teamül sorunsuz uğraşmakta menşeli vadeler vadelerde hammadde satımdan alımsatımları endüstriyel

Anahtar kelimeler: Teamül Sorunsuz Uğraşmakta Menşeli Vadeler Vadelerde Hammadde Satımdan Alımsatımları Endüstriyel

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin endüstriyel hammadde ticareti ile uğraşmakta olduğu, davalı şirket ile de endüstriyel ilişkisinden kaynaklanan ticari iş ilişkisi olduğu, davalı şirket ile ticari kayıtlarda üzere birçok kez sorunsuz şekilde ticaret yapıldığı, taraflar arasındaki ticarete konu malların alım-satımları, gerek malların yurtdışı menşeli olması ve gerekse ticari teamül uyarınca yabancı para üzerinden hesaplanıp yasa gereğince Türk Lirası olarak ödendiği, fatura ve/veya sözleşme tarihi ile fiili ödeme tarihi arasında uzun vadeler söz konusu olduğu, bu vadelerde gerçekleşen kur farkları, ilgili tarafça faturalandırılmakta ve diğer tarafça ödendiği, dava konusu alacağa dek taraflar arasındaki ticari ilişki de hep bu şekilde yürütüldüğü, Davaya konu faturalar, 21- 03-2024 tarihli olup Bu zamandan önce kesilen kur farkı alacakları ise müvekkil şirketçe faturalandırıldığında her seferinde davalı yanca ödendiği, bu durumun ticari kayıtlar incelendiğinde ortaya çıkacağını, Davalı lehine oluşan kur farkı tutarında müvekkil şirketçe kesilen kur farkı alacağı faturası ise davalı yanca reddedildiği, 21-03-2024 tarihli, ----- numaralı 886.821,94 TL bedelli fatura ile, 21-03-2024 tarihli ----- numaralı, 360.081,50 TL bedelli iki adet faturanın davalı yanca reddedilmesi neticesinde, --- İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığı, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği, bunun neticesinde arabuluculuk görüşmelerinde de uzlaşılamadığı, davalı şirketin aralarındaki ticari teamüle aykırı davranarak kur farkı faturasını ödeme yükümlülüğünden kaçınmak için itiraz ettiği, müvekkilin tüm şirket defterleri, Banka hesap hareketleri ve diğer kayıtları ile mail kayıtları, ----- yazışmaları ve keşide edilen ihtarname içerikleri incelendiğinde taraflar arasındaki hukuki ilişkinin gereği olan ücret ödeme yükümlülüğünü ihlal eden davalı tarafın yapmış olduğu itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirtmiş olup; davalı borçlu tarafın ---. İcra Dairesinin ----- Esas numaralı dosyası yaptığı öncelikle yetkiye, asıl borca, faize, faiz oranlarına ve takibin tüm ferilerine yapılan itirazın iptalini, alacağın likit para alacağı olması sebebiyle borçlu aleyhine 9420'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin adresi,----” adresi olup, ilamsız takiplerde genel yetki kuralı gereğince-----İcra Müdürlüğünün yetkisiz olduğu, Yetkili İcra Müdürlüğünün, ---- Nöbetçi İcra Müdürlüğü olduğu, bu sebeple yetki itirazları olduğunu, Davacı/alacaklının başlatmış olduğu icra takibi miktarı 1.246.903,38-TL olduğu, icra dairesine sunulan itirazlarında da belirttikleri üzere alacaklı tarafça borcun dayanağı olarak tarih ve sıra kaydı adı altında bir kısım bilgiler gösterilmişse de, takip talebinden de anlaşılacağı üzere takip dayanağın belirsiz olduğu, Bu nedenle müvekkil şirketin muhasebe kayıtları ve ticari defterleri incelendiğinde müvekkil şirketin, davacı/alacaklı tarafa borcu bulunmadığını, müvekkil şirketin alacaklı/davacıya takibe konu edilen borç miktarının netliği açısından Ticari defter ve cari hesap ekstrelerinin bilirkişiler aracılığıyla incelenmesi sonucu gerçeğin ortaya çıkacağını belirtmiş olup, Yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın yetkili ---- Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İcra Dosyası

: Davacı taraf 30.04.2024 tarihinde, kur farkı kaynaklı fatura alacağından kaynaklanan 1.246.903,38 TL tutarlı alacağının tahsiline ilişkin --- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile Örnek No:---- İlamsız Takiplerde Ödeme Emri ile icra takibi başlattığı, borçlu vekilinin Örnek No:----Ödeme Emrine 07.05.2024 tarihli itiraz dilekçesinde; müvekkilinin alacaklıya borcunun bulunmadığını belirtmiş olup, takibe, gönderilen ödeme emrine, dayanak belgelere, asıl alacağa, faiz ve takibin tüm ferilerine itiraz etmiş ve icra takibi durmuştur.

Bilirkişi Raporu

:Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli raporun sonuç kısmında,

" Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden;

Davacının Kur Farkı Talep Edip Edemeyeceği Yönünden;

Taraflar arasındaki ti (mesinde, davacı tarafından düzenlenen faturaların yabancı para (EUR) cinsinden keşide edildiği, birim fiyatların EUR olarak belirtildiği, faturaların TL karşılıklarının da faturada yer aldığı, ödeme tarihindeki kur esas alınarak yabancı para karşılıklarının hesaplanacağının belirtildiği görülmüştür. Davalı tarafın söz konusu faturaları itirazsız şekilde kendi yasal defterlerine kaydetmiş olması, taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunu gösterir niteliktedir.

C- Davacının Talep Edebileceği Kur Farkı Tutarı Yönünden;

Davalının davacıya bir mal veya hizmet karşılığı düzenlemiş olduğu faturalara karşılık ödenen

tutarların içerisinden çekle yapılan ödemelere karşılık gelen faturalar düşüldükten sonra bakiye kalan 2.709.548,50 TL tutar nakit olarak EFT/Havale cinsinden yapılan ödemelere ilişkin ise, EUR cinsinden kurulan ilişkide, davacının 30.04.2024 takip tarihi itibarıyla az yukarıda hesaplanan 33.397,85 EURO'nun karşılığı 1.158.417,94 TL tutarı kur farkı olarak talep edebileceği, (takipteki talebi: 1.246.903,38 TL)

FAİZ

: davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması “münasebet takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz talebinin yerinde olduğu"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava; Hukuki niteliği itibariyle taraflar arasındaki ticari satım ve kur farkı alacağından kaynaklanan davacının davalıdan alacağı olduğu iddiasıyla başlatılan ----. İcra Müdürlüğü'nün ----. Sayılı icra dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın ile takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Davacı şirketin, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı Yevmiye defteri ve Defter-i Kebir Açılış beratlarının süresinde aldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için talimat ara kararı kurulduğu, davacı tarafça delil avansı yatırılmadığından incelenemediği, Davacı şirketin kayıtlarında, davacı taraf hesaplarına 3.210.748,08 TL tutar Alacak kaydettiği, karşılığında 2.554.095,86 TL tutar Borç kaydı girmek suretiyle, 31.12.2024 tarih ve takip tarihi itibari ile 656.652,22 TL tutar Alacak bakiyesi verdiği, davacı, davalıya 656.652,22 TL tutar borçlu göründüğü, Dava konusu faturanın E-Fatura fatura senaryosu ile düzenlenmiş ticari fatura olduğu, İlgili faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davacı tarafından düzenlenen (2) iki adet Kur Farkı faturasından kaynaklı hesap bakiye tutarının KDV dahil 1.246.903,37 TL tutar olduğu, Davalı tarafından kabul (Red gören) edilmeyen (2) iki adet kur farkı faturası, davacının kendi ticari defterlerine de kaydetmeyerek dava konusu yaptığı anlaşılmıştır.

Davacı ---- 2024 yılında davalı ---- satılan Mal ve Hizmete ilişkin, ----- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 7 adet fatura karşılığı toplamda 1.586.746,52 TL (KDV Hariç) satım olarak fatura düzenlendiğine ilişkin GİB intranet sistemine BS bildirimi olarak kayıt girilmiş olduğu, Davalı ---- 2024 yılında davacı ----- alınan Mal ve Hizmete ilişkin, ----- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 7 adet fatura karşılığı toplamda 1.586.746,52 TL (KDV Hariç) alım olarak fatura düzenlendiğine ilişkin GİB intranet sistemine BA bildirimi olarak kayıt girilmiş olduğu, Davacı ve davalı Ba-Bs dökümleri arasında herhangi bir farkın bulunmadığı, birbirleri ile uyumlu olduğu, davacı tarafından düzenlenen (2) iki adet KUR farkı faturasının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki ticari ilişkide; davacı tarafından düzenlenen faturaların yabancı para (EUR) cinsinden keşide edildiği, birim fiyatların EUR olarak belirtildiği, faturaların TL karşılıklarının da faturada yer aldığı, ödeme tarihindeki kur esas alınarak yabancı para karşılıklarının hesaplanacağının belirtildiği, Davalı tarafın söz konusu faturaları itirazsız şekilde kendi yasal defterlerine kaydetmiş olması, taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunu gösterdiği anlaşılmaktadır.

Davalının davacıya bir mal veya hizmet karşılığı düzenlemiş olduğu faturalara karşılık ödenen tutarların içerisinden çekle yapılan ödemelere karşılık gelen faturalar düşüldükten sonra bakiye kalan 2.709.548,50 TL tutar nakit olarak EFT/Havale cinsinden yapılan ödemelere ilişkin ise, EUR cinsinden kurulan ilişkide, davacının 30.04.2024 takip tarihi itibarıyla 33.397,85 EURO'nun karşılığı 1.158.417,94 TL tutarı kur farkı olarak talep edebileceği, tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz talebinin yerinde olduğu analaşılmakla Davacının davasının Kısmen Kabulüne, Davalının ---- Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, Takibin; 1.158.417,94-TL asıl alacak üzerinden aynen devamına, Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan,1.158.417,94- TL' nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

1-Davalının ---. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, Takibin; 1.158.417,94-TL asıl alacak üzerinden aynen devamına,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2- Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan,1.158.417,94- TL' nin %20'si oranında icra inkar tazminatının

davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 79.131,53-TL harcın davacı tarafından yatırılan 19.399,92-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 19.827,52-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından harcanan 19.399,92-TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından harç dışında harcanan 6.610,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%92,90 Kabul, %07,10 Ret) 6.140,69-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 179.762,69-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-6325 Sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.344,40-TL'sinin davalıdan 255,60-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

10-Tarafların artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.