alçağının aslen alacaktan müteahhit kalınan ödenmek rücuen açmış ihalenin aldıkları

Anahtar kelimeler: Alçağının Aslen Alacaktan Müteahhit Kalınan Ödenmek Rücuen Açmış İhalenin Aldıkları

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkili idare tarafından yapılan ihalenin yüklenicisi olduğunu, Davalının idareden aş aldıkları dönemlerde çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü hak ve alacaktan ihale sözleşmeleri ve Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda aslen sorumlu olduğunu, bu nedenle Davalı şirketlerin çalıştırmış olduğu işçinin açmış olduğu dava neticesinde İdarece ödenen tüm hak ve alacakların rücuen davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesi gerektiği, iş akdi son çalıştığı müteahhit şirket tarafından feshedilen dava dışı ... tarafından, kendisine ödenmeyen bir kısım işçilik alçağının tahsiline karar verilmesi talebiyle idarelerine karşı dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde ... 14.İş Mahkemesi ... E. ...Karar ile davanın kabulüne ayrıca yargılama gideri ve vekalet ücretinin ödenmesine karar verildiği kararın ... vekili tarafından ... 2.İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyası ile idareleri aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığını, mezkur karar konusu yargılama gideri, dava ve icra vekalet ücretleri, faizleri, asıl alacak ve faizleri toplamı 55.889,24.-TL icra dosyasına idare tarafından ödeme yapıldığını, ödenen meblağın dava dışı işçinin SGK kayıtlarına göre çalıştığı tespit edilen İdarenin yüklenicisi Davalı şirket dönemine tekabül eden 55.889,24.-TL'nin ödeme tutarının rücuen talebinin zarureti hasıl olduğu, Davalı şirketin gerek kendi şirketleri ile gerekse diğer yüklenici şirketler ile birlikte ortaklık kurmak suretiyle müvekkil idareden iş almış olduklarından söz konusu ortaklılarının kendi dönemlerindeki borçtan dolayı müteselsilen sorumlu olduklarını, Davacı Müvekkil ile davalı arasında akdedilen İhale Şartnameleri ve sözleşmelerinde yer alan hükümler ve ilgili Kanun hükümleri çerçevesinde taraflar arasında ikili ilişki gereği davaya konu bedelin sorumlusunun çalıştırdıkları süre bazında aynı miktarlarda davalılar olduğunu, İdarenin sorumluluğunun kanundan kaynaklı ( dış kaynaklı) bir sorumluluk olduğunu, bu sorumluluğun da sadece işçiye karşı olduğunu, yüklenicilere karşı iç ilişkide böyle bir borç ödeme sorumluluğunun bulunmadığı, müvekkil idare ile davalı yükleniciler arasındaki iç ilişkide ise karşılıklı akdedilen ihale sözleşmelerine dayandığı, yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin İş Kanunundan ve ilgili mevzuattan doğan tüm özlük haklarından (ücretleri, fazla mesai ücretleri, sağlık işleri, iş kazasından doğan hakları, yol ve giyim hakları vb) yüklenicinin sorumlu olduğunun açık olduğu, sonuç olarak .... 2.İcra Dairesinin ...E.sayılı dosyasına ödemiş oldukları 55.889,24.TL'nin ve idarenin mahkeme aşamasında ödediği harç, masraf arabuluculuk ücreti vb. Alacaklarına ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesini, icra dosyasına davalı şirket ...A.Ş. dönemi için ödenen 55.889,24.-TL bedelin davalının sorumluluk miktarı belirlenmek suretiyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ve idare tarafından ödenen ilam karar harcı ve diğer har ve giderlerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline ve taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan alacağı olduğu iddiası ile açılmış alacak davasıdır.

Davacı taraf, davalının davacı tarafından yapılan ihalenin yüklenicisi olduğunu, davalının bu ihale kapsamında çalıştırdıkları işçilerin alacaklarından sözleşme ve borçlar kanunu gereği sorumlu olduğunu, dava dışı ...'ın işçilik alacaklarının tahsili için açmış olduğu ... 14. İş mahkemesinin ...E.... K sayılı kararı neticesinde verilen kararın ... 2. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile icraya konulduğu ve bu icra dosyasına 55.889,24- TL ödeme yaptıklarını belirterek bu ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.

...14. İş mahkemesinin ... E. ... K sayılı kararının incelenmesinde davacı ...'ın dosyamız davacısı ...'ye karşı işçilik alacağı sebebiyle dava açtığı ve mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

... 2. İcra Dairesinin... E.sayılı dosyasının incelenmesinde ise alacaklı ...'ın iski aleyhine ... 14. İş mahkemesinin... E. ...K sayılı kararına istinaden ilamlı icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda, ispat külfeti davacı taraf üzerinde olup, davacı taraf, ödemiş olduğu işçilik alacaklarını davalıya rücu hakkının bulunduğunu, davalıdan alacaklı olduğunu ispat etmek durumundadır.

Dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi dosyaya sunduğu █████/2026 tarihli raporda; Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde Davacı idarece dava dışı işçi ... T.C. Kimlik numaralı...'ın işçilik alacakları nedeniyle için dava konusu edilen icra dosyasında takipte kesinleşen tutarın 146.834,38.TL olduğu, davacının icra dosyasına 28.02.2024 tarihinde 31.003,16- 05.04.2024 tarihinde 10.635,72.TL yatırdığı, ayrıca Gelir Vergisi 4.31,46-TL, KDV Tevkifatı 2.365,13.-TL olmak üzere toplam 148.736,07.-TL ödeme yaptığı, (davacının dava dilekçesinde davalılardan 55.889,24.-TL talep ettiği) Davacının icra dosyasında takipte kesinleşen tutar 146.834,38.TL'nin sorumluluğun tamamının alt işverenlere ait olduğunun kabulü halinde, Kıdem Tazminatı, Fazla Çalışma Ücreti, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Ücreti, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti işlemiş faizleri ve ferileri alacağından dava dışı işçiyi çalıştıran tüm alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları süre kadar, çalıştırdığı süre için tespit edilen ücret alacakları kadar sorumlu olacağı değerlendirilerek davalı alt işverenlere rücu edilebileceği yönünde hüküm kurulması halinde,

1.Seçenek

: Sayın Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverenlere ait olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçinin çalışmaların geçtiği 05.04.2011-23.09.2020 döneminin İş Mahkemesi Kararına Esas Bilirkişi raporunda Dışlanan 18.4.2015-04.04.2019 dönemi dışında kalan dönemine isabet eden Fazla Çalışma Ücreti, Hafta Tatili Ücreti, Bayram Tatili Ücreti, AGİ alacağı olarak dava konusu edilen 146.834,38.TL'nin davalı alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreye isabet eden sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır; ...LTD STI.'nin sorumluluğunun 28.888,96.-TL olduğu

2.Seçenek

: Sayın Mahkemece eşit oran sorumluluk esasının benimsenmesi halinde, dava dışı işçinin çalışmaların geçtiği 05.04.2011-23.09.2020 döneminin İş Mahkemesi Kararına Esas Bilirkişi raporunda Dışlanan 18.4.2015-04.04.2019 dönemi dışında kalan dönemine sabet eden Fazla Çalışma Ücreti, Hafta Tatili Ücreti, Bayram Tatili Ücreti, AGİ alacağı larak dava konusu edilen 146.834,38.TL'nin *650'si olan 73.417,19.-TL.'linin davalı alt şverenlere rücu edilebilecek olup, alt işverenlerin sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır, ...STI.'nin sorumluluğunun 14.444,48.-TL olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.

Bilirkişi dosyaya sunduğu ek raporda ise;

1.Seçenek

: Sayın Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverenlere ait olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçinin çalışmaların geçtiği 05.04.2011-23.09.2020 döneminin İş Mahkemesi Kararına Esas Bilirkişi raporunda Dışlanan 18.4.2015-04.04.2019 dönemi dışında kalan dönemine isabet eden Fazla Çalışma Ücreti, Hafta Tatili Ücreti, Bayram Tatili Ücreti, AGİ alacağı olarak dava konusu edilen 148.734,64TL'nin davalı alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreye isabet eden sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır; ... STI.'nin sorumluluğunun 29.262,83-TL olduğu

2.Seçenek

: Sayın Mahkemece eşit oran sorumluluk esasının benimsenmesi halinde, dava dışı işçinin çalışmaların geçtiği 05.04.2011-23.09.2020 döneminin İş Mahkemesi Kararına Esas Bilirkişi raporunda Dışlanan 18.4.2015-04.04.2019 dönemi dışında kalan dönemine sabet eden Fazla Çalışma Ücreti, Hafta Tatili Ücreti, Bayram Tatili Ücreti, AGİ alacağı larak dava konusu edilen 148.734,64TL'nin %50'si olan 74.367,32-TL.'linin davalı alt işverenlere rücu edilebilecek olup, alt işverenlerin sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır, ... STI.'nin sorumluluğunun 14.631,41-TL olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu durumlarda; asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. Maddesinden kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

Davalı taraf davacının alt taşeronu konumundadır. Davacı ve davalı taraf dış ilişkide dışarıya karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olsalarda iç ilişkide taraflar yapmış olduğu sözleşme ile bağlıdırlar. Davaya konu alacakların ödendiği işçiler davalının işçileridir. Bu durumda davalı taraf işçilerine ödenen tazminattan sorumludur. Dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davacının davadışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacağının bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere 29.262,83 TL'sinden davalı ... STI'nin sorumlu olduğu davacının bu tutarı taraflar arasındaki ihale şartnameleri, sözleşmeler kapsamında davalıdan rücuen talep edebileceği kanaatine varılmış ve davanın kısmen kabül kısmen reddi ile, 29.262,83 TL'nin █████/2024 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Açıklanan nedenlerle;

1-Davanın kısmen kabül kısmen reddi ile, 29.262,83 TL'nin █████/2024 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine

2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.998,94 TL karar harcından peşin olarak alınan 954,45TL harcın mahsubu ile bakiye 1.044,49-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı ile 954,45 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı lehine takdir olunan 29.262,83TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 7.955,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.165,24-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.884,96-TL'nin davalıdan, 1.715,04-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

8-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır