/şarta bağlı olmayan/Kesin Teminat Mektubu” olduğu; Yargıtay 11 HD.nin █████████ Esas ,█████████ Karar sayılı 17.10.2022 tarihli ilamında "Dava, avans teminat mektubu bedelinin tazminine ilişkindir. █████/2000 tarihli 40027 sayılı teminat mektubu metninde ilk yazılı talep üzerine “nakden ve tamamen ödeme” taahhüdü içerdiğinden muhatap davacıdan gelen böyle bir talebin varlığı halinde bankanın, lehtarın avans koşullarını yerine getirmediğinin kendiliğinden anlaşılması gerekmekte olup, ayrıca bir açıklamaya gerek görülmeksizin teminat mektubunu paraya çevirmesi gerektiğinden davacı tarafın icra takibine geçmekte haklı olduğunun kabulü gerekirken...." denilerek şarta bağlanmamış olan teminat mektuplarının başvuru halinde ödenmesi gerektiği vurgulandığı; bu halde davanın kabulü ile, davalının İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına, asıl alacak olan 500.000-TL’nin %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı vekili; davacı tarafından, müvekkili bankaya, işbu dava konusu teminat mektubuna ilişkin, 15.04.2022, 28.04.2022 ve 05.05.2022 tarihli olmak üzere 3 ayrı tazmin talebi iletildiğini, 15.04.2022 tarihli tazmin talebinden aynı gün vazgeçildiği, 28.04.2022 tarihli tazmin talebinin teminat mektubu metnine sıkı sıkıya bağlı bulunmaması ve 05.05.2022 tarihli tazmin talebinin ise yazılılık, yetki, imza ve mesai saatleri bakımından usulune uygun olmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını, daha sonra 28.04.2022 tarihinde aynı mektupların tazminine ilişkin olarak, mektup asıllarıyla beraber usulüne/şekle uygun olmayan tazmin talebi müvekkili banka Balgat Ticari Şubesi'ne iletildiğini, müvekkili banka tarafından tazmin talebinin usülüne uygun olup olmadığının şekli olarak incelendiğini, davacı muhatap tarafından müvekkili bankaya iletilen ödeme/tazmin taleplerinde "davacı şirkete geri ödenmesi gerektiğine ilişkin" zorunlu şeklî ifade bulunmadığı, bir başka ifadeyle "riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bilgi yazılmadığı" görüldüğünü ve tazmin/ ödeme talebine cevaben aşağıdaki yazı davacı muhataba iletildiğini, davacı muhatap ... ... AŞ’ne gönderilmiş olan 29.04.2022 tarihli ve 15 sayılı cevabi yazıda; “teminat mektuplarının yüklenicinin üstlendiği edimin yerine getirilmesine yönelik muhataba karşı teminat hükmü taşıdığı, müşteri/yüklenici mektup konusu işle ilgili taahhüdünü kısmen veya tamamen yerine getirmedi ise bunun yazılı olarak tazmin talebinde bildirilmesi ile tazmin yükümlülüğünün doğacağı ve fakat Bankaya iletilen tazmin yazısında riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bilgi yazılmadığı ve bu nedenle talebin yerine getirilemediği; verilen bilgide müşteri/yüklenicinin üstlendiği taahhüdü yerine getirmedi ise bu hususun tazmin talebinde açıkça belirtilmesi halinde talebin ivedilikle değerlendirmeye alınacağı” şeklinde belirtildiğini, bunun üzerine davacı tarafından 05.05.2022 tarihinde e-mail yoluyla tazmin talebinde bulunulmuş olsa da, e-mailin yazılılık / yazılı olma niteliği taşımaması, müvekkili bankaya tarih/saat itibariyle mesai saatleri dışında iletilmiş olması, özel olarak mektup tazmini talep yetkisi bulunmayan sadece genel dava vekaletnamesi bulunan davacı avukatı tarafından gönderilmiş olması, e-mailin; e-imza veya başkaca geçerli güvenli elektronik imza içermemesi nedenleriyle gerekli şekli ve hukuksal zorunlu şartları taşımadığından ödeme/tazmin talebinin müvekkili banka tarafından yerine getirilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
:Teminat mektubunun tazmin talebinin davalı banka tarafından red edilmesi üzerine teminat mektubu bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı taraf, davalı banka tarafından ... Firması lehine, ...AŞne hitaben 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve 500.000-TL tutarlı avans teminat mektubunun düzenlendiğini, anılan bankadan teminat mektubu vade uzatım yazısı alınarak teminat mektubunun vadesinin 02.05.2022 tarihine kadar uzatıldığı, teminat mektubunda, 500.000-TL ye kadar her ne suretle olursa olsun şirketinize geri ödenmesi gerektiği tarafınızdan Bankamıza yazılı olarak bildirildiği tarihte protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet kanuni neticeleri nazarı itibare alınmaksızın yukarıda yazılı tutara kadar talep edeceğiniz meblağı nakden talep tarihinden ödeme tarihine kadar kanuni faiz işletilerek ödeneceği " taahhüt edilmekle; teminat mektubunun ilk talepte ödeme kayıtlı olduğunu, geçerlilik süresi içinde 28.04.2022 tarihinde tazmin talebinde bulunulduğu, davalı banka tarafından bu tazmin talebinde riskin gerçekleştiği bildirilmediğinden tazmin talebinin usulune uygun olmadığının bildirilmesi üzerine 05.05.2022 tarihinde yapılan tazmin talebinin de yazılılık şartı gerçekleşmediğinden teminat mektup bedelinin ödenmediği anlaşılmaktadır.Kesin teminat mektuplarında ilk yazılı talepte derhal ödeme talebinde bulunulduğunda, riskingerçekleşmiş olup olmadığının beyan edilmesi - belgelendirilmesi ilişkin şartın teminat mektubuna konabilmesimümkündür. Bu ihtimalde teminat mektubu şarta bağlı bir teminat mektubu mahiyetinde olur. Ancak, eldeki davada teminat mektubunda böyle bir şart konulmamıştır. Teminat mektubu ile banka, sözleşmede belirtilen riskin gerçekleşmesi halinde muhatabın ilk tazmin talebi üzerine, belirli bir meblağa kadar ödemede bulunmayı garanti etmektedir. İlk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, muhatabın yazılı talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkı olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt etmektedir. Kural olarak ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, yalnızca şekli manada inceleme yapma yetkisini haiz olup, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapma hak ve yetkisini haiz değildir. Bir başka anlatımla riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa ilişkin bir inceleme yapamayacağı gibi, teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def’i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan da imtina edemez. Bu sebeple de ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarının esas itibariyle muhatap lehine olduğu kabul edilmektedir. Bu kuralın iki önemli istisnası bulunmaktadır. Birincisi, banka, teminat mektubu sözleşmesinin tarafı sıfatıyla kendisine ait olan defileri ileri sürerek ödemeden kaçınabilecektir. İkinci istisna da, lehdarın mahkemelerden ihtiyati tedbir kararı alarak, bankanın ilk talepte ödeme kaydını havi teminat mektuplarının ödenmesine engel olabilmesi halidir. Somut olayda ise davalı banka yönünden anılan istisnalardan hiç biri söz konusu değildir. (Emsal Yargıtay HGK nın█████/2007 tarih ███████-852 Esas ████████ Karar, Yargıtay 11. HDnin █████/2018 tarih ██████████ Esas █████████ Karar, Yargıtay 19. HD nin █████/2016 tarih █████████ esas ██████████ karar, Yargıtay 19. HD nin █████/2013 tarih ██████████ esas ██████████ karar)Açıklanan nedenlerle; teminat mektubu veren banka ile muhatap arasındaki sözleşme garanti sözleşmesi niteliğinde olup, bankanın sorumluluğu fer’i olmayıp asıl borçtan bağımsız ve asıldır. Bu nedenledir ki, banka sadece borçluya (lehdara ait) defileri muhataba karşı ileri süremez. Teminat mektubu ilk yazılı talepte ödeme kaydı ile düzenlenmiş olup,riskin gerçekleşiği yolunda beyanda bulunulması gerekmeksizin davalının tazmin talebini yerine getirmesi gerektiğinden davanın kabulü ile itirazın iptaline ve davacı yararına icra inkar tazimatına hükmolunmasına ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 34.366,02-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 8.591,50-TL harcın mahsubu ile kalan 25.774,52-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026