ballıkaya inşaatmontaj risks all gövde riskler işinde akdedildiğini taşeron imzaladığınıana

Anahtar kelimeler: Ballıkaya İnşaatmontaj Risks All Gövde Riskler İşinde Akdedildiğini Taşeron İmzaladığınıana

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVA

: Tazminat (inşaat all risks )

DAVA TARİHİ

: █████/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2026

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; müvekkili şirketin, davalı şirket sigortalısı ile "Ballıkaya ... Gövde Tamamlama"işinin yapılması için dava dışı ana yüklenici şirket olan .... A.Ş. ile taşeron sözleşmesi imzaladığını,ana yüklenici şirketin, davalı sigorta şirketi arasında 01.05.2021-30.09.2021 tarihleri arasında Tüm Riskler Poliçesi akdedildiğini, bu poliçe altında sigortalıya ait ... işinde inşaat/montaj faaliyetleri, inşaat/montaj sigortası genel şartları 3.şahıs mali mesuliyet genel şartları ve poliçede yazılı özel şartlar çerçevesinde teminat altına alındığını, söz konusu poliçe yazılı özel şartlarda ... şirketine her türlü yükleniciler ve/veya alt yükleniciler ayrıca gösterilerek davacı müvekkili şirket poliçeye konu yapım işinin alt yüklenicisi olmakla poliçe kapsamındaki tüm teminat ve korumalardan yararlandığını, taşeronluk sözleşmesi gereği başlanan işin ifa süresinde müvekkili şirkete ait malzemelerin inşaat alanı içerisinde bulunmakta iken 07.07.2021 tarihinde sel felaketi sonrası tüm malzemelerin zarar gördüğünü, oluşan zarar sonrası davalı sigorta şirketine gerekli tüm bilgi ve belgelerle birlikte başvuruda bulunulduğu, ekspertiz incelemesi yapılmasına rağmen davalı sigorta şirketi tarafından zararın karşılanmadığını belirterek, maddi zararın 12.07.2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sorumlu olup davacı tarafça, müvekkilinin poliçeden sorumluluğunu ispat etmesinin gerekli olduğunu, poliçede kararlaştırılan kloz 110 inşaat/montaj malzemeleri sel/su baskınından korunma özel şartı gereği teminat kapsamında bulunmadığı ve buna bağlı olarak da davacı tarafça gerçek zararın ispatının gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; davacının zararının aşırı yağış nedeniyle meydana gelip gelmediği, meteorolojiden gelen cevabi yazı ve taraflarca sunulan bilgi ve belgeler değerlendirerek söz konusu hasarın poliçe teminat kapsamında kalıp kalmadığı da irdelenerek bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar alındığı, zarara konu sel-su baskınına sebebiyet veren olayın meteorolojik açıdan, meteorolojik karakterli doğal afet kapsamında değerlendirildiği, davacı sigortalıya atfedilecek müterafik bir kusur söz konusu olmayacağı, poliçe sayfa 13. Açıklama 2 ye göre Alt Yüklenici davacının talebinin yağış/sel/su baskını hasarları teminat kapsamında olduğunu, davacı şantiye sahasında sel-su basması sonucu oluşan hasar tutarının 1.058.643- TL olduğu ve bu tutarın 760.000-TL sinden davalının sorumlu olduğu yönünde rapor sunulduğu, sigortalı tarafından tazminat ödemesine muvafakat edildiği, meteoroloji mühendisi raporunda, söz konusu sel-su baskınına sebebiyet veren olayın meteorolojik açıdan, meteorolojik karakterli doğal afet kapsamında değerlendirildiği, davacı sigortalıya atfedilecek müterafik bir kusur söz konusu olmayacağı tespiti yapıldığı, 760.000-TL tazminatın arabuluculuk sürecinin başladığı tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

: Davalı vekili; sigortalının tazminat ödenmesine ilişkin muvafakatının 10.01.2025 tarihli müzekkere cevabı ile dosyaya girdiğini, temerrüdün oluşmadığını, başvuru sırasında muvafakat sunulmadığından müvekkilinin dava açılmasına sebep olmadığını, bilirkişi raporunda, hasar tarihinde meydana gelen yağışın 12 yılda bir görülebileceği belirtildiğinden poliçe hükümlerine göre 20 yıllık bir dönüşüm süresi dikkate alınacak şekilde meteorolojik verilerin esas alınması ve kloz 110 uyarınca davacın şirketin gerekli tedbirleri alması gerektiği halde alınmadığından zararın teminat kapsamında olmadığını, "KLOZ 110 'un özel şart içerdiğini "..sigortalı kıymetlerde, yağış, sel veya seylap sonucunda meydana gelecek kayıp ve zararların ancak,projenin çizimi ve gerçekleştirilmesi sırasında gerekli emniyet önlemlerinin alınmış olması ön koşuluyla teminata dahil olacağını kararlaştırdıklarını, gerekli emniyet önlemlerinden kasıt, plan ve proje hazırlığı safhasında yapılan hesaplamalarda ve projenin uygulanması sırasında, sigortalı inşaat alanıyla ilgili olarak ve tüm sigorta süresini kapsamak üzere, 20 yıllık bir dönüşüm süresini dikkate alacak şekilde meteorolojik verilerden ve istatistiklerden yararlanılmış olması olduğunu, inşaat sahası içinde bulunan (ister kurumuş olsun, ister su taşısın) su yol ve yataklarındaki kum, ağaç gibi suyun akışını önleyecek engellerin, sigortalı tarafından hemen giderilmemesi sonucu meydana gelecek kayıp ve zararlar tazmin edilmeyecektir." şeklinde olduğunu, Genel Şartları'n ( Bütün Riskler) A.4. J maddesi; " j) Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin, kasdı ve ayrıca sözleşme varsa ağır kusurundan kaynaklanan ziya ve hasarlar,"ın teminat dışında olacağı düzenlendiğini, bilirkişi raporunda, hasar tarihindeki yağışın önceki yıllara göre en yüksek yağışın gerçekleştiği, bu doğal afetin sigortalı tarafından öngörülemez önlem alınamaz nitelikte olduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de kurulan şantiyenin daha yüksek bir kotta kurulması gerektiği yönünde inceleme yapılmasını gerektirdiği, hasar sonrası çekilmiş fotoğraflar mevcut olup, davacı tarafın gerekli önlemleri almadığı, şantiyenin en uygun kotta kurulduğu yönündeki tespite itiraz ettiklerini, hasar öncesi, 06.07.2021 tarihinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından 07.07.2021 günü için ani sel, su baskını uyarısı yapıldığını, davacı şirket tarafından uyarıya rağmen, herhangi bir tedbir alınmadığı sabit olmakla, bilirkişi raporunda, herhangi bir gerekçeye dayanmaksızın, ekspertiz raporunda belirtilen malzemelerin bir günde taşınabilecek malzemeler olmadığı yönündeki tespitin yerinde olmadığını, ekspertiz raporunda, hasara konu bir kısım malzemenin kolaylıkla taşınabilecek nitelikte malzemeler olduğunun açıklandığını, en azından taşınabilir malzemeler yönünden, davacının kusuru sabit iken, raporda tüm hasar yönünden davacının kusuru bulunmadığı yönünden davanın kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava; ... inşaatı sırasında meydana gelen aşırı yağış nedeniyle meydana gelen selde davacı taşerona ait inşaat malzemelerinin uğradığı zararın davalı sigortacıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davalı savunma ve istinaf nedeni olarak; meydana gelen zararın Kloz 110 kapsamında; "..sigortalı kıymetlerde, yağış, sel veya seylap sonucunda meydana gelecek kayıp ve zararların ancak, projenin çizimi ve gerçekleştirilmesi sırasında gerekli emniyet önlemlerinin alınmış olması ön koşuluyla teminata dahil olacağını kararlaştırdıklarını, projenin çizimi ve uygulanması sırasında gerekli önlemlerin alındığının davacı tarafından kanıtlanamadığından teminat dışı bulunduğuna dayandırmış ise de; hasara konu olan projenin hazırlanması ve uygulaması DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından icra edilen Ballıkaya ... Projesi'ne ilişkin olup, projenin ana yüklenici tarafından DSİ gözetiminde yürütüldüğü ve davacının da bu projede taşeron olarak çalıştığı hususu ihtilafsızdır. ... Proje İnşaatına ilişkin olarak DSİ Genel Müdürlüğünden tüm belgeler, projeler, yapılan etüdler getirilmiş olup, inşaat projesi başlamadan zemin, rüzgar, hava, su vb tüm çevresel etkiler, arazinin yapısı, zemin durumu üzerinde çalışıldığı, proje çizimi ve uygulamasında hasarı teminat dışına çıkaracak bir eksikliğin bulunduğu hususunda davalı tarafça somut bir sebeb gösterilip ispatlanamamıştır. Projeler ve hazırlanan raporlar DSİ tarafından bir flash bellek ile dosyaya klasörler halinde gönderilmiş incelenmiştir. Yine davalı tarafından yağış durumunun takip edilmediği, Meteoroloji tarafından yapılan uyarının dikkate alınmadığı da ileri sürülmekte ise de inşaatın aktif olarak devam ettiği, flash bellek içinde ki fotoğrafların da izlenmesinden anlaşılmakta olup gerek Meteoroloji Bölge Müdürlüğünün gerekse Meteoroloji Mühendisi bilirkişinin de görüşüne göre 16 yılda bir tekrarlanan doğal afet kapsamında kabul edilmesi gerektiğine ilişkin tespitlerin yerinde olduğu sonucuna varılmaktadır.

Eksper raporunda; Meteoroloji müdürlüğü ile yapılan görüşmelerde, riziko adresine en yakın iki ölçüm istasyonunun Sakarya ve Akyazı İstasyonları olduğu, Akyazı İstasyonundan 7 , Sakarya'dan 15 yıllık veri alınabileceği, hasar tarihinde kayıt edilen yağış miktarının kayıtlara giren en yüksek yağış olduğu , Sakarya İstasyonundan alınan bilgilerden son 15 yıllık ortalama verinin %24.46 kg iken hasar tarihinde 86,8 k2/merekare olduğu hasarın yakın nedeni sel su baskını olduğu, poliçede teminat kapsamında bulunduğu ( rücu imkanı bulunmadığı) görüşü bildirilerek ,hasara uğrayan emtianın tesbiti ve hasar miktarı tesbit edilmiştir.

Doğal afet sayılacak su baskını 2021 yılında ve poliçe süresinde meydana gelmiş olup, meteorolojik verilerin dava dışı ana yüklenici tarafından takip edildiği, Sakarya Meteoroloji Müdürlüğünden temin edilen yazılardan anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda; depolanan emtianın ahşap kalıp, çelik iskele malzemesi olup; ekspertiz raporunda zayi olduğu belirlenen emtianın ahşap kalıp tutarı, metal iskelelerin değerlerinin 963.168-TL olduğu, ... inşaatının niteliği gözönüne alındığında miktar ve tutar olarak haddi layığında bulunduğu, yardımcı malzemelerin el aletleri 15.005-TL, hırdavat malzemeleri 40.400-TL, diğer sayılan kalorifer kazanı, 2 tonluk su ısıtma boyleri, mutfak sanayi tüpü, koğuş yaylı yatak, nevresim battaniye takımı, yemekhane buzdolabı, yemekhane dondurucu, klima, yemekhane fırın'nın hepsinin 40.000-TL edeceği, gerek yapı şantiyeleri gerekse ... şantiyeleri, günlük olarak yer değiştirecek mahiyette depo yada geçici yapılar olmayıp, aksine malzeme, alet, edavat vb gibi yapı malzemeleri güvenli şekilde korunması ve kullanılmasını sağlayacak yapılar olduğu, hasar tarihinden bir gün önce ani sel duyurusu yapılsa da ekspertiz raporunda tespit edilen malzemelerin bir günde taşınacak, yeri değiştirilebilecek niteliği bulunmadığı ,hasara uğrayan malzemelerin inşaatta kullanılan ahşap kalıp,metal iskele ve şantiyede bulunan işçilere ait yatak ,ocak gibi barınma ihtiyaçları için gerekli edavat ve su tankından ibaret malzemelerden oluşup inşaatın niteliğine göre; yeterli ve gerekli malzeme olup,eksper tarafından belirlenen değerin kadrimaruf bulunduğu belirlenmiştir. Projenin tüm denetiminin DSİ kontrolünde yapılıp şantiye alanının da bu proje kapsamında en uygun yere konuşlandığının kabulü ile meteoroloji konusunda tek yetkili kurum tarafından Sakarya'da meydana gelen yağışın doğal afet boyutunda değerlendirildiği, kloz 109 ile poliçe şartlarında ve ekli zeylnamelerde yer alan diğer hükümler saklı kalmak kaydı ile taraflar inşaat malzemelerine sel veya seylap etkisiyle dolaylı veya dolaysız olarak gelecek kayıp ve zararlar ile sorumluluk hasarlarının bu tür malzemelerin üç günlük ihtiyacı karşılayacak miktarda olması ve bundan fazlasının 20 yıllık verilere göre sel bölgesi olmayan bir yerde depolanması gerektiği şartıyla teminata dahil olacağı kararlaştırılmıştır. Yapılan incelemelerde inşaatın niteliği gözönüne alındığında üç günlük ihtiyaçdan fazla malzeme deoplandığına ilişkin bir tesbit yapılamadığı ,davalının hasarın teminat altında olmadığını ispatlayamadığı , esasen zayi olan emtia içerisinde depolanması gereken (örneğin çimento ,kreç gibi )bir malzeme bulunmadığı belirlenmektedir.

Açıklanan nedenlerle ;davalı sigorta şirketinin hasar bedelinin ödenmesi için davacıdan muvafakat talep etmediği , muvafakatnamenin yargılama sırasında dosyaya katılmasının davalının temerrüdüne etkisi olmayacağı ,tankından ibaret malzemelerden oluşup inşaatın niteliğine göre; kadrimaruf bulunduğu sigorta bedelinden muafiyet tutarı düşüldükten sonra müşterek sigorta kapsamında davalının 760.000-TL ile sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 51.915,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 12.978,90-TL harcın mahsubu ile kalan 38.936,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 255-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026