menirefi tecavazün fshhmnin refi fsek meni ihbarinin sınai fikri tecavüzün

Anahtar kelimeler: Menirefi Tecavazün Fshhmnin Refi Fsek Meni İhbarinin Sınai Fikri Tecavüzün

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ███████ E. - ████████ K.

ASIL DAVA

:FSEK - TECAVÜZÜN MEN'İ, MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

DAVA TARİHİ

: █████/2017

KARŞI DAVA

: FESİH İHBARININ GEÇERSİZLİĞİ

KARŞI DAVA TARİHİ

: █████/2017

BİRLEŞEN İSTANBUL 1. FSHHM'NİN ███████ ESAS SAYILI DAVADA

DAVA

: FSEK - TECAVAZÜN MEN'İ,REF'İ

DAVA TARİHİ

: █████/2017

BİRLEŞEN İSTANBUL 2. FSHHM'NİN ████████ ESAS SAYILI DAVADA

DAVA

: FSEK - HAKSIZ REKABET VE TECAVÜZÜN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ, MADDİ - MANEVİ TAZMİNAT

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları

DAVA

: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin "...", "... 2", "...", "... 2" adlı eserlerin eser sahibi olduğunu, bu eserlerin çok satanlar listesinde olup satışının yaklaşık 1,5 milyon civarında olduğunu, davalı yayınevi ile aralarında imzalanan ve dilekçe ekinde sunulan sözleşme gereği müvekkiline alınan bandrol sayısı üzerinden kitap başına 3,70 TL ödeme yapılması gerektiğini, ancak müvekkiline ait eserlerin davalı ...'ye ait farklı kitaplara ait bandrol yapıştırılmak sureti ile korsan olarak satıldığını tespit ettiklerini, buna ilişkin olarak da İstanbul .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/..... D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, İstanbul ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/... D.İş dosyasında yer alan 29.12.2016 tarihli bilirkişi raporunda; ... Yayıncılık adresinde: 35 adet "..." Kitabının bandrol incelemesinde 12 adet ... ve ... Kitap Yayıncılığa ait "..." adlı kitabın bandrolleri yapıştırıldığı, 45 adet ayrı grup "..." kitabında 20 adet "..." kitabı bandrolünün yapıştırıldığı, 45 adet "... 2" kitabı üzerinde ... ve ... Kitap Yayıncılığa ait 8 adet "..." kitabı bandrolü ve 1 bandrolsüz kitap ve 1 adet "..." kitabı bandrolü, Diğer başka grup 45 adet "... 2" kitabırıda 1 adet "..." Kitabı ve 11 adet ... Kitabı bandrolü, 45 adet kitabın içinde 18 adet "..." Kitabı bandrolü, 45 adet "... 2" kitabı üzerinde 20 adet "...", 56 adet bandrolsüz kitap, diğer kitaplarda "...", "...", "..." bandrolleri yer aldığını, .... Şti. adresinde: 39 adet "... 2" üzerinde 9 adet "...", 7 adet "...", 1 adet "...", 33 adet "..." üzerinde 8 adet "...", 6 adet "...", 30 adet "..." üzerinde 9 adet "...", 12 adet "...", 2 adet "...", 30 adet "..." kitabında 22 adet "...", 14 adet "..." kitabında 9 adet "..." 3 adet "...", ... adresinde 39 adet "..." kitabının 23 adedinde "..." , ... adresinde "..." kitabında 7 adet "...", "..." bandrolü yer aklığı belirtilmekte; 10.01.2017 tarihli D.İş ek bilirkişi raporunda; 452 kitap içinde 204 kitapta başka kitapların bandrolü bulunduğu, bunun ███████ oranı ... oranında bir rakama tekabül ettiği , 45 adetlik koli ile 6 kitabın bandrolsüz ve diğer kolide bir bandrolsüz, toplam oran ise 7/452 oranı il %1,5 oranında yüzeysel olarak değerlendirme yapılmıştır denmekte olduğu, değişik İş dosyasına davalı vekili █████/2017 tarihli itirazında: "..." kitabının çok satan bir eser olduğu, matbaada çalışan kişilerin karıştırmasının söz konusu olduğu, Yargıtay ve mahkeme uygulamalarında bandrol karışıklığının fazla baskı anlamına gelmediği burada kayıtların ve baskıların esas alınacağı şeklinde uygulamanın oturmuş olduğu belirtilmiş olduğu, █████/2017 tarihli itirazında ise usulsüz keşif yapıldığını ve bilirkişilerin belirsiz olduğunu, görevi kötüye kullanma olduğunu belirttiği, davacı tarafın belirtilen Değişik İş dosyası akabinde, davalıya .... noterliğinin 29.12. 2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtamamesi ile fesih ihbarnamesi ilettiklerini, cevap olarak .... Noterliğinin 06.01.2017 tarihli ...yevmiye numaralı ihtan ile davalının müvekkilinin eserlerinin basım, dağıtım ve yayımına devam edeceklerini bildirdiklerinin belirtildiği, davacı vekilinin, "Satış adetleri toplamda 17.015 olan derleme kitaplar için toplamda 1.812.912 gibi çok yüksek rakamda bandrol alınması bu bandrollerin aslında bu kitaplar için alınmayıp müvekkiline ait eserlere basılarak satıldığını kanıtlamaktadır" demekte olduğu, perakende kitap piyasasında pazar payının çoğunluğuna sahip tüketici son satış firmalarına yazı yazılarak satış rakamlarının celbini talep ettiği, FSEK 68 maddesi ve ilgili hükümler gereğince 3 katı tutarında hesaplanacak maddi tazminatın şimdilik 3.700.000 TL eserlerin yayını tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte 500.000 TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalılar ... ve ... KİTAP YAYINCILIK HİZMETLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ vekili cevap ve KARŞI DAVA dilekçesinde özetle: Müvekkili ... yönünden husumet itirazında bulunduklarını, sözleşmelerde belirtildiği üzere satış üzerinden telif ödemesi yapıldığını, satışların faturalı ve kurumsal olduğunu, sözleşmede basım adedi sınırı olmadığını, satışların ISBN üzerinden olduğunu, bandrol karışıklığının telife bir etkisi olmadığını, Değişik İş dosyasına itirazlarını sunduklarını, davacının kendi sunduğu belgelerden, davaya konu eserlere müvekkilinin 1 milyonun üzerinde bandrol alındığını belirttiğini, açıkladıkları nedenlerle asıl davanın reddine, karşı dava yönünden ise davacı tarafından müvekkili şirkete keşide edilen fesih ihbarının geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN İSTANBUL 1. FSHHM'NİN ███████ ESAS SAYILI DAVADA

Davacı ... .... ŞTİ. vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket tarafından sözleşmesi gereği, "... 1-2" ve "... 1-2" kitaplarının mali haklarını davalı ...'den aldığını ve sözleşmesi devam eden bu eserler ile ilgili olarak davalı ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından basıldığını ve yayıldığını, bandrol alındığını, FSEK gereği mali hakları müvekkiline ait olan eserlerin davalılarca basımı ve yayımı yapıldığından tecavüzün refi ve muhtemel tecavüzün önlenmesi ile basımının ve yayımın durdurulması, yeni baskılara izin verilmemesi ve mevcut basılanların satışının ve dağıtımının engellenmesi için ihtiyari tedbir kararı verilmesini, davalı ... şirketine kitapları basmamaları yönünde .... Noterliğinden 15.02.2017 tarihli ... Yevmiye no'lu ihtamame göndermiş olduklarını, buna rağmen davalının 1 Mart itibari ile kitapları piyasaya sunduğunu, haksız rekabet yönünden; müvekkilinin elindeki sözleşmelere güvenerek baskılar yaptığını ve stokunda kitaplar Bulunduğunu, bu kitapların telifinin ödendiğini, müvekkilinin elinde kitaplar bulunmasına rağmen bu kitapların basılıp piyasaya sürülmesinin haksız rekabet olduğunu, tazminat hakkı ve sair taleplerinin saklı kalması kaydıyla tecavüzün refine, menine ve hükmün gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin "...", "... 2", "...", "... 2" adlı eserlerinin sözleşmeleri gereği, müvekkiline satışı yapılan barıdrol adedi üzerinden ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, ancak müvekkilinin eser sahibi olduğu bu kitaplara davacının ortağı ve yetkilisi ...'ye ait farklı kitaplara ait bandroller yapıştırılmak suretiyle kitaplarının korsan olarak satıldığının tespit edildiğini, bu hususa ilişkin olarak İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunduklarını, bu tespite ilişkin bilirkişi raporunda bu kitaplara davalının kitaplarının bandrollerinin yapıştırıldığı, bir kısım kitapların da bandrolsüz olduğunun belirtildiğini, burun üzerine, tüm sözleşmelerin müvekkili eser sahibi açısından esaslı şekilde ihlal edildiğinden FSEK 58. madde uyarınca mehil tayinine lüzum görülmeden .... Noterliğinin 29.12.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtamamesi ile fesih ettiklerini, ihtarnamenin davacıya 30.12.2016 tarihinde tebliğ edildiğini FSEK 58/3 maddesi gereğince "Cayma ihbarının tebliğinden itibaren 4 hafta geçtikten sorra caymaya karşı itiraz davası açılamaz hükmü gereğince" bu feshe karşılık davacının süresi içinde dava açmadığını, açıkladıkları nedenlerler davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı .... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle: Davalı yazarın sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiği, bu durumun Kültür Bakanlığına bildirildiği ve davacının bu bildirim üzerine Kültür Bakanlığından bandrol alma yetkisinin kalmadığını, dolayısıyla dava ehliyetinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte cayma hakkının fesih bildirimi olarak değerlendirilse dahi, haklı sebeple fesih beyanının muhataba ulaştıktan sonra sözleşme ilişkisinin derhal ortadan kalktığını, açıkladıkları nedenlerler davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

BİRLEŞEN İSTANBUL 2. FSHHM'NİN ████████ ESAS SAYILI DAVADA

Davacı ... .... ŞTİ. vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin gerek yerli gerekse de çeviri eserler ile ülkenin kültürel mirasına katkılarda bulunmuş bir çok kitabı çok satanlar listesinde kendine yer bulmuş, yüzlerce seçkin eser yayınlamış bir yayınevi olduğunu, müvekkilinin daha önce sözleşme kapsamında davalı ... isimli yazara ait ..., ... 2, ..., ... 2 isimli eserlerin gerekli editör incelemesini yaptırdığını, yazım hataları, imla hataları, dil bilgisi, kullanım veya metinsel hataları düzelterek kitaba son şeklini verdirdiğini, sayfa düzenini, dizgisini, mizanpajını, grafik çalışma ve iç tasarımını yaptırarak ve görsellerle ve çizimlerle zenginleştirerek yayınladığını, davalı yazarın kitapların haklarının müvekkilinde iken sözleşmeyi hukuka aykırı olarak fesihle bu kitapları davalı şirkete götürdüğünü, hakların yazarda olduğunu gösterir tespit yapılmış bir mahkeme kararı olmamasına rağmen davalı şirketçe bu kitapların müvekkil zararına çoğaltılıp yayınladığını, uyuşmazlıkla ilgili dava İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ███████ E. sayılı davada görüldüğünü, davalıların müvekkili zararına bu kitapları çoğaltıp yayarken sadece mali hakları ihlalle yetinmediklerini, kitapları müvekkilin yaptırdığı editöryel incelemeyle düzenlenmiş haliyle yayınlandığını, sayfa düzeni mizanpaj, grafik çalışma ve iç tasarımını ve kullanılan fotoğrafları da aynen kopyalama yoluna gittiklerini, davalıların büyük bir kurnazlıkla ve hiçbir emek de sarf etmeden müvekkile ait kitapları alarak tarama cihazından geçirerek çoğaltıp yaydıkları, müvekkil kitabının kopyalandığının bir başka somut göstergesi olduğunu, davalı yazar tarafından müvekkile gönderilmiş mailde de kitabın müvekkile editör incelemesi için bırakıldığını davalı yazarca müvekkilden önce kendisince yayınlanan kitapta da editöryel inceleme ile düzeltmeler bulunmadığını, ayrıca müvekkil tasarımı da bulunmadığını, bu kitap dışında diğer tüm kitaplarda aynen bu şekilde alındığını, karşılaştırmayı içerir kitap nüshalarının İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ███████ E. sayılı dava dosyasına sunulduğunu, ilgili dosyada ayrı bir talep olarak bulunmaması ve birleştirme talebi suretiyle ayrı bir davaya konu edilmesi gerektiğini, davalının, müvekkilin dava konusu kitapları çoğaltıp yayınlarken ki editöryel incelemesi neticesindeki halini, sayfa düzenini, dizgisini, mizanpajını, grafik çalışma ve iç tasarımını ve kitapların içindeki görselleri aynen kopyalama yöntemiyle alarak kendi yayınladığı kitaplarda kullanması, kitapların dış kapaklarında da iltibas yaratan kullanım suretiyle haksız rekabetin tespitine ve men’ine haksız rekabet niteliğindeki tecavüzün refi’ini, davalının haksız rekabette bulunması sebebiyle haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte şimdilik 1000 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen ve müştereken alınıp müvekkile verilmesini, haksız rekabet sebebiyle kitap başı 3.000 TL olmak üzere toplamda 12.000 TL manevi tazminatın da haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesini, tecavüz’ün men’ine, davalının dava konusu kitapların mevcut haliyle yeni baskılar yapması, çoğaltıp yayınlamasının önlenmesi, bu kitaplara bandrol alımının engellenmesi ve piyasada halihazırda bu şekliyle yayınlanan davalı kitaplarının görüldüğü her yerde toplatılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, FSEK 83, 84. madde, 6769 sayılı SMK 55 ve devamı maddeleri ve TTK 54. ve devamı maddeleri gereği haksız rekabette bulunması sebebiyle davanın İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ███████ Esas sayılı davası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının beyan-iddialarını kabul etmediklerini, dava konusu kitapların tasarımlarının ve iç çalışmalarının... ve müvekkili eser sahibi ... olduğunu, ... tarafından yapılan çalışmaların müvekkiline devredildiğini, açıkladıkları nedenlerle davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Asıl Davanın Reddine, Karşı Davanın Reddine

Birleşen İstanbul 2. Fshhm'nin ████████ E. Sayılı Davasının Kabulüne,

1-davalıların Eyleminin; Haksız Rekabet Oluşturduğunun Tespitine, Men'ine, Ref'ine,

2-maddi Tazminat Talebinin Kabulüne; 1.000 Tl Maddi Tazminatın dava tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

3-Manevi Tazminat talebinin kabulüne; 12.000 TL manevi tazminatın dava tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline", karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri

Asıl Davacı- Birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili yazar ile davalı yayınevi arasındaki sözleşme uyarınca bandrol başına telif ödenmesi gerekirken, davalıların müvekkile ait "..." ve "..." serisi kitaplara, diğer davalı ... adına alınan farklı kitap bandrollerini yapıştırarak korsan satış yapmak suretiyle haksız kazanç elde ettiklerini, İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi’nin kesinleşmiş mahkumiyet kararıyla bu eylemin sabit olduğunu ve matbaa hatası olarak kabul edilemeyeceğinin tescillendiğini, ancak ilk derece mahkemesinin hükme ve denetime elverişli olmayan, bilirkişi yetki sınırlarını aşarak davalı tarafa kefil olan ve süresinden sonra dosyaya sunulan şaibeli fatura fotokopilerini esas alan raporlara dayanarak eksik incelemeyle asıl davanın reddine karar verdiğini, davalıların aldığı 1.843.233 adet bandrole karşılık sunabildikleri satış faturasının çok düşük kaldığını ve aradaki farkın müvekkilin eserlerinde kullanıldığının açık olduğunu, bilirkişilerin teknik inceleme yerine varsayımsal yorumlar yaparak mahkemeyi yanılttığını, birleşen ████████ Esas sayılı dosyada ise kitap kapak tasarımlarının haklarının müvekkiline ait olmasına rağmen haksız şekilde tazminata hükmedildiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı olan yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davanın kabulünü ve birleşen davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosya davalısı .... A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin 19.10.2023 tarihli kararında asıl, karşı ve birleşen İstanbul 1. FSHHM dosyalarında davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığını ancak birleşen İstanbul 2. FSHHM’nin ████████ E. sayılı dosyasında davanın kabulüne dair verilen kararın eksik incelemeye dayandığını, karara esas alınan bilirkişi raporlarında kapak tasarımları ve fotoğraf seçimlerinin davacı tarafça yapılmadığına, bu çalışmaların dava dışı... ve diğer davalı ... tarafından gerçekleştirildiğine ve telif haklarının devrine ilişkin mail yazışmaları ile delillerin hiçbir şekilde değerlendirilmediğine, müvekkili olan yayınevinin eser sahibi ile akdettiği sözleşme çerçevesinde mali hakları hukuka uygun şekilde devraldığını ve taraflar arasındaki önceki sözleşmelerden dönülerek hakların eser sahibine döndüğünü, dolayısıyla müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, yüzeysel bir fiziksel karşılaştırma ile haksız rekabet ve tecavüz tespiti yapılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulü ile birleşen İstanbul 2. FSHHM’nin ████████ E. sayılı dosyası yönünden hükmün ortadan kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, davacı eser sahibi ...’in, davalı ... .... Şti. ile ... aleyhine 5846 sayılı FSEK kapsamında mali ve manevi haklara tecavüz iddiasına dayalı olarak tecavüzün men’i ile FSEK m.68 uyarınca üç katı tutarında maddi tazminat ve manevi tazminat istemine, karşı dava, davacı yazar tarafından gönderilen fesih ihbarının geçersizliğinin tespiti talebine, birleşen İstanbul 1. FSHHM’nin ███████ Esas sayılı davası, mali hakların davacı yayınevine ait olduğu iddiasına dayalı tecavüzün men’i ve ref’i istemine, birleşen İstanbul 2. FSHHM’nin ████████ Esas sayılı davası ise FSEK m.83 ve TTK m.54 ve devamı hükümleri kapsamında haksız rekabet, tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

Asıl davada davacı, eser sahibi olduğu “...”, “... 2”, “...” ve “... 2” adlı eserler bakımından davalı yayınevinin, kendi adına alınan bandroller yerine davalı ... adına alınan farklı kitaplara ait bandrolleri bu eserlere yapıştırmak suretiyle korsan satış gerçekleştirdiğini, bu suretle telif bedelinin eksik ödendiğini ileri sürerek tecavüzün meni ile FSEK m.68 uyarınca üç kat tazminat ve manevi talep etmiştir.

Davalılar, bandrol karışıklığının matbaa hatasından kaynaklandığını, satışların faturalı olduğunu, sözleşmede basım adedi sınırı bulunmadığını ve telif ödemelerinin satış üzerinden yapıldığını savunarak davanın reddini talep etmiş; ayrıca davacı tarafından gönderilen fesih ihbarının geçersizliğinin tespitini karşı dava yoluyla istemiştir.

Birleşen ███████ Esas sayılı davada ... Yayıncılık, eser üzerindeki mali hakların sözleşme gereği kendisine ait olduğunu, davalı yazar ve ... tarafından eserlerin basım ve yayımının yapıldığını ileri sürerek tecavüzün men’i ve ref’ini talep etmiştir.

Birleşen ████████ Esas sayılı davada ise ... Yayıncılık, davalılar tarafından yayımlanan yeni baskılarda önceki baskılara ait kapak tasarımları, kolaj düzeni, yazı karakteri ve iç fotoğrafların aynen kullanıldığını, bunun FSEK m.83 ve TTK m.55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek tespit, men, ref ve maddi-manevi tazminat talep etmiştir.

İstanbul 2. FSHHM 2016/... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; davacıya ait incelenen 497 adet kitabın 297 adedinin üzerinde davalı ...'nin eserleri adına alının bandrollerin yer aldığı tespit edilmiştir.

█████/2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda; taraflar arasındaki sözleşmeler ve yayın sektörü uygulamaları dikkate alınarak fesih ihbarının doğru kullanılmadığı, feshin geçersizliğinin tespitinin yerinde olduğu, asıl davada tecavüz bulunmadığı, birleşen davada haksız rekabetin mevcut olduğu, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı yönünde sonuç ve kanaat bildirilmiştir.

█████/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; asıl dava ve karşı dava yönünden dava konusu kitapların FSEK m.2/1 kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, davacının FSEK m.11’deki karine çerçevesinde eser sahibi sayıldığı, davacının yayın sözleşmelerini feshinin haklı olduğu, bu nedenle davalının karşı davadaki feshin haksızlığının tespiti talebinin yerinde olmadığı, davacının talep edebileceği telif bedelinin 3.550.352,39 TL olarak hesaplandığı, ancak FSEK m.68 uyarınca üç kat talebinin yerinde olmadığı, bu hesaplamanın davacıya hiç ödeme yapılmadığı varsayımına dayandığı, █████/2018 tarihli raporda ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığı, mahkemece yerinde inceleme yetkisi verilmediğinden davalı ticari defterlerinin incelenemediği belirtilmiştir. Birleşen ███████ Esas sayılı dava yönünden; feshin haklı olabileceği, yazarın fesihten sonra eserleri başka yayınevinde basma hakkı bulunduğu, bu nedenle davacının taleplerinin yerinde sayılmayabileceği ifade edilmiştir. Birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden ise; “...” ve “... 2” kapakları arasında iltibasa yol açabilecek derecede benzerlik bulunduğu, “...” serisinde bu düzeyde benzerlik olmadığı, dört kitabın içeriğinde önceki baskıdaki fotoğrafların aynen kullanıldığı, bu kullanımın TTK m.55/1-a-4 ihlali sayılabileceği, maddi zararın ticari defter incelemesiyle somutlaştırılamayacağı, TBK m.50 ve 51 uyarınca takdir edilmesi gerektiği, maddi tazminatın 25.000 TL olabileceği, manevi tazminatın takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

█████/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; asıl dava ve karşı dava yönünden önceki rapordaki değerlendirmeler tekrar edilerek davacının feshinin haklı olduğu, davalının karşı davadaki talebinin yerinde olmadığı, 3.550.352,39 TL tutarındaki telif bedelinin hesaplandığı, ancak belirtilen ödemelerin yapılmış olduğunun kabulü halinde davacının alacağının kalmayacağı belirtilmiştir. Birleşen ███████ Esas sayılı dava yönünden feshin haklı olabileceği, yazarın başka yayınevinde basım yapabileceği değerlendirilmiş; birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden kapak benzerliği ve fotoğraf kullanımına ilişkin önceki rapordaki tespitler korunmuş, maddi zararın 25.000 TL olarak takdir edilebileceği ifade edilmiştir.

█████/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ███████ Esas sayılı asıl dava ve karşı dava yönünden davacı-karşı davalının 3.700.000 TL ve FSEK m.68 kapsamında üç kat talebinin yerinde olmadığı, manevi tazminat talebinin de yerinde olmadığı ancak bunun mahkeme takdirinde olduğu belirtilmiştir. Birleşen ███████ Esas sayılı dava yönünden feshin haklı olabileceği ve davalı-karşı davacı ... Yayınlarının taleplerinin yerinde sayılmayabileceği değerlendirilmiştir. Birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden ise “...” ve “... 2” kapakları arasında kolaj, renk, yazı karakteri, konumlandırma ve kaligrafi itibarıyla iltibas oluşturacak benzerlik bulunduğu, dört kitabın içeriğinde fotoğrafların aynen kullanıldığı, bunun FSEK m.83 ve TTK m.55/1-a-4 ihlali sayılabileceği, maddi tazminatın 25.000 TL olabileceği, manevi tazminatın takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

█████/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda ise █████/2021 tarihli kök rapordaki tespit ve kanaatlerin tekrarlandığı; asıl dava ve karşı dava yönünden davacı-karşı davalının 3.700.000 TL ve FSEK m.68 kapsamındaki üç kat talebinin yerinde olmadığı, manevi tazminatın takdirinin mahkemeye ait olduğu; birleşen ███████ Esas sayılı dava yönünden feshin haklı olabileceği; birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden “...” ve “... 2” kapaklarında iltibasa yol açabilecek benzerlik bulunduğu, “...” serisinde bulunmadığı, dört kitabın iç fotoğraflarının aynen kullanıldığı, bu nedenle 25.000 TL maddi tazminat talebinin yerinde olabileceği ve manevi tazminatın takdirinin mahkemeye ait olduğu yönündeki görüşlerin korunduğu bildirilmiştir.

İstanbul 2.FSHC'nin ████████ E. 2021/2 K. Sayılı dosyasında; katılanın ..., sanığın ..., suçun FSEK kapsamında Manevi veya Mali Haklara Tecavüz, suç tarihinin █████/2016 olduğu, 5846 sayılı yasanın 5728 sayılı yasa ile değişik █████ maddesi uyarınca sanığın cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesince; █████/2021 tarihli kök ve █████/2022 tarihli ek bilirkişi kurulu raporları benimsenerek , asıl davanın reddine, karşı davanın reddine, birleşen İstanbul 1. FSHHM’nin ███████ Esas sayılı davasının reddine, birleşen İstanbul 2. FSHHM’nin ████████ Esas sayılı davasının ise kabulüne; haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’ine, 1.000 TL maddi tazminat ile 12.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı asıl davacı tarafından asıl davanın reddi ile birleşen ████████ Esas sayılı davanın kabulü yönünden, ... ..... A.Ş. tarafından ise birleşen ████████ Esas sayılı davanın kabulü yönünden istinaf yoluna başvurulmuştur.

Asıl dava yönünden değerlendirme ; uyuşmazlık; ... .... Şti.'nin; ...'ye ait kitaplar için alınan bandrolleri, ...'e ait kitaplara yapıştırarak sattığı, dolayısıyla Hikmet ...'in telif hakları yönünden zarara uğratılıp uğratılmadığına ilişkindir.

Dava konusu kitapların FSEK m.2/1 kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu ve davacının FSEK m.11’deki karine gereğince eser sahibi sayıldığı bilirkişilerce tespit edilmiş olup bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığı görülmektedir.

Davacı ve davalı ... yayıncılık arasında; “...” için █████/2014 tarihinden itibaren 5 yıl, “... 2” için █████/2014 tarihinden itibaren 2 yıl, “...” için █████/2015 tarihinden itibaren 2 yıl, “... 2” için █████/2016 tarihinden itibaren 2 yıl süreli yayın sözleşmeleri akdedildiği, satışı yapılan kitap başına 3,70 TL telif ücreti belirlendiği görülmektedir.

Davacı İstanbul 2. FSHHM'nin 2016/... D.İş sayılı dosyasında incelenen 497 adet kitabının 297 adedinin üzerinde ... kitapları için alınan farklı bandrol bulunduğu ve ...'ye ait kitapların 1.778.070 adet basıldığından hareketle , oranlama yaparak farklı bandrol yapıştırılan kitap adedinin toplam 1.778.070 adet kitapta %46 oranına tekabül ettiği bununda 1 milyon adet olacağı , kitap başına 3,7 TL telif bedeli üzerinden toplam 3.700.000,00 TL telif alacağı zararının oluştuğu, davacı kitaplarına davalı ...’ye ait kitap bandrollerinin yapıştırılarak korsan satış yapıldığı ve bu yöntemle telif bedelinin ödenmediği iddiasına dayanmaktadır.

Dosya kapsamındaki █████/2018, █████/2019, █████/2020, █████/2021 ve █████/2022 tarihli bilirkişi rapor ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; bandrol sayıları ile matbaa baskı adetleri yönünden, yazarın dört eseri için ... adına alınan bandrol sayılarının; “... 1” için 420.840, “... 2” için 255.150, “... 1” için 330.100, “... 2” için 150.000 olmak üzere toplam 1.156.090 adet olduğu, matbaa baskı adetlerinin ise aynı eserler için 2014–2016 döneminde toplam 1.106.450 adet olduğu, toplamda bandrol ve basım adetleri arasında küçük farkların bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı ...’nin yazarı olduğu 14 kitap bakımından ise matbaa baskı adetlerine göre 2014–2017 döneminde toplam 1.778.070 adet basım yapıldığı, bu kitaplar için 1.775.427 adet bandrol alındığı, satış ve stok kayıtları birlikte değerlendirildiğinde toplam 1.774.405 adetlik “satış+stok” bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca her iki yazarın kitaplarından toplam 1.400.650 adetlik basımın aynı matbaa ve aynı dönemde yapıldığı, bunun 765.900 adedinin ...’e ait dört kitap, 634.750 adedinin ise ...’ye ait kitaplar olduğu belirtilmiştir.

█████/2021 ve █████/2022 tarihli bilirkişi rapor ve ek raporlarının önceki tespit ve raporlarda dikkate alınarak ayrıntılı ve denetime elverişli düzenlendiği hükme esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

Hükme esas alınan raporda, matbaa sektöründeki basım ve bandrol uygulaması yönünden değerlendirme yapılmış olup, bandrole ilişkin idari denetim mekanizmasının bulunduğu, sektörel uygulamada baskı teknikleri nedeniyle fire ve fazla basım olabildiği, bandrol sayısı ile fiili basım arasında küçük farklar oluşmasının teknik olarak mümkün olduğu, bandrol yapıştırma işinin matbaa aşamasında yapıldığı, matbaaların bandrol yapıştırma sırasında yanlış bandrol yapıştırabildikleri bu durumun aynı anda basılan kitaplarda daha mümkün olduğu , kitap satışının bandrol üzerinden değil barkod üzerinden yapıldığı hususlarına getirilen açıklama dikkate alındığında, raporda , her iki yazarın kitaplarının bir bölümünün aynı dönemde aynı matbaada basıldığı, 2016/... D.İş tespit dosyasında somut numunelerin bir kısmında yanlış bandrol tespit edilmişse de , bu az sayıda örnekle ... adına alınan bandrollerin 1 milyon adedinin bilinçli şekilde davacı yazarın kitaplarında kullanıldığını göstermeyeceği şeklinde varılan sonucun isabetli olduğu, tespit edilen yanlış bandrol olgusunun davacıya ait basımı yapılan kitapların çok büyük bölümünü teşkil eden 1 milyon adedinde gerçekleştiğine dair somut delil bulunmadığı , bu miktarda kitabın korsan satışının yapıldığı iddiasının az sayıdaki numune üzerinden ispatlanmış sayılamayacağı, Bakanlık yazısında belirtilen bandrol sayısının da tek başına bu bandrollerin davacı eserlerinde kullanıldığını ispata yeterli olmayıp, bandrollerin ne şekilde tüketildiğinin satış , iade, stok kayıtları ile tespit edilebileceği bilirkişi raporunda bandrol, baskı, stok, satış verileri üzerinden karşılaştırma yapıldığı ve davacı ile ... eserleri bakımından ... adına alınan bandrol sayıları ile matbaa baskı adetleri arasında sektörel ve teknik uygulamadan kaynaklı fark dışında bir uyumsuzluk tespit edilememiştir. Yine Ceza dosyasında davalı yazarın davalı yayınevi şirketinin hakim ortağı olması ve İstanbul 2. FSHHM'nin 2016/... D.İş sayılı dosyasında tespit edilen farklı bandrol nedeniyle yargılama yapıldığı , söz konusu farklı bandrol uygulamasının eldeki dosya yönünden de dikkate alındığı ancak ceza dosyasındaki maddi vakıanın da iddianın ispatı ve talep edilen tazminatın dayanağı olan miktarda ihlal gerçekleştiğini gösterecek nitelikte olmadığı, davacının yayın sözleşmelerini fesih hakkını kullanmasının ve bunun haklı bulunması sonucunun da doğrudan iddia olunan ihlalin varlığını ve alacağı ispata yeterli kabul edilemeyeceği değerlendirilmiş, asıl dava yönünden davacı-karşı davalının talep ettiği 3.700.000 TL telif alacağı ile FSEK m.68 kapsamında üç kat tazminat isteminin yerinde olmadığı, manevi tazminat talebinin şartlarının oluşmadığı ilk derece mahkemesince davanın reddi kararının isabetli olduğu kanaatine varılmıştır.

Birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden ise, hükme esas alınan bilirkişi raporunda “...” ve “... 2” kitap kapakları arasında kolaj, renk, yazı karakteri, yazı ve görsellerin konumlandırılış biçimi ile “...” kelimesinin kaligrafisi bakımından iltibasa yol açabilecek derecede benzerlik bulunduğu;, buna karşılık “...” ve “... 2” kapakları arasında benzerlik olmadığı , dava konusu dört kitabın içeriğinde önceki baskıda yer alan fotoğrafların yeni baskıda aynen kullanıldığı tespit edilmiş, bu kullanımın FSEK m.83 ve TTK m.55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet teşkil edebileceği , iki kapak tasarımı ve iç fotoğrafların kullanımı ile gerçekleşen ihlal nedeniyle TBK m.50 ve 51 uyarınca 25.000 TL maddi tazminatın uygun olabileceği yönünde kanaat bildirilmiştir.

Birleşen ███████ Esas sayılı dava yönünden yapılan değerlendirmeye göre , yazarın fesihte haklı olduğu kitaplarını bir başka yerde yayımlatabileceği sonucuna varılmış ise de , FSEK m 83 uyarınca , bir eserin ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz. Ayrıca birleşen davacı ...'un davacı kitaplarını yayımlarken kullandığı kapak tasarımlarının kendisinin iş ürünü olduğu, ... Yayınları tarafından daha önce basımı yapılan “...” ve “... 2” isimli kitap kapakları ile davalı tarafından yapılan yeni baskı kapakları arasında , ortalama okuyucu nezdinde iltibas yaratabilecek derecede benzerlik bulunduğu, dava konusu dört kitabın içeriğinde önceki baskılarda yer alan fotoğrafların yeni baskıya aynen aktarıldığı bu kullanımın FSEK m.83 kapsamında ve TTK m.55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet niteliği taşıdığı, birleşen davacının maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, zararın ticari defter incelemesiyle tam olarak tespitinin mümkün olmadığı , TBK m.50 ve 51 uyarınca takdiren belirlenmesi gerektiği, mahkemece taktir olunan 1.000 TL maddi tazminatın ve 12.000 TL manevi tazminatın somut olayın özelliği, ihlalin niteliği itibarıyla dosya kapsamına uygun düştüğü, ilk derece mahkemesince birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm bu açıklamalara göre, ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..../███████ tarih ve 2021/... E. 2023/... K. sayılı kararına karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-Birleşen İstanbul .... FSHHM 2017/.... E sayılı dosyası yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın birleşen davalı .... A.ş'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Asıl dosya yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın asıl davacı-birleşen davalı ...'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

4-Birleşen İstanbul 2. FSHHM ████████ E sayılı dosyası yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın asıl davacı-birleşen davalı ...'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

5-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, █████/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. █████/2026